boeken wat doen we ermee 1

• newEditor
• Mentorles
• HBO
• Studiejaar 1

Pubers 13, 14, 15 jaar

Gegenereerd met ChatGPT (OpenAI, 2026).

Inhoudsopgave

• Wat is een puber?

• Wat zijn de sterke kanten van een puber?

• Wat zijn de zwakke kanten van een puber?

• Waardoor wordt een puber gemotiveerd?

Wat is een puber?

12 – 16 jaar

Ze hebben honger

Beelschermen

Groeispurt

Moodswings

Hangen

Verzorging

(Nelis & Van Sark, 2025)

J/M Ouders. (2021, 21 maart).

Figuur 1

Ontwikkeling puber hersenen

Opmerking. Overgenomen uit hersenstichting door hersenstichting, z.d. (https://www.hersenstichting.nl/de-hersenen/ontwikkeling-van-de-hersenen/puberhersenen/). Copyright z.d., hersenstichting

Puberhersenen - Hersenstichting (z.d.).

Wat houdt dit in?

Ze hebben honger

• Ongezond

• Overgewicht

Beeldscherm

• Sociale media

• Wereldwijd probleem

• Gamen

Groeispurt

• 12e

• 14e

• 16 tot 24e

Moodswings

• Extra prikkels

• Gevolgen

• Beloning

• Grens

Hangen

• Moe

• Slaap

Verzorging

• Zweet

• Geslacht zweetklieren

Hoe groeit een puber – GroeiGids (z.d.).

Puber | De puberteit: volwassen worden | Nederlands Jeugdinstituut (z.d.).

Waarom stinkt puberzweet? - MediDerma (z.d.).

Welke leeftijd heeft een puber?

Wat zijn de sterke kanten van een puber?

Pubers:

• Leren snel

• Vindingrijk

• Oplossingsgericht

• Ruimdenkend

• Sociaal

Bronnen: Vrije tijd en de ontwikkeling | Nederlands Jeugdinstituut (z.d.) Puberhersenen - Hersenstichting (z.d.) Puberbrein binnenstebuiten (2025)

Hoe komt het dat pubers snel leren?

A

Ze lezen snel

B

Ze zijn gemotiveerd

C

Ze vinden school heel interessant

D

Hun brein is continue aan het vernieuwen

Wat zijn de zwakke kanten van een puber?

• Valkuil

• Gevolgen overzien

• Leren

• Plannen

• Prefrontale cortex

Persoonlijke valkuilen of zwakke punten: lijst met 125 voorbeelden (z.d.).

Puberhersenen - Hersenstichting (z.d.).

Puber | School puber | Als je puber niet wil leren | Jeugdgezondheidszorg Utrecht (z.d.).

Planning en het puberbrein :: Studienest (2025).

Wat is het verschil tussen een zwakke punt en een valkuil?

A

Is het zelfde.

B

Een valkuil is een zwak punt waar de puber nog veel moeite mee heeft.

C

Een valkuil is een sterke punt en een zwakke punt is iets wat puber nooit gaat leren.

D

Een valkuil is een doorgeslagen sterke punt en een zwakke punt is iets wat de puber nog niet kan.

Sleep naar de juiste vlak

Sterke punten van een puber

Zwakke punten van een puber

Oplossing gericht

Sociaal

Plannen

Leren snel

Waardoor wordt een puber gemotiveerd?

Randvoorwaarden:

• Competentie -> balans in leerstof

• Autonomie -> invloed op leerproces

• Verbondenheid -> relaties met medestudenten en docenten

Korte aandacht -> afwisseling in lessen

Beweging -> activerende werkvormen (overhoren, uitleggen)

Sociaal -> coöperatief leren (leerstof bespreken, samenwerken)

Puberbrein binnenstebuiten (2025)

Noem een werkvorm die goed past bij pubers.

Hopelijk weten jullie nu wat meer over pubers!

bronnenlijst

Nelis, H & Van Sark, Y. (2025). Puberbrein binnenstebuiten. Kosmos uitgevers.

J/M Ouders. (2021, 21 maart). Pubers: 8 kenmerken waaraan je ze kunt herkennen. jmouders.nl geraadpleegd op 19 februari 2026, van https://www.jmouders.nl/pubers-gedrag/

Groeigids. (z.d.). Hoe groeit een puber? Groeigids.nl geraadpleegd op 23 februari 2026, van https://groeigids.nl/puber/hoe-groeit-een-puber%3F/7144

Nji. (z.d.). puber, De puberteit: volwassen worden. Nji.nl geraadpleegd op 23 februari 2026, van https://www.nji.nl/kennis/ontwikkeling/puber-de-puberteit-volwassen-worden#ontwikkeling-in-de-puberteit

Van Waalwijk Van Doorn, R. (z.d.). Waarom stinkt puber zweet?. Mediderma.nl geraadpleegd op 23 februari 2026, van https://mediderma.nl/zweet/waarom-stinkt-puberzweet/

Desteven. (z.d.). persoonlijke valkuilen of zwakke punten: lijst met 125 voorbeelden. Destevens.nl geraadpleegd op 25 februari 2026, van https://www.desteven.nl/persoonlijke-ontwikkeling/kernkwaliteiten/valkuilen

Hersenstichting. (z.d.). puberhersenen. Hersenstichting.nl geraadpleegd op 25 februari 2026, van https://www.hersenstichting.nl/de-hersenen/ontwikkeling-van-de-hersenen/puberhersenen/

Jeugdengezinutrecht. (z.d.). als je puber niet wil leren. Jeugdengezinutrecht.nl geraadpleegd op 25 februari 2026, van https://www.jeugdengezinutrecht.nl/pagina/puber/school-puber/als-je-puber-niet-wil-leren/908966

Studinest. (2025, 03 mei.). planning en het puberbrein. Studienest.nl geraadpleegd op 25 februari 2026, van https://www.studienest.nl/l/planning-en-het-puberbrein/

Bronnenlijst

Hersenstichting. Ontwikkeling van de hersenen, puberhersenen. Hersenstichting.nl. Geraadpleegd op 2026, 2 februari, van

https://www.hersenstichting.nl/de-hersenen/ontwikkeling-van-de-hersenen/puberhersenen

Nelis, H & van Sark, Y. (2025). Puberbrein binnenstebuiten. Kosmos uitgevers.

Nederlands Jeugd Instituut. Vrije tijd en ontwikkeling. Nji.nl. Geraadpleegd op 2026, 2 februari, van https://www.nji.nl/kennis/vrije-tijd/vrije-tijd-en-de-ontwikkeling