Paarse Vrijdag 2026: iedereen mag zichzelf zijn

VRIJDAG 9 OKTOBER 2026

Paarse

Vrijdag

Iedereen mag zichzelf zijn. Ook jij. 💜

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorZorg en WelzijnCulturele en kunstzinnige vorming+4BasisschoolMiddelbare schoolPraktijkonderwijsSpeciaal OnderwijsVoortgezet speciaal onderwijsMBO

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Iedereen mag zichzelf zijn. Ook jij! 💜 In deze interactieve les ontdekken leerlingen wat Paarse Vrijdag is, waarom het nodig is en wat zij zelf kunnen doen om school een fijne plek te maken voor iedereen. Met een opwarmer "Ga staan als…", een vlaggenquiz, heldere uitleg van lhbtiq+ met voorbeelden die kinderen snappen, prikkelende stellingen en vijf creatieve keuzeopdrachten, van een Paarse playlist tot een eigen actie op school. Gebaseerd op de informatie van COC Onderwijs. Geschikt voor groep 8 tot en met 18 jaar.

Instructies

Duur: ca. 50 minuten, of in twee delen: kennis en gesprek (tot de stellingen), daarna de opdrachten. 

Voorbereiding: draag zelf iets paars. Neem aan het begin de afspraken door: niemand hoeft iets over zichzelf te vertellen. Houd er rekening mee dat er leerlingen in je klas kunnen zitten die zelf lhbtiq+ zijn, of iemand in hun omgeving hebben die dat is.

Opbouw: opwarmer en woordweb, wat is Paarse Vrijdag en hoe is het ontstaan, waarom het nodig is, begrippen (drie vragen: op wie word je verliefd, wie ben je, hoe is je lichaam), vlaggenquiz en sleepopdracht, stellingen, tips om zelf het verschil te maken, vijf keuzeopdrachten en een reflectie.

Stellingen: vraag door zonder te oordelen en grijp in als iemand een ander kwetst. De peilingen zijn anoniem.

Differentiatie: houd het in groep 8 bij de begrippen kort en vraag bij de stellingen vooral door naar "hoe zou jij je voelen als…". In de bovenbouw kun je dieper ingaan op online gedrag en acties via de GSA.

Hulp: wijs leerlingen op de vertrouwenspersoon van school of de Kindertelefoon (0800-0432). In Vlaanderen is dat Awel (102).

Meer materiaal: onderwijs.coc.nl/kennisbieb. Paarse Vrijdag 2026 is op vrijdag 9 oktober.

Onderdelen in deze les

VRIJDAG 9 OKTOBER 2026

Paarse

Vrijdag

Iedereen mag zichzelf zijn. Ook jij. 💜

Voor groep 8 tot en met 18 jaar, ca. 50 minuten (of in twee delen: tot dia 19 en daarna de opdrachten). Informatie van onderwijs.coc.nl. Foto's: Unsplash.

Tip: draag zelf iets paars en vraag bij binnenkomst wie er ook iets paars aan heeft. Image credit: Basit Abdul / Unsplash

VOORDAT WE BEGINNEN

Zo doen we het vandaag

👂

We luisteren naar elkaar en laten elkaar uitpraten.

😄

Lachen mag! Mét elkaar, niet óm elkaar.

🔒

Wat hier gezegd wordt, blijft in de klas.

🙋

Elke vraag is goed. Ook een vraag die je "raar" vindt.

Je hoeft nooit iets over jezelf te vertellen. Meedoen is genoeg.

Neem de afspraken echt even door. Er kunnen leerlingen in je klas zitten die zelf lhbti+ zijn, of iemand in hun familie hebben. Niemand hoeft iets over zichzelf te delen.

💜 Paars! Waar denk jij aan bij Paarse Vrijdag?

Verzamel alles, ook "geen idee" of "aubergines". Kom er aan het eind op terug: wat weet de klas nu meer?

LESDOEL

Na deze les...

💜 leg je uit wat Paarse Vrijdag is en
waarom we het vieren;

🏳️‍🌈 vertel je wat de letters lhbtiq+
betekenen;

🤝 benoem je wat jij kunt doen, zodat iedereen zich thuis voelt op school.

Image credit: Vitaly Gariev / Unsplash

WAT IS HET?

  • Een dag waarop scholen laten zien: jij mag zijn wie je bent.

  • Leerlingen en leraren dragen paars. Zo zie je in één oogopslag: hier hoor je erbij.

  • Speciaal voor lhbtiq+ leerlingen, maar eigenlijk voor iedereen.

