1.4 Hoog-Nederland

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo k, t, mavo
• Leerjaar 2

1.4 Hoog-Nederland

1

2

3

Neem de cijfers 1-3 over. 

Noteer wat je ziet en waar je denkt dat dit in Nederland is. 

Hoog-Nederland

Laag Nederland: West en noordwest Nederland: soms onder zeeniveau

Hoog Nederland: Alles boven +1m zeeniveau. Zuid-oost en Noord-oost Nederland

Afwisseling van koude en warme periodes. IJstijden wisselen af met gematigde perioden zoals we nu kennen.

Nederland in en na de ijstijd 250.000-15.000 jaar geleden

Hoog-Nederland in de IJstijd

NL: ~150.000 jaar geleden

Stuwwallen

De verschillende ijstongen duwden de grond aan de voorkant en de zijkanten omhoog om stuwwallen te vormen.

De stuwwallen zijn dus heuvels die door het landijs zijn ontstaan.

Ze liggen op de Veluwe, in Utrecht en in Gelderland, Overijssel en Drenthe.

Hoe zien stuwwallen er nu uit?

Het landijs kwam in Nederland tot de denkbeeldige lijn: Haarlem – Utrecht  – Nijmegen. 

We noemen deze lijn de HUN-lijn.

HUN-lijn

Zwerfsteen: grote keien meegenomen door het landijs

Waar herkennen jullie deze stenen van?

Ik kan nu zelf uitleggen hoe Hoog-Nederland is ontstaan.

Aan het einde van de les kan ik in eigen woorden uitleggen hoe stuwwallen zijn ontstaan.

1.4 Hoog-Nederland

Wat denk jij? Waarom was hoog-Nederland veel eerder bewoond dan laag-Nederland?

Je ziet hier een

A

IJstijd

B

Stuwwal

C

Zwerfsteen

D

Erosie

Stuwwallen zijn ontstaan door

A

Platentektoniek

B

Het landijs

C

Verwering

D

Sedimentatie

• De eerste mensen : hoog Nederland. Waarom > geen overstromingen

• Akkerbouw en veeteelt 

• Probleem 1: te veel bos

• Probleem 2: zandgronden, niet vruchtbaar

Hoe leefden mensen vroeger op de zandgronden?

Oplossing voor onvrucht-bare zandgrond

• Bomen kappen

• Land bemesten met schapenpoep en heideplaggen

Zuid Limburg: Löss- landschap

• Heuvelland ontstaan door opheffing en erosie (door de Maas en zijrivieren)

• Fijne, vruchtbare vorm klei/zand hier gesedimenteerd door de wind

Waardoor ontstaat een stuwwal?

A

Door harde wind

B

Door schuivend landijs

C

Door stromend zeewater

D

Door erosie

Wat gebruikten mensen vroeger om de zandgrond vruchtbaar te maken?

A

Kunstmest

B

Heide en boomschors

C

Heide en schapenmest

D

Löss

Wat is het belangrijkste verschil tussen Zuid-Limburg en het stuwwallenlandschap?

A

Zuid-Limburg is jonger

B

Stuwwallen zijn vulkanisch

C

Beide zijn door ijs gevormd

D

Stuwwallen zijn door landijs gevormd, Zuid-Limburg door opheffing

Ik kan nu zelf uitleggen wat het verschil is in ontstaanswijze tussen Zuid-Limburg en het stuwwallenlandschap.