Betrouwbare bronnen herkennen

• newEditor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1-4

Welke signalen maken een bron voor jou meteen verdacht?

Gebruik de reacties als startpunt. Koppel woorden van studenten daarna aan de vijf criteria, zoals 'geen auteur', 'oude datum', 'veel fouten' of 'reclame'.

Welk signaal past het best bij verifieerbare informatie?

A

Duidelijke bronvermelding

B

Sterke mening

C

Bekende afzender

D

Mooie lay-out

De juiste keuze is controleerbaarheid via bronvermelding of herkomst. De andere opties kunnen vertrouwen wekken, maar maken informatie niet verifieerbaar.

Maak de samenvatting compleet

Betrouwbare informatie is verifieerbaar en heeft als doel vooral te informeren. Waarschuwingssignalen zijn grote claims zonder bewijs en taal die vooral op gevoel of actie mikt.

verifieerbaar

informeren

bewijs

entertainen

mening

verkopen

opmaak

De tekst vat criterium 1 en 2 samen: controleerbaarheid en informerend doel.

Waarom lees je een reclamepagina extra kritisch?

Let in antwoorden op deze elementen: studenten moeten uitleggen dat een bron met als doel verkopen of overtuigen minder neutraal kan zijn, ook als er feiten in staan. Bespreek dat doel invloed heeft op hoe kritisch je moet lezen.

Welke bron vraagt om extra kritisch lezen door de auteur?

A

Artikel met vakexpert

B

Rapport van school

C

Blog zonder auteur

D

Handleiding met datum

Hier draait het om herkenbaarheid en controle van de auteur. Zonder auteur zijn expertise, belang en verantwoordelijkheid moeilijk te beoordelen.

Vul de kernwoorden in

Bij een betrouwbare bron wil je weten wie de auteur is en of die misschien partijdig schrijft. Ook kijk je naar de datum om te beoordelen of de informatie nog actueel genoeg is.

auteur

partijdig

datum

mening

lay-out

bekend

gevoel

Deze invuloefening koppelt criterium 3 en 4 aan elkaar: auteur, partijdigheid en actualiteit.

Wanneer kan een oudere bron nog bruikbaar zijn?

1

Bij achtergrondinfo

2

Als hij lang is

3

Bij veel plaatjes

4

Als hij populair is

Welke conclusie past het best bij de vijf criteria samen?

A

Één sterk punt is genoeg

B

Alleen de datum telt

C

Je weegt alles samen

D

Opmaak zegt alles

De les benadrukt dat betrouwbaarheid een afweging is. Studenten moeten niet op één kenmerk afgaan.

Rond de denkwijze af

Ga niet alleen af op een eerste indruk. Pas de vijf criteria toe en geef daarna pas een oordeel over de betrouwbaarheid van de bron.

indruk

criteria

betrouwbaarheid

mening

reactie

spelling

populariteit

Deze samenvatting sluit aan op de overgang van eerste indruk naar onderbouwd oordeel.

Welke 2 criteria vind jij het belangrijkst bij je eindoordeel over de betrouwbaarheid van informatie?

Goede antwoorden noemen minstens twee criteria, bijvoorbeeld: onbekende auteur, geen bronvermelding, oude informatie, maar wel nette opmaak. Bespreek dat studenten hun oordeel moeten onderbouwen.

Is de informatie in de bron wel up to date?

Is de opmaak en de taal van de bron in orde?

Is duidelijk wie de informatie heeft geschreven? En is hij/zij bevoegd?

Zijn er meerdere bronnen die dezelfde informatie geven?

Wat is het doel van de bron?

Verifiëren

Informeren

Auteur

Actueel

Netjes

Zijn antwoorden van een AI chatbot betrouwbaar? Waarom wel/niet?