VRIJDAG 9 OKTOBER 2026
Paarse
Vrijdag
Iedereen mag zichzelf zijn. Ook jij. 💜
VRIJDAG 9 OKTOBER 2026
Paarse
Vrijdag
Iedereen mag zichzelf zijn. Ook jij. 💜
Voor groep 8 tot en met 18 jaar, ca. 50 minuten (of in twee delen: tot dia 19 en daarna de opdrachten). Informatie van onderwijs.coc.nl. Foto's: Unsplash.
Tip: draag zelf iets paars en vraag bij binnenkomst wie er ook iets paars aan heeft. Image credit: Basit Abdul / Unsplash
VOORDAT WE BEGINNEN
Zo doen we het vandaag
👂
We luisteren naar elkaar en laten elkaar uitpraten.
😄
Lachen mag! Mét elkaar, niet óm elkaar.
🔒
Wat hier gezegd wordt, blijft in de klas.
🙋
Elke vraag is goed. Ook een vraag die je "raar" vindt.
Je hoeft nooit iets over jezelf te vertellen. Meedoen is genoeg.
Neem de afspraken echt even door. Er kunnen leerlingen in je klas zitten die zelf lhbti+ zijn, of iemand in hun familie hebben. Niemand hoeft iets over zichzelf te delen.
💜 Paars! Waar denk jij aan bij Paarse Vrijdag?
Verzamel alles, ook "geen idee" of "aubergines". Kom er aan het eind op terug: wat weet de klas nu meer?
LESDOEL
Na deze les...
💜 leg je uit wat Paarse Vrijdag is en
waarom we het vieren;
🏳️🌈 vertel je wat de letters lhbtiq+
betekenen;
🤝 benoem je wat jij kunt doen, zodat iedereen zich thuis voelt op school.
Image credit: Vitaly Gariev / Unsplash
WAT IS HET?
Een dag waarop scholen laten zien: jij mag zijn wie je bent.
Leerlingen en leraren dragen paars. Zo zie je in één oogopslag: hier hoor je erbij.
Speciaal voor lhbtiq+ leerlingen, maar eigenlijk voor iedereen.
Paarse Vrijdag in 30 seconden
Klik op het vraagteken voor het weetje over paars. Vraag wie er vandaag iets paars aan heeft. Image credit: Rob Maxwell / Unsplash
🤔 Raad eens... wie hebben Paarse Vrijdag bedacht?
De koning, tijdens zijn verjaardag
Scholieren van een school in Friesland
Een kledingmerk dat gender neutrale truien verkoopt
Een YouTuber met heel veel volgers
Het antwoord is B: in 2010 begonnen scholieren in Friesland ermee. Leuk om te benadrukken: jongeren kunnen dus echt iets veranderen!
HOE HET BEGON
2010
Scholieren in Friesland willen dat niemand gepest wordt om wie die is. Ze gaan paars dragen.
2020
Ook basisscholen doen mee, op hun eigen manier.
Nu: duizenden scholen, van basisschool tot universiteit!
Van één school naar het hele land
2020
Bron: COC. Vraag: waarom zouden juist leerlingen dit bedacht hebben? Image credit: Margaux Bellott / Unsplash
WAAROM IS HET NODIG?
Stel je voor...
Je loopt door de gang. Iemand roept "homo!" als scheldwoord. Maar jouw grote broer is homo. En eigenlijk... ben jij het misschien ook. Hoe voel jij je dan?
1 op 8
mensen in Nederland is lhbti+. Dus ook op jouw school.
Vaker
worden lhbti+ jongeren gepest dan andere jongeren.
"homo"
is nog steeds een van de meest gebruikte scheldwoorden.
Bron: COC. Laat de "stel je voor"-situatie even landen voor je de cijfers laat zien. Vraag: wat doet zo'n scheldwoord met iemand, ook als het "niet zo bedoeld" is?
Nooit
Soms
Vaak
Bijna elke dag
Hoe vaak hoor jij "homo" als scheldwoord, op school of online?
De peiling is anoniem. Bespreek de uitslag zonder namen.
BEGRIPPEN
Drie vragen over jou
💘
Op wie word je verliefd?
Dat heet je seksuele oriëntatie.
🪞
Wie ben je?
Jongen, meisje, allebei of geen van beide?
Dat heet je gender.
🧬
Hoe is je lichaam?
Dat heet je sekse.
Iedereen heeft op alle drie een antwoord. Ook jij!
En de antwoorden hoeven niet bij elkaar te "passen".
Dit is de sleutel om de letters te begrijpen.
L, H en B gaan over vraag 1.
T en non-binair over vraag 2.
I over vraag 3.
Wat betekent queer?
Een verzamelwoord voor mensen die niet in één hokje passen
Een ander woord voor hetero
Iemand die dol is op regenboogkleding 😄
Een woord dat alleen in Engeland bestaat
Queer werd vroeger als scheldwoord gebruikt, maar veel mensen gebruiken het nu met trots voor zichzelf.
⚡ Snelle vraag: je kunt aan iemand zíén of die lhbtiq+ is.
Waar
Niet waar
Niet waar! Je kunt het aan niemand zien. Kleding, stem of hobby's zeggen niets over op wie iemand verliefd wordt of wie iemand is.
👍 Eens
🤔 Weet ik niet
👎 Oneens
"Het is maar een grapje" maakt een gemene opmerking oké.
Doorvragen: wie bepaalt of iets grappig is, de verteller of degene over wie het gaat?
👍 Eens
🤔 Weet ik niet
👎 Oneens
Online mag je dingen zeggen die je in het echt niet zou zeggen.
Koppel aan de leefwereld: reacties onder filmpjes, groepsapps, gamen. Wat doe je als je in een groepsapp iets kwetsends ziet?
EN JIJ?
Zo maak jij het verschil
🙅 Lach niet mee met grappen die iemand kwetsen.
📣 Zeg er iets van, of vertel het iemand die je vertrouwt.
🤝 Wees een maatje voor wie buiten de groep valt.
💜 Draag paars op 9 oktober. Klein gebaar, groot signaal!
Vraag welke tip het moeilijkst is, en waarom. Wijs op hulp buiten school, zoals de Kindertelefoon (0800-0432) of een vertrouwenspersoon op school. Image credit: Vitaly Gariev / Unsplash
Image credit: Helena Lopes / Unsplash