Restauratie

De restauratiepolitiek op het Congres van Wenen

1814-1815

Europa na Napoleon...

Onder leiding van Pruisen (Duitsland), Oostenrijk, Rusland en Groot-Brittannië

1 / 93
volgende
Slide 1: Slide
newEditorgeschiedenisSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 5

In deze les zitten 93 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De restauratiepolitiek op het Congres van Wenen

1814-1815

Europa na Napoleon...

Onder leiding van Pruisen (Duitsland), Oostenrijk, Rusland en Groot-Brittannië

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Je bouwt een historisch referentiekader op

Je vergelijkt historische kaarten

Je analyseert de doelen van het Congres van Wenen

Je bespreekt de continuïteit en discontinuïteit tussen de periode voor en na de Franse Revolutie

Je analyseert bronteksten in kader van historisch maatschappelijke context

Je analyseert de problemen voor de doelstellingen van het Congres van Wenen

Je analyseert hoe het congressysteem de conservatieve krachten in Europa ondersteunt

Je actualiseert het principe van het congressysteem

Je evalueert of het Congres van Wenen behoudend of vernieuwend is

Je evalueert of het Congres van Wenen geslaagd is


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

1814-15 Congres Wenen

Deze slide heeft geen instructies

1814-

Deze slide heeft geen instructies

1814-

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Onderzoeksvraag:

 In welke mate kan de invloed van de Franse Revolutie in Europa ongedaan gemaakt worden door de restauratie in de 19e eeuw?

Deze slide heeft geen instructies

Onderzoeksvraag: In welke mate kan de invloed van de Franse Revolutie ongedaan gemaakt worden?

Wat gaan we bestuderen?

Wat is het Congres van Wenen? 

Wat was het doel van het Congres van Wenen?

Wat is de restauratiepolitiek?

Wat is het belang van het Congres?

Zijn de bepalingen van het Congres duurzaam?

Wat verandert er tegenover de periode voor de Revolutie?

CvW: duurde ongeveer 8 maanden en was een reactie tegen de Franse Revolutie en de veroveringen van Napoleon die de ideeën van de Franse Revolutie uitdragen


Doel:

Herstel Ancien Regime

Restauratie van de wettelijke orde

Volkssoevereiniteit (macht gaat uit van het volk) en vrijheid en gelijkheid : GEVAAR voor Europese monarchieën

Legitimiteit van koningschap wordt verdedigd

Gestoeld op traditie

Goddelijke opdracht

Zorgt voor stabiliteit – geen revoluties meer!

Duurzame vrede installeren door machtsevenwicht (Engelse doctrine Balance of Power)

100 jaar geen oorlog

Stabiele grenzen

Continuïteit met vrede van Westfalen (1648

Respecteren van grenzen

Niet bemoeien met binnenlandse aangelegenheden

Stap verder: hertekenen van grenzen + ontstaan supranationaal overleg

Belang: machtsevenwicht, ontwikkeling diplomatie en 1e Europese samenwerking

Maar iedereen blij?? Neen!






Weet je nog? Wat was de essentie van de Franse Revolutie?

Deze slide heeft geen instructies

Verklaring van de rechten 

van de mens en de burger

augustus 1789



FRANSE REVOLUTIE

  • Op 26 augustus werd de 'Déclaration des Droits de l'Homme et du Citoyen' afgekondigd.


  • In dit document wordt duidelijk gemaakt dat ieder mens vrij én met gelijke rechten wordt geboren, gebaseerd op de ideeën van de verlichting. 

  • Persvrijheid, Godsdienstvrijheid, Onschuldig tot staat je schuld heeft bewezen, Inspraak als je belasting betaalde (cijnskiesrecht),Goederen worden beschermd, Scheiding van de 3 staatsmachten: uitvoerende, rechterlijke en wetgevende macht

  • Deze verklaring is gebruikt als voorbeeld voor Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties.

Deze slide heeft geen instructies

Napoleon wil over heel Europa regeren

Waarom?

- Ideeën van de Franse Revolutie verspreiden.

- Macht- en gebiedsuitbreiding.

Hoe?

- Door oorlogen te voeren. 

Deze slide heeft geen instructies

  • Napoleon werd verlagen bij de slag bij Leipzig (1813) door een coalitieleger

  • Hij werd gevangen gezet op het eiland Elba 

  • De Franse legers die een groot deel van Europa hadden bezet, moesten zich terugtrekken.

  • Maar wat na Napoleon? Er werd een internationale conferentie gehouden in Wenen om dit te bespreken.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Poging tot herstel van de oude orde (Ancien Régime)


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wie staan er bovenaan en waarom?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Na de val van Napoleon krijgen de conservatieven in Europa de overmacht.

