5.3: Ecosystemen

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

5.3 Ecosystemen

Wat gaan we doen?

• Herhaling paragraaf 5.2 
• Uitleg Paragraaf 5.3  

• Zelfstandig werken

Verschil concurrentie en coöperatie? Hoort dit bij inter- of intraspecifiek?

Wat is symbiose?

Welke 3 vormen van symbiose zijn er?
geef hierbij aan hoe het ook alweer zat met voordeel en nadeel.

Lesdoelen

1. Ik kan de voedselrelaties en de informatienetwerken binnen een ecosysteem beschrijven.

2. Ik kan de energiestroom door een ecosysteem beschrijven.
 

Voedselrelaties

In een ecosysteem zijn er voedselrelaties: wie eet wie?

Voedselrelaties geef je weer in een voedselketen of een voedselweb.

Voedselketen 

Elk organisme is een schakel

                in de voedselketen = trofisch niveau

Pijl geeft energiestroom aan

 = wordt gegeten door 

Gras (plant) -> Slak (herbivoor) -> Merel (carnivoor)

Trofisch niveau

Trofisch niveau = plaats in de voedselketen 

=Alle voedselrelaties in een gebied

Uit hoeveel schakels bestaat de langste voedselketen?

Voedselweb

Autotroof 

Kunnen organische stoffen maken uit anorganische stoffen.

Gebruiken licht of stoffen als energiebron .

• Foto-autotroof: licht als energiebron
  (GROEN, fotosynthese, planten of algen)
• Chemo-autotroof: stof als energiebron (bacteriën, chemosynthese, oxidatie)
  

Foto-autotroof  

planten zijn foto-autotroof: zij maken zelf organische stoffen met behulp van zonlicht 

* 

Chemo-autotroof

Sommige Archeae (en enkele bacteriën) zijn chemo-autotroof: in staat om organische stoffen te maken uit anorganische stoffen met behulp van energie uit een chemische reactie.

ASSIMILATIE (Assemble= bouwen)

Fotosynthese = koolstofassimilatie 

Voortgezette assimilatie = het maken van eiwitten, vetten en koolhydraten van die glucose (mineralen = anorganische stoffen voor nodig)

Heterotroof = afhankelijk van anderen voor hun voedsel

Assimilatie & Dissimilatie / opbouwen en afbreken

Producenten staan aan de basis van elke voedselketen!

Kringloop van stoffen

Piramiden en stromen in ecosystemen

De organismen per trofisch niveau kun je weergeven in een ecologische piramide.

In de afbeelding zie je het aantal organismen en het totale gewicht van alle organische stoffen (biomassa) per trofisch niveau.

Energiestroom

• In een voedselpiramide wordt een deel van de biomassa doorgegeven aan het volgende trofische niveau.
• Bij iedere stap gaat energie verloren door dissimilatie, afgestorven weefsel en onverteerd weefsel (ontlasting).

Piramides

Bruto en Netto Primaire Productie (BPP & NPP)

BPP (Bruto Primaire Productie) = A

NPP (Netto Primaire Productie) = A - R = P of I-F-R=P

Vraag

Antwoord

D

Bij kweekvlees is er geen tot weinig respiratie/ dissimilatie (er is geen heel organisme). Daarnaast zal de hoeveelheid ontlasting (of in dit geval ongebruikt materiaal) veel lager zijn.

Aan de slag!

Paragraaf 5.3: opdrachten 32, 35, 37, 42 t/m 44