Les 5.5 Cursus B: Werken met 0-jarigen

• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

Werken met 0-jarigen

Zorg en zelfredzaamheid

🎯Lesdoelen

Aan het einde van deze les kan ik:

➡️Heeft kennis van de sociaal-emotionele ontwikkeling van de baby in de leeftijdsfase 

       van 0-2 jaar

➡️Mijlpalen gerelateerd aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van de baby in de 

       leeftijdsfase 0-2 jaar benoemen

➡️(contact) Initiatieven (verbale en non-verbale) van baby's herkennen en hierop adequaat      

       reageren

➡️Bewust zijn van mijn eigen invloed op het kind en kan hiermee professioneel omgaan

Lesprogramma

• Wat is hechting?​
  
• Hechtingstheorie Bowlby​
  
• Veilige en onveilige hechting​
  
• Risicofactoren hechting

Programma periode 5

5.1	Ontwikkeling baby; lichamelijk & cognitief
5.2	Documentaire baby
5.3	Ontwikkeling baby; sociaal emotioneel, persoonlijkheid en seksueel
5.4	Hechting
5.5	Lichaamstaal, interactie & tiltechnieken
5.6	Spel- en ontwikkelingsmaterialen die geschikt zijn voor 0-jarigen
5.7	Dagritme en rituelen
5.8	Afronding en toetsing: Stimuleren van de ontwikkeling, werken met 0 jarigen.

Wat is hechting?

Schrijf voor jezelf op: ​

Wat is hechting? en formuleer dit in één zin!

Het aangaan van een speciale relatie met de persoon die het kind meestal verzorgt

Grondlegger van de hechting

Uitgangspunt: gehechtheid is een aangeboren behoefte van ieder kind en NIET het gevolg van ouderlijke zorg ➡️ gedrag kind lokt nabijheid, bescherming en verzorging uit.​

🌟Vertrouwen, veiligheid, voorspelbaarheid​

🌟Ontwikkelen tot een emotioneel gezonde 

       volwassene​

🌟Hechtingsrelatie = model voor de relaties

       in het latere leven van het kind​

Veilige hechting​ (TYPE B)

🧒🏼Kind ontwikkelt basisvertrouwen en basisveiligheid​

🧒🏼Kind zoekt de nabijheid van de ouder​

🧒🏼Kind voelt zich vrij om nieuwe dingen te ontdekken en leren​

🧒🏼Kind heeft vertrouwen dat de opvoeder beschikbaar is​

🧒🏼Kind durft ‘boos’ te zijn omdat het weet dat het 

       geaccepteerd wordt

Veilige hechting

De hechtingsrelatie ontwikkelt in een telkens herhalend patroon ➡️ ‘Circle of Security’ (cirkel van veiligheid)​

​

🧒🏼Het kind gaat op ontdekking uit​

🧒🏼Het kind wordt ergens door verontrust  spanning en stress​

➡️het kind gaat naar de verzorger toe voor hulp en troost​

🧒🏼De verzorger stelt het kind gerust

Onveilige hechting

🚸Kind heeft geen vertrouwen in anderen en zichzelf​

🚸Gevolgen voor het aangaan en in stand houden van relaties​ 

       in de toekomst

🚸Verkent de omgeving minder en leert minder ➡️ negatief 

       effect op de cognitieve ontwikkeling​

🚸Problemen met het aanvaarden van gezag

Onveilige hechting

3 vormen van onveilige hechting​

➡️Onveilig vermijdend gehecht​

➡️Onveilig afwerend gehecht​

➡️Gedesorganiseerd gehecht

Onveilig vermijdend gehecht ​(Type A)​

➡️Kind heeft geen vertrouwen in de beschikbaarheid van de ouder​

➡️Kind vermijdt contact​

➡️Kind reageert nauwelijks wanneer ouder terugkomt na afwezigheid​

➡️Kind heeft vaak plezierig contact met vreemden​

➡️Kind onderdrukt angst en gedraagt zich quasi zelfstandig​

➡️Vaak moeilijk te signaleren!  

Onveilig afwerend gehecht kind​(TYPE C)

➡️Kind is onzeker over de beschikbaarheid van de opvoeder​

➡️Kind zoekt op een zielige/claimende manier contact (boos/huilend)​

➡️Tegenstrijdigheid: afwerend en tegelijkertijd zoekend naar contact​

➡️Voorbeeld: baby die achteruit naar de ouders toe kruipt​

➡️Vaak weinig exploratiedrang​

➡️Ontstaan als het kind niet op het goede moment aandacht krijgt, niet in 

       de juiste mate of wanneer de ouders erg onberekenbaar zijn (niet 

       voorspelbaar)

Gedesorganiseerd gehecht​ (TYPE D)

➡️Kind laat tegenstrijdig gedrag zien​

➡️Chaotisch, bang, bizar​

➡️Opvoeder is bron van angst en tegelijkertijd ‘beschermer’​

➡️Kind gaat op een wisselende manier met afscheid om​

➡️Gedrag is onberekenbaar​

➡️Kan ontstaan door verwaarlozing, mishandeling, misbruik 

      en/of dreigementen

Hechtingsfiguren

👶🏼Rond de leeftijd van 7/8 maanden heeft een kind 4 tot 6 vaste hechtingsfiguren ‘verzameld’​

Dit hangt samen met de scheidingsangst/eenkennigheid die vaak waar te nemen is bij een kind van deze leeftijd ➡️ Het kind kan onderscheid maken tussen bekend/vertrouwd en onbekend/geen hechtingsfiguur

Risicofactoren hechting kinderen

➡️Adoptiekind ​

➡️Pleegkind​

➡️Lichamelijke gebreken of stoornissen​

➡️Huilbaby’s / temperamentvolle kinderen​

➡️kinderen​

➡️Prematuur kinderen/kinderen na een lange ziekenhuisopname​

➡️Kinderen die wisselende opvoeders hebben​

➡️Kinderen uit gebroken gezinnen​

➡️Kinderen van ouders die (onverwacht) overleden zijn

Risicofactoren hechting

Ouders​

➡️Zijn zelf niet goed gehecht​

➡️Zijn zelf als kind verwaarloosd of  

    mishandeld​

➡️Hebben psychische problemen of 

     trauma’s​

➡️Lijden onder onverwerkt verdriet​

➡️Moeders die een moeilijke 

     zwangerschap hebben​

➡️Tienermoeders

Omgeving​

➡️Armoede​

➡️Slechte woonomgeving​

➡️Migratie​

➡️Vlucht uit moederland

Formatieve toets cursus Zorg en zelfredzaamheid (B).

Werken met 0 jarigen

➡️‘Dagschema babygroep’

❕Deadline inleveren: vrijdag 30 januari 2026

📝 Wat heb ik vandaag geleerd 

Jij weet na deze les:

✅Wat hechting is​

✅Kent de hechtingstheorie van Bowlby​

✅Wat het verschil is tussen veilige en onveilige hechting​

✅Wat de risicofactoren zijn van hechting

👓Vooruitblik komende les

Lichaamstaal, interactie, tiltechnieken & verzorging.