De bepalingen van het Congres rustten op 4 pijlers: 

1. Omringingspolitiek 

2. Legitimiteitsprincipe

3. Krachtenevenwicht

4. Compensatiebeginsel

De Grote Alliantie (Verenigd Koninkrijk, Pruisen, Rusland en Oostenrijk) bewaken de orde

Deze slide heeft geen instructies

1. De isolatie van Frankrijk: om te voorkomen dat Frankrijk opnieuw Europa onder de voet zou lopen, werd het omringd met bufferstaten. Dit heet omringingspolitiek

1. Omringingspolitiek.

Frankrijk:

Teruggedrongen tot grenzen voor 1790

Omringd door bufferstaten

Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (Z en N nederlanden)

Koninkrijk Piemont-Sardinie

Pruisen krijgt gebiedsuitbreiding in Rijngebied

Zwitserland

HRR der Duitse natie gaat van 350 staatjes naar 39: Duitse Bond met Oostenrijkse voorzitter

Bestuurd door afgevaardigden van de staten, maar eigenlijk door Pruisen en Oostenrijk

Rusland: krijgt groot deel van Polen (rest naar Pruisen)

Oostenrijk: verliest Z-Nederlanden maar wordt gecompenseerd met gebiedsuitbreiding Adriatische kust en Noord-Italie + voorzitter Duitse Bond

Heilige Alliantie!!! Orthodoxe Tsaar, Katholieke Oostenrijkse keizer, protestantse Pruisische koning

Later aangevuld met Groot Br

1818: Frankrijk treedt toe: Grote Alliantie.

 - vergaderen

- interventierecht




Het legitimiteitsprincipe  stelde dat de vroegere vorsten opnieuw op de troon werden gezet.

Ze waren verondersteld te regeren als een absolute vorst: het volk kreeg geen inspraak (goddelijk recht boven volkssoevereiniteit)



Lodewijk XVIII  Ferdinand VII        Johan VI              Willem I

Frankrijk              Spanje                   Portugal        Nederlanden

2. Legitimiteitsprincipe

Deze slide heeft geen instructies

3. Machtsevenwicht (Balance of Power)

Bekommernis van de Britten!


Bij het trekken van de nieuwe grenzen wordt het principe 'Balance of Power' gehanteerd. Het krachtenevenwicht was een belangrijke bekommernis van de Britten. 

Zij wilden vanop hun eiland toezien dat geen enkele grootmacht op het continent te machtig zou worden.

Zelf wilden ze hun macht uitbouwen op maritiem gebied.

Deze slide heeft geen instructies

4. Compensatiebeginsel

Compensatiebeginsel: grootmachten willen beloond worden voor inspanningen + voor herverdeling moet er evenveel territorium terugkomen als er herverdeeld wordt


Deze slide heeft geen instructies

Oostenrijk verloor de Nederlanden, maar kreeg o.a. twee gebieden in Noord-Italië

De Nederlanden - Noord en Zuid werden herenigd

De Britten wilden dat geen Europees land te machtig kon worden, terwijl ze zelf de grootste zeemacht werden. Zo verkregen ze Malta, de Ionische eilanden en Korfoe tussen 1789 en 1815

Koning Lodewijk XVIII - nakomeling van de onthoofde Lodewijk XVI - werd koning van Frankrijk

Compensatiebeginsel

Omringingspolitiek

Machtsevenwicht

Legitimiteitsprincipe

Deze slide heeft geen instructies

Dit zorgde voor een nieuwe verdeling

Deze slide heeft geen instructies

Maar... Spanning in de maatschappij

Deze slide heeft geen instructies

Na de val van Napoleon krijgen de conservatieven in Europa de overmacht.

  • Ze proberen de oude machtsposities van de adel en de koningen (= Ancien Régime) weer te herstellen: ze restaureren het.

  • De 'Restauratie' (periode van 1815-1848) tracht dus de periode te herstellen van voor de Franse Revolutie en Napoleon zonder de Verlichte ideeën. Het is een reactie op de Revolutie en de ideeën van de Verlichting.

  • Het was gestoeld op de filosofie van het conservatisme: een samenleving kan niet enkel gebaseerd zijn op de rede, maar ook op tradities. Veranderingen moeten komen via een evolutie - langzaam en natuurlijk..

