§2.2 Waar heb je recht op?

2

Wat voor consument ben jij?

2.2

Waar heb je recht op?

Wat als je nieuwe koptelefoon na een maand kapot is?

Pincode vmbo-gt 3, blz. 46 - 49

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolvmbo g, tLeerjaar 3

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Les bij Pincode vmbo-gt 3 (editie 7.1), hoofdstuk 2 Wat voor consument ben jij?, paragraaf 2.2. Leerlingen leren waarom er consumentenrecht is, welke twee wetten je beschermen tegen onveilige producten, bij welke aankopen je bedenktijd hebt en bij welke instanties je je recht kunt halen. Met de spinazie-waarschuwing en de cartoon uit het boek, een sleepopdracht en een samenvatting om in te vullen. Ongeveer 40 minuten.

Onderdelen in deze les

2

Wat voor consument ben jij?

2.2

Waar heb je recht op?

Wat als je nieuwe koptelefoon na een maand kapot is?

Pincode vmbo-gt 3, blz. 46 - 49

Opening: Vraag: wat doe je als iets wat je net hebt gekocht al snel kapotgaat? Moet de winkel je dan helpen? Laat twee of drie leerlingen kort antwoorden. In deze les ontdek je welke rechten je als consument hebt en waar je terechtkunt. ± 1 min. Image credit: Noordhoff, Pincode vmbo-gt 3, blz. 38 - 39

2.2

Waar heb je recht op?

Je leert in deze paragraaf:

1

waarom je als consument bepaalde rechten hebt

2

welke wetten je beschermen tegen onveilige producten

3

bij wat voor aankopen je een bedenktijd hebt

4

waar je als consument je recht kunt halen

Boek blz. 46

Leerdoelen: Dit zijn de vier leerdoelen uit het kader Je leert in deze paragraaf in het boek (blz. 46). Lees ze voor. De les volgt de vier kopjes van de leertekst en sluit af met een terugblik op deze doelen. ± 1 min.

1

Terug naar de winkel

2

Een klacht online zetten

3

Zelf proberen te repareren

4

Niets, ik koop iets nieuws

2.2

A C T I V E R E N

Je nieuwe schoenen gaan snel kapot. Wat doe jij?

Activeren: Laat iedereen stemmen en bekijk de uitslag. Vraag door: heb je het recht om terug te gaan naar de winkel? En hoelang na de aankoop nog? Daar gaat de eerste uitlegdia over. ± 2 min.

2.2

Waar heb je recht op?

Je goed recht

Consumenten­recht

Je weet minder van een product dan de fabrikant, en je hebt minder geld voor een rechtszaak. Daarom is er het consumentenrecht.

Je hebt altijd recht op een deugdelijk product: het moet bij normaal gebruik een bepaalde tijd meegaan. Dat hangt af van het soort product, de prijs en wat de fabrikant of winkelier belooft.

Boek blz. 46, "Je goed recht"

Uitleg: Als consument heb je een zwakkere positie ten opzichte van de producent. Het consumentenrecht is een verzameling wetten en regels die de consument beschermen bij aankoop van een product. Hoelang een product moet meegaan, hangt af van wat voor soort product het is, de prijs en wat de fabrikant of winkelier belooft. Het consumentenrecht geldt niet als je iets van een particulier koopt.

Doorvragen: Welke koelkast op de foto gaat naar verwachting het langst mee, en waarom? (de LG van € 909: van een duurder product mag je verwachten dat het langer meegaat; opdracht 3 in het boek). ± 3 min. Image credit: Noordhoff, Pincode vmbo-gt 3, blz. 46

2.2

V R A A G 1

Je koopt van een klasgenoot een nieuwe tablet die nog in de verpakking zit. Geldt het consumentenrecht?

A

Ja, want de tablet is nog nieuw.

B

Ja, want hij zit nog in de verpakking.

C

Nee, want je koopt hem van een particulier.

D

Nee, want het geldt niet voor elektronica.

Antwoord: C. Het consumentenrecht geldt niet als je iets van een particulier koopt, ook niet als het product nieuw is. Wie A of B kiest, denkt dat het om het product gaat; het gaat erom van wie je koopt. Dit komt uit opdracht 2 in het boek. Doorvragen: de andere beweringen uit opdracht 2. Ook in de uitverkoop heb je recht op een deugdelijk product (juist). Als consument heb je meestal meer kennis dan de winkelier (onjuist). ± 2 min.

2.2

Waar heb je recht op?

Onveilige producten

Twee wetten beschermen je als consument tegen onveilige producten.

Warenwet

Verbiedt de verkoop van voedsel en andere producten die gevaarlijk zijn voor je gezondheid of veiligheid. Ook moet de juiste productinformatie op het etiket staan.

Wet productaansprakelijkheid

De fabrikant is aansprakelijk als er schade ontstaat doordat een product niet goed werkt. Die schade noem je gevolgschade.

