Dimensies van globalisering (Aardrijkskunde vwo), les 2: Examentraining
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Examentraining
Dimensies van globalisering: zo pak je examenvragen aan
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Examentraining
Dimensies van globalisering: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Frans Berkelaar / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Wat ga je kunnen?
Ik kan examenvragen over globalisering beschrijven, verklaren, relateren aan dimensies en beargumenteren.
Deze slide heeft geen instructies
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees: wat vraagt de opdracht (geef, verklaar, beschrijf, beredeneer, beargumenteer) en welke bron of kaart hoort erbij?
2. Zoek: welke dimensies spelen mee: natuur, economie, politiek, sociaal-cultureel of demografie?
3. Schrijf: gebruik begrippen uit de syllabus en leg het verband met de situatie in de vraag.
4. Check: heb je het aantal gevraagde argumenten of kenmerken gegeven?
Deze slide heeft geen instructies
KLM-toestel op luchthaven Schiphol, 2004
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Vraagtype 1: verklaren met tijdruimtecompressie
Een verklarende vraag vraagt om oorzaak en gevolg: 'leg uit waarom'.
Werkwijze: noem de technologie, het effect op (relatieve) afstand en het gevolg voor globalisering.
Voorbeeld: een Keniaanse rozenkweker levert snel verse bloemen aan Europese supermarkten.
Image credit: Atamari / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Leg uit dat vliegtransport de verkoop van verse bloemen uit Kenia in Europa mogelijk maakt.
Goed antwoord: snelle luchtvracht verkleint de relatieve afstand (tijdruimtecompressie), bloemen blijven vers, dus de markt is bereikbaar. Verwachte fout: alleen zeggen dat Kenia ver weg ligt of absolute afstand noemen.
Een stad krijgt een hogesnelheidslijn. Wat verandert er?
De absolute ligging verbetert, de relatieve niet
Zowel de absolute als relatieve afstand nemen af
De relatieve ligging verbetert, de absolute ligging niet
De absolute afstand tot andere steden wordt kleiner
Verwachte fout: de absolute ligging of afstand laten veranderen.
Kledingfabriek in Bangladesh: vrouwen aan de lopende band
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Vraagtype 2: relaties tussen dimensies
Bij een casus leg je verbanden tussen twee of meer dimensies.
Werkwijze: begin bij het verschijnsel, noem de dimensie en leg dan de relatie met de volgende dimensie.
Voorbeeld: een MNO verplaatst productie naar een land met een laag belastingtarief.
Image credit: Tareq Salahuddin / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Fabriek naar een land met lage belastingen: noem een demografisch gevolg.
Goed antwoord: er ontstaat werk, dus arbeidsmigratie van het platteland naar de stad of uit andere landen; in het oude land daalt de werkgelegenheid. Verwachte fout: alleen economische gevolgen noemen.
Een land verlaagt de belastingen om MNO's aan te trekken. Welke dimensie is dit?
Alleen sociaal-cultureel
Alleen demografisch
Politiek, met een economisch doel
Natuur, vanwege de ligging
Het is beleid van een staat (politiek) om investeringen (economie) aan te trekken. Verwachte fout: alleen 'economie' kiezen.
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Vraagtype 3: kaarten van netwerken lezen
Een netwerkkaart toont stromen (vliegroutes, handel, migratie) met lijnen of pijlen.
Werkwijze: beschrijf eerst het patroon (waar zijn de dikste stromen?) en verklaar het daarna.
Voorbeeld: een kaart van vliegverbindingen waarop de meeste lijnen tussen Noord-Amerika, Europa en Oost-Azië lopen.
Deze slide heeft geen instructies
Op een kaart lopen de meeste vliegroutes tussen centrumgebieden. Verklaar dit patroon.
Goed antwoord: in centrumgebieden zijn veel MNO's, kapitaal en welvarende reizigers, dus meer zakelijk en toeristisch verkeer. Verwachte fout: alleen het patroon herhalen in plaats van verklaren.
Een netwerkkaart toont veel dunne lijnen vanuit Afrikaanse landen. Wat leid je af?
Die gebieden zijn minder sterk in mondiale netwerken verbonden
Die gebieden liggen absoluut te ver weg
Die gebieden hebben geen enkele verbinding
Die gebieden hebben de beste relatieve ligging
Let op: dunne lijnen betekent minder, niet geen verbindingen. Verwachte fout: de tweede optie.
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Vraagtype 4: beargumenteren en waarderen
Bij 'beargumenteer' of een waarderende vraag geef je een oordeel met argumenten.
Werkwijze: noem het oordeel, minimaal twee argumenten vanuit verschillende dimensies en eventueel een voorbehoud.
Voorbeeld: stelling 'globalisering is vooral goed voor arme landen'.
Deze slide heeft geen instructies
Beargumenteer met twee dimensies of globalisering vooral voordelen brengt.
Goed antwoord: een oordeel, een economisch argument (welvaartsstijging, maar ook toenemende ongelijkheid) en een sociaal-cultureel of politiek argument (uniformiteit en diversiteit, of concurrentie tussen gebieden), met voorbehoud. Verwachte fout: één dimensie of geen oordeel.
Welke zin is een waarderend voorbehoud bij economische globalisering?
Het levert welvaart op, dus het is goed
De ongelijkheid wordt groter, dus het is slecht
Het zorgt voor meer handel tussen landen
Het levert welvaart op, maar de ongelijkheid wordt groter
Een voorbehoud weegt twee kanten af. De laatste optie is slechts beschrijvend.
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Verklaren met tijdruimtecompressie
Relaties tussen dimensies
Netwerkkaarten lezen
Beargumenteren en waarderen
Herhaal het gekozen type klassikaal met een extra voorbeeld.
WERELD · DIMENSIES GLOBALISERING
Tips voor op het examen
Gebruik begrippen uit de syllabus (relatieve afstand, FDI, ruilvoet) en leg altijd het verband met de casus.
Beschrijven is niet verklaren: bij 'verklaar' noem je een oorzaak of principe.
Noem bij beargumenteren altijd minstens twee dimensies en een voorbehoud.
Deze slide heeft geen instructies
