Leerjaar 3 havo H9.5 Eindtijd

Eindtijd en toekomstbeelden

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGodsdienstMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Eindtijd en toekomstbeelden

De les opent breed: mensen denken al heel lang na over het einde van de wereld en over wat daarna komt. Sluit aan bij actualiteit of bekende doemscenario’s, maar houd de focus op religieuze toekomstbeelden.

Lesdoel

  • Ik kan uitleggen wat met eindtijdverwachtingen en eindtijd wordt bedoeld.

  • Ik kan uitleggen wat een lineair en cyclisch tijdsbeeld is en welke blikken dit op de toekomst kan geven.

  • Ik kan vertellen hoe het toekomstbeeld eruit ziet volgens het: Christendom, Islam en hindoeïsme.

  • Ik kan uitleggen wat  ‘het oordeel’ of ‘de dag des oordeels’ binnen het Christendom en de Islam betekenen.

De docent noemde meerdere doelen. Gezien de gewenste focus is dit het centrale lesdoel; de andere doelen werken dit uit.

Welk woord past voor jou bij eindtijd?

Gebruik de woordenwolk als start: vraag kort waarom bepaalde woorden vaak terugkomen, zoals angst, oordeel, ramp of hoop. Verbind daarna met religieuze en niet-religieuze toekomstbeelden.

Wat is eindtijd?

  • Eindtijd is de periode waarin het gewone leven tot een einde komt.

  • Veel mensen denken dan aan rampen, oorlog en grote veranderingen.

  • In godsdiensten is het vaak het moment waarop God ingrijpt.

  • Bij niet-religieuze visies gaat het eerder om het einde van mens of wereld.

Deze slide heeft geen instructies

Eindtijdverwachtingen

Mensen hebben vaak eindtijdverwachtingen: ideeën of voorspellingen over hoe de wereld of het leven zal eindigen. Zulke verwachtingen komen al eeuwen voor. Ze kunnen religieus zijn, maar ook gebaseerd op wetenschap, angst voor oorlog, klimaat of schaarste.


lezen blz. 35 eindtijdverwachtingen

Je kunt kort verwijzen naar verwachtingen rond het jaar 1000, 1999 of 2012 als voorbeelden dat eindtijdverwachtingen van alle tijden zijn.

Twee manieren om naar tijd te kijken

  • Een lineair tijdsbeeld ziet tijd als een lijn met begin en einde.

  • Een cyclisch tijdsbeeld ziet tijd als een kringloop die steeds terugkeert.

  • Dit verschil bepaalt hoe je naar toekomst en eindtijd kijkt.

Dit is een kernslide van de les. Benadruk dat tijdsbeelden invloed hebben op verwachtingen over leven, dood en toekomst.

Lineair en cyclisch vergeleken

  • Tijd is een rechte lijn

  • Er is een begin en een einde

  • Gebeurtenissen zijn eenmalig

  • Toekomst gaat ergens naartoe





Lezen: blz. 36 lineair en cyclisch

Cyclisch

  • Tijd beweegt in cirkels

  • Einde wordt weer een nieuw begin

  • Geboorte, dood en herhaling horen bij elkaar

  • Toekomst is onderdeel van een eeuwige kringloop

Lineair

Deze slide heeft geen instructies

Blik op de toekomst

Bij een lineair tijdsbeeld kijk je vaak uit naar een beslissend einde, een oordeel of juist het definitieve einde van alles. Bij een cyclisch tijdsbeeld is er ook een einde, maar dat is tegelijk een nieuw begin. Daarom geven deze tijdsbeelden een heel andere kijk op hoop, angst en toekomst.

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent een lineair tijdsbeeld?

A

Tijd in cirkels

B

Tijd zonder einde

C

Tijd als een lijn

D

Tijd die stilstaat

Toetst het kernverschil tussen lineair en cyclisch. Distractors sluiten aan bij mogelijke misverstanden uit de vergelijkingsslides.

Vul de begrippen in

Bij een lineair tijdsbeeld heeft tijd een begin en een einde. Bij een cyclisch tijdsbeeld keert alles steeds terug. Daardoor kijk je bij lineair vaak naar een beslissend einde, terwijl bij cyclisch een nieuw begin volgt.

lineair tijdsbeeld
cyclisch tijdsbeeld
einde
nieuw begin
oordeel
kringloop
toekomst
teken

Deze tekst sluit direct aan bij slides 5, 6 en 7 over tijdsbeelden en hun blik op de toekomst.

Hoe verandert een tijdsbeeld je blik op de toekomst?

Bespreek dat een goed antwoord noemt: lineair = echt einde of oordeel; cyclisch = einde én nieuw begin; gevoelens als hoop en angst kunnen verschillen. Laat leerlingen een korte vergelijking maken.

Christendom

  • Het christendom heeft een lineair toekomstbeeld.

  • God staat aan het begin en aan het einde van de wereld.

  • Jezus zal terugkomen en het kwaad verslaan.

  • Daarna volgt het oordeel over levenden en doden.

  • Er komt een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Lezen blz. 37 Christendom

Leg kort uit dat 'het oordeel' betekent dat mensen rekenschap afleggen van hun leven. Houd het kort, want de les focust niet vooral op details van één religie.

Islam

  • De islam heeft ook een lineair toekomstbeeld.