Boek blz. 47, "Onveilige producten"

Uitleg: De Warenwet gaat over de verkoop: gevaarlijke producten mogen niet in de winkel liggen, en op het etiket moet de juiste informatie staan. De Wet productaansprakelijkheid gaat over de schade achteraf: werkt een product niet goed en ontstaat er schade, dan moet de fabrikant die vergoeden. Bijvoorbeeld als een kapotte waterkoker brand veroorzaakt.

Doorvragen: Waarom is de fabrikant aansprakelijk en niet de winkelier? (de fabrikant maakt het product en is verantwoordelijk voor hoe het werkt; opdracht 5 in het boek). ± 3 min.

2.2

V R A A G 2

Albert Heijn haalt deze spinazie terug, want er zitten mogelijk kleine metaaldeeltjes in. Welke wet verbiedt de verkoop?

A

Warenwet

B

Consumentenwet

C

Wet productaansprakelijkheid

Antwoord: A, de Warenwet. Die verbiedt de verkoop van voedsel dat gevaarlijk is voor je gezondheid. Wie C kiest, haalt de twee wetten door elkaar: de Wet productaansprakelijkheid regelt wie de schade betaalt als het al misgegaan is. Een Consumentenwet bestaat niet; die naam komt uit opdracht 9 in het boek. Dit is opdracht 4a in het boek (bron: nieuws.ah.nl). ± 2 min. Image credit: Noordhoff, Pincode vmbo-gt 3, blz. 47

2.2

V R A A G 3

Geef een voorbeeld van gevolgschade als je deze spinazie eet.

Antwoord: Een juist antwoord noemt schade die ontstaat doordat het product niet goed is, bijvoorbeeld: een beschadigde tand of kies, een wond in je mond, of dat je naar de dokter of het ziekenhuis moet. Volgens de Wet productaansprakelijkheid moet de fabrikant die schade vergoeden. Wie alleen schrijft dat de spinazie niet goed is, noemt het product zelf en niet de schade die erdoor ontstaat. Dit is opdracht 4b in het boek. ± 2 min.

2.2

Waar heb je recht op?

Bedenktijd

Bij sommige aankopen heb je veertien dagen bedenktijd. Je mag het product dan meestal zonder reden terugsturen. Dat geldt bij aankopen:

Via internet

Alles wat je online bestelt.

Via telemarketing

Als een bedrijf je belt. Dat mag alleen als je vooraf toestemming hebt gegeven.

Aan de deur of op straat

Ook tijdens verkoopdemonstraties bij bus- of bootreisjes. Alleen bij aankopen van minimaal € 50.

Boek blz. 47, "Bedenktijd"

Uitleg: De bedenktijd is veertien dagen. Soms geldt er geen bedenktijd, bijvoorbeeld bij bederfelijke producten of producten die je op maat laat maken. Voor een aankoop in een gewone winkel heb je geen bedenktijd: daar kun je het product zien en voelen voordat je het koopt.

Doorvragen: Bij Zalando heb je 30 dagen om een artikel terug te sturen. Voldoet Zalando aan de wet? (ja, 30 dagen is meer dan de veertien dagen die de wet vraagt; opdracht 6 in het boek). ± 3 min.

2.2

V R A A G 4

De stickers kosten € 2,95. De bedenktijd is hier niet van toepassing, want die geldt alleen ...

A

... bij aankoop van diensten en niet bij goederen.

B

... bij aankopen boven de € 50.

C

... bij verkopen op straat en tijdens bus- en bootreisjes.

Antwoord: B. Bij verkoop aan de deur geldt de bedenktijd alleen bij aankopen van minimaal € 50, en de stickers kosten € 2,95. Wie C kiest, vergeet dat verkoop aan de deur ook meetelt. A klopt niet: de bedenktijd geldt voor goederen en diensten. Dit is opdracht 8 in het boek; de keuzes zijn letterlijk overgenomen. ± 2 min. Image credit: Noordhoff, Pincode vmbo-gt 3, blz. 48

Heb je bij deze aankoop bedenktijd? Sleep naar het goede vak.

2.2

V R A A G 5

Wel bedenktijd

Geen bedenktijd

jas via internet

jas in de winkel

pak op maat

pannen € 99 busreis

abo op straat

stickers € 2,95

Antwoord: Wel bedenktijd: jas via internet, pannen van € 99 op een busreis (verkoopdemonstratie van minimaal € 50), abonnement op straat (straatverkopers met een tijdschriftabonnement, opdracht 7). Geen bedenktijd: jas in de winkel, pak op maat, stickers van € 2,95 aan de deur (minder dan € 50).

Hulp: Vraag bij elke aankoop: waar koop je het, wat kost het, en wordt het speciaal voor jou gemaakt? Doorvragen: waarom heb je in een winkel geen bedenktijd en bij een straatverkoper wel? (een straatverkoper overvalt je, in de winkel kies je zelf en kun je het product bekijken; opdracht 7 in het boek). ± 3 min.

2.2

Waar heb je recht op?

Waar haal je je recht?

Niet alle bedrijven houden zich aan het consumentenrecht. Deze instanties zien erop toe dat bedrijven zich aan de regels houden.