Conservatisme – uitgedragen door Metternich (minister van BuZa Oostenrijk)


Gestoeld op id Iers filosoof Burke

Baseert zich op traditie (conserveren)

Zet zich af tegen ideologieën die samenlevingen radicaal willen veranderen

Houden wat goed is, verbeteren wat kan (organisch en doordacht)

Reactionair: reactie op de Franse Revolutie



(conservatief) versus liberalisme (progressief)

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de stellingen naar de passende politieke stroming.

Conservatisme

Liberalisme

Vrijheden moeten vastgelegd worden in een grondwet.

De oude orde, met een koning, moet hersteld worden.

Burgers moeten inspraak hebben in het bestuur.

Rust en stabiliteit is belangrijk

Deze slide heeft geen instructies

Start 3/10

Bronnenanalyse Burke

Conservatieve visie?

Ja, want:

  • voor geleidelijke verandering

  • wil stabiliteit (volgen tradities)

  • macht kerk en adel herstellen (bestaande instituties)

Deze slide heeft geen instructies

Wie zal niet blij zijn met het conservatieve gedachtegoed?

A

Adel

B

Koning

C

Kerk

D

Burgerij

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Bronnenanalyse: Eelbode (1)

  • Soort bron?
    secundaire bron

  • Maker?
    Student die onderzoek voert naar CvW voor thesis

  • Bruikbaar voor OV? (In welke mate kan de invloed van de F.R. ongedaan gemaakt worden door de restauratie in de 19de eeuw?)
    Ja.

  • Betrouwbaar?
    Ja, academisch onderzoek.

  • Territoriaal = ?
    verwijst naar grenzen en grondgebied

Deze slide heeft geen instructies

Bronnenanalyse: Eelbode (2)

  • Status-quo?
    Laten aansluiten hoe het vroeger was.

  • Grootmachten willen macht bij?
    Vorsten => traditie

  • Legitimiteit?
    = aanvaard door het volk

  • Dit is een eerder .... visie?
    = conservatieve (zie pijlers CvW)



Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Bronnenanalyse Metternich

  • Soort bron?
    Primair

  • Bewerkt?
    Ja, vertaling (+ingekorte versie)

  • Maker + doel?
    Clemens von Metternich. Wil rust en stabiliteit (om nationalistische en liberale rev. te voorkomen)

  • Bruikbaar?
    JA

Deze slide heeft geen instructies

Bronnenanalyse Metternich (2)

Betrouwbaar?

  • (+) is bevoorrechte ooggetuige - hij is heel betrokken bij besluitvorming

  • (-) is betrokken partij met conservatieve agenda

Welke motieven?

  • 1-6: ja / 7,8,9: nee

Representatief?

  • Enkel voor conservatieve ideeën t.t.v. CvW

Welk principe CvW zien we terugkomen?

  • Herstel van vorsten

Deze slide heeft geen instructies

Bronnenanalyse Metternich (3)

Welke basisprincipes van het CvW herken je?

  • machtsevenwicht / legitimiteitsbeginsel 

Idee dat teniet wordt gedaan?

  • Volkssoevereiniteit

Toekomstige problemen?

  • nationalistische en liberale opstanden

Hoe evenwicht behouden?

  • vorsten met een sterk beleid en militaire samenwerking

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

bronnenanalyse Zamoyski

  • Probleem?

  • Nationalisme

  • oorzaak?

  • Gebrek aan eigen staat voor verschillende volken

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk

bronnenanalyse Eynard

  • Primair

  • Betrouwbaar?

  • (+) ooggetuige

  • (-) vooral meningen / negatieve houding / later betrokken bij revoluties

  • Meerwaarde?

  • multiperspectiviteit

  • Waarover getuigt hij?

  • Hoe hij het compensatiebeginsel negatief ervaart

Deze slide heeft geen instructies

De opkomst van het nationalisme



De overheersing van Napoleon had het nationalisme aangescherpt bij verschillende volkeren.


Napoleon had bij de herverdeling van Europa verschillende volkeren samengevoegd en hierdoor groeide het nationalisme. Aan de ene kant respecteerde hij lokale tradities en talen, wat mensen trots maakte op hun cultuur. Maar aan de andere kant voegde hij vaak verschillende volkeren samen onder één leiding, wat ervoor zorgde dat deze volkeren autonomie of zelfbestuur wilden. Omdat ze werden overheerst door Frankrijk, voelden ze zich samen sterk en wilden ze onafhankelijkheid.


19de eeuw: mensen krijgen het gevoel dat ze bij een volk of natie hoorden, een groep met een eigen taal, cultuur en geschiedenis.

 

Nationalisme--> Grote liefde voor je eigen land, volk en cultuur.











Idee dat volkeren het recht hadden op een eigen staat



Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Allianties

De nieuwe orde moest door onderlinge solidariteit beschermd worden!