?

Paarse Vrijdag in 30 seconden

Klik op het vraagteken voor het weetje over paars. Vraag wie er vandaag iets paars aan heeft. Image credit: Rob Maxwell / Unsplash

🤔 Raad eens... wie hebben Paarse Vrijdag bedacht?

A

De koning, tijdens zijn verjaardag

B

Scholieren van een school in Friesland

C

Een kledingmerk dat gender neutrale truien verkoopt

D

Een YouTuber met heel veel volgers

Het antwoord is B: in 2010 begonnen scholieren in Friesland ermee. Leuk om te benadrukken: jongeren kunnen dus echt iets veranderen!

HOE HET BEGON

2010

Scholieren in Friesland willen dat niemand gepest wordt om wie die is. Ze gaan paars dragen.

2020

Ook basisscholen doen mee, op hun eigen manier.

Nu: duizenden scholen, van basisschool tot universiteit!

Van één school naar het hele land

2020

Bron: COC. Vraag: waarom zouden juist leerlingen dit bedacht hebben? Image credit: Margaux Bellott / Unsplash

WAAROM IS HET NODIG?

Stel je voor...

Je loopt door de gang. Iemand roept "homo!" als scheldwoord. Maar jouw grote broer is homo. En eigenlijk... ben jij het misschien ook. Hoe voel jij je dan?

1 op 8

mensen in Nederland is lhbti+. Dus ook op jouw school.

Vaker

worden lhbti+ jongeren gepest dan andere jongeren.

"homo"

is nog steeds een van de meest gebruikte scheldwoorden.

Bron: COC. Laat de "stel je voor"-situatie even landen voor je de cijfers laat zien. Vraag: wat doet zo'n scheldwoord met iemand, ook als het "niet zo bedoeld" is?

1

Nooit

2

Soms

3

Vaak

4

Bijna elke dag

Hoe vaak hoor jij "homo" als scheldwoord, op school of online?

De peiling is anoniem. Bespreek de uitslag zonder namen.

BEGRIPPEN

Drie vragen over jou

💘

Op wie word je verliefd?

Dat heet je seksuele oriëntatie.

🪞

Wie ben je?

Jongen, meisje, allebei of geen van beide?

Dat heet je gender.

🧬

Hoe is je lichaam?

Dat heet je sekse.

Iedereen heeft op alle drie een antwoord. Ook jij!

En de antwoorden hoeven niet bij elkaar te "passen".

Dit is de sleutel om de letters te begrijpen.

L, H en B gaan over vraag 1.

T en non-binair over vraag 2.

I over vraag 3.

Wat betekent queer?

A

Een verzamelwoord voor mensen die niet in één hokje passen

B

Een ander woord voor hetero

C

Iemand die dol is op regenboogkleding 😄

D

Een woord dat alleen in Engeland bestaat

Queer werd vroeger als scheldwoord gebruikt, maar veel mensen gebruiken het nu met trots voor zichzelf.

⚡ Snelle vraag: je kunt aan iemand zíén of die lhbtiq+ is.

A

Waar

B

Niet waar

Niet waar! Je kunt het aan niemand zien. Kleding, stem of hobby's zeggen niets over op wie iemand verliefd wordt of wie iemand is.

1

👍 Eens

2

🤔 Weet ik niet

3

👎 Oneens

"Het is maar een grapje" maakt een gemene opmerking oké.

Doorvragen: wie bepaalt of iets grappig is, de verteller of degene over wie het gaat?

1

👍 Eens

2

🤔 Weet ik niet

3

👎 Oneens

Online mag je dingen zeggen die je in het echt niet zou zeggen.

Koppel aan de leefwereld: reacties onder filmpjes, groepsapps, gamen. Wat doe je als je in een groepsapp iets kwetsends ziet?

EN JIJ?

Zo maak jij het verschil

🙅 Lach niet mee met grappen die iemand kwetsen.

📣 Zeg er iets van, of vertel het iemand die je vertrouwt.

🤝 Wees een maatje voor wie buiten de groep valt.

💜 Draag paars op 9 oktober. Klein gebaar, groot signaal!

Vraag welke tip het moeilijkst is, en waarom. Wijs op hulp buiten school, zoals de Kindertelefoon (0800-0432) of een vertrouwenspersoon op school. Image credit: Vitaly Gariev / Unsplash

Jij hoort

erbij.

Tot vrijdag 9 oktober. Draag paars! 💜

Image credit: Helena Lopes / Unsplash