NVWA

Controleert de veiligheid van voedsel en consumentenproducten, en of dierenbezitters zich aan de regels houden. Kan boetes opleggen.

ACM

Let er namens de overheid op of bedrijven de consument eerlijk behandelen. Kan boetes uitdelen. Website ConsuWijzer.nl.

De Geschillencommissie

Kom je er met de leverancier niet uit, dan leg je je klacht hier voor. De uitspraak is bindend.

Boek blz. 48 - 49, "Waar haal je je recht?"

Uitleg: NVWA staat voor Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, ACM voor Autoriteit Consument & Markt. Heb je een klacht over een product, dan ga je eerst terug naar de leverancier bij wie je het hebt gekocht. Kom je er samen niet uit, dan kun je naar De Geschillencommissie. Bindend betekent dat beide partijen zich aan de uitspraak moeten houden.

Doorvragen: Noem één overeenkomst en één verschil tussen de ACM en de Consumentenbond. (beide komen op voor de consument; de ACM is van de overheid en kan boetes geven, de Consumentenbond is een vereniging en kan dat niet; opdracht 10 in het boek). ± 3 min.

2.2

V R A A G 6

Je hebt een klacht over een product. Je bent teruggegaan naar de winkel, maar jullie komen er samen niet uit. Waar kun je je klacht voorleggen?

A

De NVWA

B

De ACM

C

De Consumentenbond

D

De Geschillencommissie

Antwoord: D, De Geschillencommissie. Die doet een uitspraak waaraan jij en de winkel zich allebei moeten houden. Wie B kiest, weet dat de ACM let op eerlijke behandeling, maar de ACM lost geen klacht van één consument op. Wie C kiest: de Consumentenbond geeft informatie en advies, maar doet geen bindende uitspraak. Verdieping: in opdracht 11 van het boek doe je zelf uitspraak in de klacht van mevrouw Adema over een appartement dat niet rolstoelvriendelijk bleek. ± 2 min.

Samenvatting: vul de ontbrekende woorden in.

In het consumentenrecht staan regels om consumenten bij hun aankopen te beschermen. Zo heb je als consument in ieder geval recht op een deugdelijk product. De Warenwet verbiedt de verkoop van onveilig voedsel en andere producten. Volgens de Wet productaansprakelijkheid is de fabrikant verantwoordelijk voor de schade als een product niet goed functioneert. Bij aankopen via internet, telefoon of op straat is je bedenktijd meestal veertien dagen. De ACM let erop of consumenten eerlijk worden behandeld.

consumentenrecht
deugdelijk
Warenwet
productaansprakelijkheid
veertien
ACM
NVWA
dertig
particulier

2.2

V R A A G 7

Antwoord: consumentenrecht, deugdelijk, Warenwet, productaansprakelijkheid, veertien, ACM. Dit is de samenvatting van paragraaf 2.2 uit het boek (blz. 58), iets ingekort. NVWA is een bewuste afleider: de NVWA bewaakt de veiligheid van voedsel en producten, de ACM let op eerlijke behandeling. Dertig komt van het retourbeleid van Zalando, niet uit de wet. ± 3 min.

2.2

Waar heb je recht op?

Begrippen

ACM
Autoriteit Consument & Markt. Deze overheidsinstelling let erop dat bedrijven de consument eerlijk behandelen.

Consumentenrecht
Een verzameling wetten en regels die de consument beschermen bij aankoop van een product, zoals
• de Warenwet
• de Wet productaansprakelijkheid.

Boek blz. 59, "Begrippen"

Begrippen: De begrippen en omschrijvingen komen uit Begrippen van hoofdstuk 2 in het boek (blz. 59). Laat leerlingen bij elk begrip een voorbeeld uit de les noemen: de tablet van de klasgenoot, de spinazie van Albert Heijn, de boetes van de ACM. ± 2 min.

1

Je kunt uitleggen waarom er consumentenrecht is.

2

Je kunt twee wetten noemen die de consument beschermen tegen onveilige producten.

3

Je kunt uitleggen bij wat voor aankopen je als consument bedenktijd hebt.

4

Je kunt drie instanties noemen waar je als consument je recht kunt halen.

5

Ik beheers ze allemaal.

2.2

T E R U G B L I K

Welk leerdoel vind jij nog het lastigst?

Terugblik: De keuzes zijn letterlijk de leerdoelen uit het leerdoelenkader van het boek (blz. 49). Wie een leerdoel nog lastig vindt, maakt de herhalingsopdrachten op blz. 60 en 61. Wie alles beheerst, maakt de plusopdrachten op blz. 62 en 63. ± 2 min.

V O L G E N D E L E S

2.3 Hoe wil je wonen?

Huren of kopen: wat kost wonen eigenlijk?

Je leert wat de woningmarkt is, wanneer je huurtoeslag krijgt en welke kosten en belastingen je hebt als je een huis koopt.

Vooruitblik: In de volgende les gaat het over wonen: huren, kopen en wat dat kost. Vraag: wat denk jij dat een huurhuis per maand kost? ± 1 min. Image credit: Noordhoff, Pincode vmbo-gt 3, blz. 50