Welkom bij Nederlands
minute
second
Over 2 minuten gaan we starten
Wat moet je doen?
Op je eigen plek zitten, in rust.
Jas aan de kapstok.
Boek, pen(nen),schrift liggen al op tafel
Welkom bij Nederlands
minute
second
Over 2 minuten gaan we starten
Wat moet je doen?
Op je eigen plek zitten, in rust.
Jas aan de kapstok.
Boek, pen(nen),schrift liggen al op tafel
Afspraken
Respect voor elkaar en elkaars spullen.
Blijf op je stoel zitten/niet roepen naar elkaar.
Geen eten en drinken in de klas.
Naar de toilet voor de instructie.
Steek je hand op als je iets wil vragen
Wat neem je mee?
Lesboek Nieuw Nederlands
Schrift
2 pennen
Laptop/lader is op school aanwezig
(Pasje bibliotheek)
Nederlands 4 basis/kader
Les 1 • Tekstsoorten, tekstdoelen en hoofd- en bijzaken • ±45 minuten
Vandaag leer je
• tekstsoorten herkennen
• tekstdoelen herkennen
• hoofd- en bijzaken onderscheiden
Lesopbouw
Start 5 min
Uitleg 8 min
Vier hoeken 10 min
Hoofd/bijzaak 15 min
Exit-ticket 5 min
Benodigd
Vier hoekkaarten
Werkblad les 1
Pen / markeerstift
Les 1
Start: wat wil de schrijver?
Kies: informeren • overtuigen • activeren • amuseren • instrueren
A
Vanaf maandag rijdt bus 8 vanwege werkzaamheden een andere route. De halte bij het station vervalt tijdelijk.
B
Bestel vandaag nog de nieuwste sneakers en ontvang 20% korting!
C
Ik vind dat telefoons tijdens de pauze toegestaan moeten zijn. Leerlingen moeten ook even kunnen ontspannen.
Tekstsoort ≠ tekstdoel
Tekstsoort = WAT voor tekst?
nieuwsbericht
advertentie
handleiding
review
column
recept
Tekstdoel = WAT wil de schrijver?
informeren → iets vertellen
overtuigen → mening laten overnemen
activeren → iets laten doen
amuseren → vermaken
instrueren → uitleggen hoe iets moet
Tip: kijk naar wat de schrijver met de lezer wil bereiken.
Wat is het tekstdoel? Kun jij je keuze bewijzen?
1. Een poster: “Meld je vóór vrijdag aan voor het schoolfeest!”
2. Een nieuwsbericht over een storing bij TikTok.
3. Een grappige column over te laat komen.
4. “Ik vind dat de schooldag later moet beginnen.”
5. Een stappenplan: zo vervang je een fietsband.
Basis: kies het doel • Kader: noem ook een woord/zin als bewijs
Oefenen
Hoofdzaak of bijzaak?
Steeds meer jongeren fietsen elektrisch
Steeds meer jongeren gebruiken een elektrische fiets om naar school te gaan. Vooral leerlingen die ver van school wonen, kiezen voor een e-bike. Hierdoor kunnen zij sneller en makkelijker naar school fietsen. Een elektrische fiets kan wel behoorlijk duur zijn. Sommige modellen kosten meer dan €2000. E-bikes zijn verkrijgbaar in allerlei kleuren en modellen.
Hoofdzaak
Informatie die je echt nodig hebt om de tekst te begrijpen.
Bijzaak
Extra informatie, voorbeelden of details.
Bij samenvatten laat je bijzaken meestal weg.
Lees eerst de hele tekst. Vraag daarna: waar gaat dit vooral over?
Schrijf H (hoofdzaak) of B (bijzaak).
1. Steeds meer jongeren gebruiken een elektrische fiets.
2. Vooral jongeren die verder van school wonen gebruiken ze.
3. Sommige modellen kosten meer dan €2000.
4. E-bikes zijn er in allerlei kleuren en modellen.
Bespreek daarna: welke zin zou je zeker in een samenvatting zetten?
Exit-ticket les 1
1. Wat is het verschil tussen een tekstsoort en een tekstdoel?
2. Noem drie tekstdoelen.
3. Wat is een hoofdzaak?
4. Wat is een bijzaak?
Klaar?
Lever het werkblad in.
K: maken in je boek §2 opdr 1 t/m 7
B:maken in je boek §2 opdr 1 t/m 7
Heb je §1 online nog niet af wordt deze ook afgemaakt
Einde les 1
Nederlands 4 basis/kader
Les 2 • Een informatieve tekst schrijven • ±45 minuten
Vandaag leer je
• herkennen wat informeren is
• hoofdzaken kiezen
• een korte informatieve tekst schrijven
Lesopbouw
Terugblik 5 min
Modeltekst 8 min
Voorbereiden 7 min
Schrijven 18 min
Check + exit 7 min
Eindproduct
Een duidelijke informatieve tekst van ongeveer 80–100 woorden.
Les 2
Terugblik: welk tekstdoel?
A. “Drink genoeg water. Je lichaam heeft vocht nodig om goed te werken.”
B. “Koop nu twee broodjes en krijg het derde gratis!”
C. “Doe eerst de stekker in het stopcontact en druk daarna op START.”
Vraag
Welke tekst is informatief? Leg uit waarom.
Hoe bouw je een informatieve tekst op?
1. Titel
Kort en duidelijk.
De lezer weet meteen waarover de tekst gaat.
2. Hoofdzaken
Kies 3 belangrijke dingen die de lezer echt moet weten.
3. Bijzaken
Voeg 1–2 voorbeelden of details toe. Niet te veel!
Doel: informeren. Dus geen reclame en niet proberen te overtuigen.
Kies je onderwerp
Waarom is slaap belangrijk?
Wat doet energiedrank met je lichaam?
Wat is TikTok?
Waarom bewegen mensen?
Wat is AI?
Hoe werkt een elektrische fiets?
Eerst plannen
Schrijf op je werkblad:
1. je onderwerp
2. drie hoofdzaken
3. twee mogelijke bijzaken
Je mag ook een ander geschikt onderwerp kiezen dat je goed kent. Uiteraard in overleg met de juf
Schrijfopdracht
Schrijf een informatieve tekst van ongeveer 80–100 woorden.
Iedereen
✓ duidelijke titel
✓ ongeveer 80–100 woorden
✓ minimaal 3 hoofdzaken
✓ minimaal 2 bijzaken
✓ tekstdoel = informeren
Hulp voor basis
Mijn tekst gaat over …
Het belangrijkste om te weten is …
Ook is het belangrijk dat …
Daarnaast …
Een voorbeeld hiervan is …
Kader: schrijf zelfstandig en onderstreep achteraf je drie hoofdzaken.
Check je tekst
Zelfcheck
□ Mijn titel past bij het onderwerp.
□ Mijn tekst informeert.
□ Ik heb 3 hoofdzaken.
□ Ik heb 2 bijzaken.
□ Mijn zinnen zijn begrijpelijk.
□ Ik heb spelling nagekeken.
Klaar?
Lever het werkblad in.
K: maken in je boek §2 opdr 1 t/m 7
B:maken in je boek §2 opdr 1 t/m 7
Heb je §1 online nog niet af wordt deze ook afgemaakt
Exit-ticket
Maak deze zin af:
“Een goede informatieve tekst …”
Schrijf daarna één ding op dat vandaag goed ging.
Einde les 2