16.4 Immuniteit, vaccinatie en allergische reacties 5V 2526

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Paragraaf 1 Dierenwelzijn

16.4 Immuniteit, vaccinatie en allergische reacties

Vandaag 16.4

Hoe wordt je immuun voor een ziekteverwekker?

Welke vormen van vaccinatie heb je?

Welke rol speelt je afweersysteem bij een allergie?

Verloop van een infectie

Na verloop van tijd is de infectie bestreden en moet de afweer-reactie ook weer worden stopgezet (deze kost veel energie).

Hiervoor zorgen T-suppressorcellen.

Immuniteit

Je afweersysteem vormt geheugencellen die onthouden met welke ziekteverwekker je al eens in contact bent geweest.

Cellulaire immuniteit: Th-geheugencellen en Tc-geheugencellen.

Humorale immuniteit: B-geheugencellen.

Immuniteit

Bij een hernieuwde infectie met dezelfde ziekteverwekker worden de Tc-cellen en B-cellen sneller actief en er worden meer antistoffen gemaakt.

Je wordt niet meer ziek: je bent immuun.

Immuniteit

Immunisatie

Actief vs passief

Actieve immunisatie: je afweersysteem heeft zelf de antistoffen aangemaakt.

Natuurlijk vs kunstmatig

kunstmatig wil zeggen toegediend/ ingespoten

Waar hoort wat?

Waar hoort wat?

Blootstelling aan ziekteverwekker/doorlopen van de ziekte

Vaccinatie

Via placenta

/moedermelk

Antiserum met antistoffen

Bacteriën bestrijden

Antibiotica: medicijnen die zich specifiek richten op bacteriën.

Resistentie: mutaties kunnen er voor zorgen dat bacteriën resistent worden. Bacteriën kunnen resistentie aan elkaar doorgeven via plasmiden.

Bacteriofagen: virussen met bacterie als gastheer. 

celwand

synthese

DNA-RNA

synthese

celmembraan

eiwit-synthese

wegpompen

stoffen die binding antibiotica voorkomen

aangrijpings-punt wijzigen

stoffen die antibiotica afbreken

EVOLUTIE

(foliumzuur synthese)

Bacteriën bestrijden

Antibiotica: medicijnen die zich specifiek richten op bacteriën.

Resistentie: mutaties kunnen er voor zorgen dat bacteriën resistent worden. 

Bacteriën bestrijden

Bacteriofagen: virussen met bacterie als gastheer. 

BINAS 84K

Allergie

Mest-cellen:

In de huid en de slijmvliezen.

Hebben receptoren voor IgE 

antistoffen (gemaakt door B cellen)

Hebben blaasjes met histamine die

vrijkomt bij contact met een 

ziekteverwekker (via de IgE antistoffen)

Allergie

Histamine is een mediator die een

ontstekingsreactie veroorzaakt: 

meer slijm, verwijding bloedvaten.

Hierdoor kunnen macrofagen de

infectie beter bestrijden.

Allergie

Een allergische reactie is als de mest-cellen onnodig reageren op een niet-schadelijke lichaamsvreemde stof.

Die stof heet dan allergeen.

Oorzaak: een APC heeft een onschuldige antigeen onterecht beoordeeld als ziekteverwekker en heeft de specifieke afweer aangezet.

Allergie

Allergie ontstaat in twee stappen:

Eerste contact met allergeen: B-lymfocyten en plasmacellen maken IgE molecuul – deze hecht zich aan mestcellen

Volgend contact: activatie mest-cellen

Medicijnen

Tegen bacteriën: penicilline of een ander antibioticum.

Antibiotica doden bacteriën.

Bacteriën kunnen resistent worden tegen antibiotica (evolutie).

Nieuwe ontwikkeling: bacteriofagen.

Antihistamine

Bindt aan de histamine receptoren

waardoor de cellen

niet meer reageren op het vrij-

komen van histamine.

Lesdoel 16.4 Je kunt

• Je beschrijft de cellulaire en de humorale respons bij immuniteit, je herkent de verschillende vormen van immuniteit en legt de rol van vaccinatie uit (leerdoel 8)
• Je beschrijft de werking van antibiotica en legt uit wat resistentie is (leerdoel 9)
• Je legt het verloop uit van een allergische reactie (leerdoel 10)

Huiswerk

Opdrachten 16.4

Leerdoel 8, 9, 10