Informatieve tekst over poppenspel

Schrijven over poppenspel

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Schrijven over poppenspel

Open de les als schrijftaak: leerlingen gebruiken hun kennis uit eerdere lessen om een informatieve tekst te maken over poppenspel in Nederland en België.

Lesdoel

Ik kan een informatieve tekst schrijven in helder Nederlands over het poppenspel in Nederland en België.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan poppenspel in Nederland en België?

Gebruik de woordwolk als activering van voorkennis. Verwachte thema’s: Jan Klaassen, Tchantchès, marionet, poppenkast, traditie, ambacht.

Een informatieve tekst

  • geeft feiten en uitleg

  • gebruikt helder en precies taalgebruik

  • heeft een logische opbouw

  • blijft zakelijk en zonder persoonlijke mening

Benadruk dat leerlingen niet moeten overtuigen of vermaken, maar informeren. Koppel dit aan tekstsoorten die zij al kennen.

Onderwerp van de tekst

  • poppenspel in Nederland en België

  • met aandacht voor tradities, figuren en ambacht

  • op basis van kennis uit eerdere lessen

Noem expliciet dat beide landen in de tekst terug moeten komen. Zo voorkom je dat leerlingen alleen over één traditie schrijven.

Wat hoort in de tekst?

  • kenmerken van het Nederlandse poppenspel

  • kenmerken van het Belgische poppenspel

  • informatie over het ambacht achter de poppen

  • verschillen en overeenkomsten tussen beide tradities

Deze slide heeft geen instructies

Structuur van de tekst

Inleiding - introduceer het onderwerp.


Nederland - beschrijf Jan Klaassen, de poppenkast en de traditie.

Vervolg

België - beschrijf Tchantchès, Toone en marionetten.


Ambacht - leg uit hoe poppen worden gemaakt en bespeeld.


Slot - vat de belangrijkste informatie samen.

Begin

Gebruik de vaste kopjes als steun voor de hele klas; voor sommige leerlingen is dit ook hun invulstructuur.

Welke tekstsoort schrijf je in deze les?

A

informatieve tekst

B

meningtekst

C

verhaaltekst

D

reclametekst

Controleert of leerlingen het schrijfdoel scherp hebben: feiten en uitleg geven, niet overtuigen of vermaken.

Vul de kernwoorden in

Een informatieve tekst geeft feiten en uitleg. De tekst begint met een inleiding en heeft daarna een logische opbouw. In deze les schrijf je over poppenspel in Nederland en België en blijf je zo veel mogelijk feitelijk.

informatieve tekst
inleiding
Nederland en België
feitelijk
slot
verhaaltekst
persoonlijk
Frankrijk
meningtekst

De woorden sluiten direct aan op de uitleg over tekstsoort, onderwerp en schrijfstijl.

Nederland in de tekst

  • noem Jan Klaassen en Katrijn

  • leg uit wat een poppenkast is

  • beschrijf het als deel van een Nederlandse traditie

Laat leerlingen concrete informatie kiezen in plaats van losse namen opsommen. Het gaat om uitleg, niet om een lijstje.

België in de tekst

  • noem Tchantchès en Nanesse

  • verwijs naar Toone of marionetten

  • laat zien dat het Belgische poppenspel een eigen traditie heeft

Deze slide heeft geen instructies

Het ambacht beschrijven

  • materialen zoals hout, stof en touw

  • technieken om poppen te maken en te bewegen

  • vakmanschap dat van generatie op generatie kan worden doorgegeven

Koppel 'ambacht' aan zichtbaar maakwerk én aan traditie. Dit helpt leerlingen hun tekst meer inhoud te geven.

Schrijf helder en feitelijk

  • gebruik duidelijke zinnen

  • kies passende verbindingswoorden: ten eerste, daarnaast, ook, tot slot

  • vermijd meningen en blijf bij informatie

Als leerlingen snel klaar zijn, laat hen controleren of elke alinea een duidelijk onderwerp heeft en logisch overgaat naar de volgende.

Van aantekeningen naar tekst

  • begin eventueel met bulletpoints

  • werk daarna uit in volledige zinnen

  • gebruik de structuurkaart als vaste leidraad

Dit sluit aan bij de differentiatie voor leerlingen die extra steun nodig hebben.

Verschillen en overeenkomsten

Een sterke informatieve tekst laat niet alleen twee tradities zien, maar verbindt ze ook. Beschrijf wat in beide landen terugkomt en waarin de speelstijl, figuren of vorm verschillen.

Deze slide ondersteunt vooral het lesdoel over verschillen en overeenkomsten tussen Nederland en België.

Welke combinatie hoort bij België?

A

Jan Klaassen en Katrijn

B

Tchantchès en Nanesse

C

Katrijn en Toone

D

Jan Klaassen en Nanesse

Toetst of leerlingen de figuren uit Nederland en België uit elkaar kunnen houden.

Maak de samenvatting compleet

In Nederland noem je vaak Jan Klaassen en de poppenkast. In België kun je verwijzen naar Tchantchès of naar marionetten. Bij het ambacht horen materialen en technieken om poppen te maken en te bewegen.

Jan Klaassen
poppenkast
Tchantchès
marionetten
Nanesse
satire
volkskunst
Katrijn
bronvermelding

Alle lege plekken zijn dragende begrippen uit het blok over Nederland, België en ambacht.

Noem één verschil tussen NL en BE poppenspel.

Bespreek dat sterke antwoorden zowel overeenkomsten als verschillen noemen. Mogelijke elementen: beide zijn tradities, beide gebruiken poppen en vakmanschap; verschillen kunnen zitten in figuren, speelstijl, poppenkast versus marionetten, of verwijzingen naar Toone.

Uitbreiding voor wie meer kan

  • schrijf een langere tekst

  • vergelijk de speelstijl van Nederland en België expliciet

  • verwijs naar een modern gezelschap, zoals Gnaffel, Toone of Duda Paiva

  • voeg eventueel een korte bronvermelding toe

Gebruik deze verwachtingen als verrijking, zonder ze als verplichting voor iedereen te presenteren.

Voor het verbeteren

  • is de opbouw duidelijk?

  • komen Nederland en België allebei aan bod?

  • is het ambacht benoemd?

  • klinkt de tekst feitelijk en helder?

Deze aandachtspunten ondersteunen het nakijken en herschrijven zonder de les om te zetten in een activiteitenslide.

Welk woord past het best in een feitelijke tekst?

A

geweldig

B

duidelijk

C

grappigst

D

saai

Leerlingen herkennen dat een informatieve tekst neutraal en helder moet klinken, zonder waarderend taalgebruik.

Wat gebruik jij eerst bij het schrijven?

1

inleiding

2

bulletpoints

3

volledige zinnen

4

structuurkaart

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd over informatief schrijven?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort benoemen welke kennis of vaardigheid is bijgebleven.

Wat hielp jou het meest bij deze schrijftaak?

Gebruik de antwoorden om zicht te krijgen op ondersteunende werkvormen, zoals structuurkaart, voorbeelden of bulletpoints.

Begrippenlijst

informatieve tekst - een tekst die feiten en uitleg geeft

traditie - iets dat al lange tijd wordt doorgegeven

ambacht - vakwerk dat je met kennis en vaardigheid maakt

volkskunst - kunstvorm die sterk verbonden is met het volk of het dagelijks leven

poppenkast - kleine speelruimte voor handpoppen

marionet - pop die met draden wordt bewogen

satire - vorm van humor waarmee gedrag of gebeurtenissen worden bespot

Deze slide heeft geen instructies