1. Heilig Alliantie (september 1815): een verbond tussen de orthodoxe Russische Tsaar, de katholieke Oostenrijkse keizer en de protestantse Pruisische koning.

2. Viervoudige Alliantie: in november treedt ook Groot-Brittannië toe tot de Alliantie

3. Grote Alliantie: in 1818 treedt ook Frankrijk toe.


Regelmatige vergaderingen om voorspoed en vrede in Europa te bevorderen - Dit eerste permanente politieke overleg in Europa (vernieuwend) wordt het congressysteem genoemd


Interventierecht: de troepen van de alliantie verdedigen de 'orde' - het was dus een instrument voor de conservatieve krachten

Deze slide heeft geen instructies

Vormen van internationale samenwerking

Deze slide heeft geen instructies

Belangrijke internationale organisaties zijn: 



Europese Unie (EU)

Verenigde Naties (VN) 

NAVO 

Internationaal monetair fonds (IMF)

Wereldbank

World trade organisation (WTO-WHO)

Deze slide heeft geen instructies

De Verenigde Naties

Deze slide heeft geen instructies

VN Veiligheidsraad

Doel: Veiligheid!

Door: onderhandelen -> afspraken maken

Deze slide heeft geen instructies

Was het Congres van Wenen vernieuwend of behoudend? Nuanceer je antwoord

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Geslaagd herstel?

Nationalisme en liberalisme worden verdrukt op het Congres, maar gaan deze ideeën zomaar verdwijnen?

De hele 19e eeuw door zullen we een strijd zien tussen de oude orde (adel/vorst) en de nieuwe orde (verlichte ideeën)

Tussen conservatieve (behoudsgezinde) en progressieve - liberale (gericht op verandering) krachten.

Deze slide heeft geen instructies

Het congres van Wenen tracht de orde te herstellen.


  • Wat is het Congres van Wenen? 

  • Een reactie tegen de Franse Revolutie en de veroveringen van Napoleon.

  • Wat was het doel van het Congres van Wenen?

  • Herstel van het Ancien Régime

  • Duurzame vrede verwezenlijken in Europa

  • Hoe gaat het Congres van Wenen dit verwezenlijken?

  • Hertekenen van de grenzen van Europa/herstel oude vorsten/evenwicht/compensatie

  • Stabiele situatie creëren door overleg tussen de grootmachten

  • Wat is het belang van het Congres?

  • Principe van machtsevenwicht hanteren

  • Ontwikkeling van een Europese samenwerking

  • Zijn de bepalingen van het Congres duurzaam?

  • Door het ontstaan van het liberalisme en nationalisme is een terugkeer niet duurzaam

  • De Revolutiegolven van 1830 en 1848 tonen aan dat de wereld teveel veranderd is.

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Leg het verband uit tussen de democratische revoluties en de opkomst van nieuwe politieke stromingen in de 19e eeuw zoals het liberalisme en het nationalisme

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Noem 2 uitgangspunten van het conservatisme

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Trias Politica

Deze slide heeft geen instructies

Cultureel Liberalisme

Kernwoord: Vrijheid
Vrije meningsuiting

Vrijheid van godsdienst

Scheiding van kerk en staat


Deze slide heeft geen instructies

Economie en Adam Smith:

- Adam Smith( 1723-1790)

- Bekendste econoom uit de 18e eeuw

- Grondlegger klassiek liberalisme

- Schreef boek "The wealth of nations"

- Overheid moet de markt zijn werk laten doen ("Laissez          Faire") => een “onzichtbare hand” houd namelijk alles in de economie in evenwicht. 


VOORUITGANGSOPTIMISME

  • de overheid zo min mogelijk bemoeien met de handel en nijverheid.

  • <-> Anders mechanisme van vraag en aanbod verstoord


 Geweldsmonopolie overheid! = Politie/leger ( bescherming

Deze slide heeft geen instructies

(conservatief) versus liberalisme (progressief)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Noem 4 uitgangspunten van het liberalisme

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies



Hermanndenkmal 1838-1875

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat was de grondgedachte van het nationalisme?

A

recht op een soeverein

B

gelijkheid

C

strijden voor je landsheer

D

recht op een eigen staat

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen uit deze les


  • Congres van Wenen

  • Restauratie

  • Restauratiepolitiek

  • Conservatisme

  • Progressivisme

  • Nationalisme

  • Liberalisme

  • Congressysteem

  • Grote Alliantie

  • Legitimiteitsprincipe

  • Krachtenevenwicht 

  • Compensatiebeginsel

  • Omringingspolitiek

Deze slide heeft geen instructies