  • Aan het einde komen er tekenen dat de dag nabij is.

  • Isa (Jezus) keert terug en overwint het kwaad.

  • Daarna volgt de dag des oordeels.

  • Goede daden leiden naar het paradijs, slechte daden naar de hel.

Lezen blz. 38 Islam

Noem eventueel één groot teken uit de bron: de zon komt op in het westen. Laat zien dat gedrag in dit leven belangrijk is voor het oordeel.

Hindoeïsme

  • Het hindoeïsme heeft een cyclisch tijdsbeeld.

  • De wereld doorloopt steeds terugkerende tijdperken.

  • We leven nu in Kalyoeg, een tijd van egoïsme en verwijdering van het goede & God

  • Na vernietiging begint een nieuwe schepping.

  • Einde en nieuw begin horen dus bij elkaar.



Lezen: blz. 39 Hindoeïsme

Je kunt kort noemen: Brahma schept, Vishnu onderhoudt, Shiva vernietigt. Dat helpt leerlingen begrijpen waarom de cyclus steeds doorgaat.

A-godsdiensten

  • Veel a-religieuze mensen verwachten geen goddelijk einde.

  • Hun ideeën zijn vaak gebaseerd op wetenschap.

  • Sommigen denken aan het uitdoven of opzwellen van de zon.

  • Anderen vrezen dat de mens zelf het einde veroorzaakt.

  • Dit toekomstbeeld is meestal lineair: er komt een echt einde.


Lezen: blz. 40 A-godsdiensten



Gebruik de bronvoorbeelden: klimaatverandering, oorlog, kernwapens, schaarste. Benadruk dat ook zonder godsdienst mensen toekomstverwachtingen hebben.

Opdracht: vier toekomstbeelden

Omschrijf de vier toekomstverwachtingen van de 4 godsdiensten op blz. 37 - 40

Noteer hierbij ook of ze een lineair of cyclisch tijdsbeleving hebben.


Christendom

  • De toekomstverwachting van ...

  • ...

Islam

  • De toekomstverwachting van ...

  • ...

Hindoeïsme

  • De toekomstverwachting van ...

  • ...

A-godsdiensten

  • De toekomstverwachting van ...

  • ...

Deze samenvatting bereidt de centrale opdracht inhoudelijk voor, zonder de opdracht zelf uit te werken als activiteit op de slide.

Vier toekomstbeelden naast elkaar

  • Christendom → lineair, met wederkomst en oordeel

  • Islam → lineair, met tekenen en dag des oordeels

  • Hindoeïsme → cyclisch, met steeds nieuwe schepping

  • A-godsdiensten → meestal lineair, vaak wetenschappelijk verklaard


Zo zie je dat niet elke visie op de toekomst hetzelfde soort einde verwacht.

Deze samenvatting bereidt de centrale opdracht inhoudelijk voor, zonder de opdracht zelf uit te werken als activiteit op de slide.

Welke godsdienst heeft een cyclisch tijdsbeeld?

A

Christendom

B

Islam

C

Hindoeïsme

D

A-godsdiensten

Controleert of leerlingen het onderscheid tussen de vier toekomstbeelden kunnen toepassen.

Maak de samenvatting compleet

In het christendom en de islam is het toekomstbeeld meestal lineair. In het hindoeïsme is het tijdsbeeld cyclisch. In christendom en islam volgt aan het einde ook een oordeel. Bij veel a-godsdiensten wordt het einde vaak met wetenschap verklaard.

lineair
cyclisch
oordeel
wetenschap
kringloop
wederkomst
Kalyoeg
paradijs

Sluit aan op de overzichtsslide met de vier toekomstbeelden en herhaalt de belangrijkste begrippen voor de centrale opdracht.

Welke vergelijking vind jij het lastigst?

1

Christendom - islam

2

Lineair - cyclisch

3

Hindoeïsme - a-godsdiensten

4

Oordeel - eindtijd

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag het best begrepen?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen welk begrip of verschil is blijven hangen, bijvoorbeeld lineair/cyclisch of oordeel/eindtijd.

Welk onderdeel vond jij het moeilijkst?

Reflectie zonder goed of fout. Bruikbaar voor de docent om te zien welk onderdeel nog uitleg nodig heeft, zoals hindoeïsme of het verschil tussen eindtijd en eindtijdverwachtingen.

Begrippen

eindtijd - de periode waarin het gewone leven of de wereld tot een einde komt

eindtijdverwachtingen - ideeën of voorspellingen over hoe dat einde zal gebeuren

lineair tijdsbeeld - een kijk op tijd met een begin en een einde

cyclisch tijdsbeeld - een kijk op tijd als een steeds terugkerende kringloop

oordeel / dag des oordeels - het moment waarop God rechtspreekt over het leven van mensen

wederkomst - de terugkeer van Jezus aan het einde der tijden

Deze slide heeft geen instructies

Waarom bestaan die verwachtingen?

  • Mensen zoeken uitleg voor rampen en onzekerheid.

  • Oorlog, ziekte en natuurrampen kunnen voelen als tekenen.

  • Religies geven betekenis aan de toekomst.

  • Wetenschappers waarschuwen ook voor bedreigingen van het leven op aarde.

  • Daardoor blijft de vraag naar het einde steeds terugkomen.

Deze slide heeft geen instructies