Hoofdstuk 2

• Zorg en Welzijn
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 4

Mens en Gezondheid

Hoofdstuk 2

Voedingsstoffen

Aan het eind van dit hoofdstuk weet 

je wat:

• wat voedingsstoffen zijn;
• wat de functies van voedingsstoffen zijn;
• wat micro- en macrovoedingsstoffen zijn;
• waar je water en vezels voor nodig hebt. 

Voedingsmiddelen en voedingsstoffen 

Belangrijk om het verschil te nemen:

Voedingsmiddelen: alle producten die je eet of drinkt. 

Voedingsstoffen: de bruikbare bestandsdelen uit voedingsmiddelen. 

Wat zijn voedingsstoffen?

Voedingsstoffen zijn de stoffen die in ons voedsel zitten en die wij nodig hebben om ons lichaam gezond te houden.

De hoeveelheid voedingsstoffen die iemand nodig heeft hangt onder andere af van:

• Het geslacht

• De leeftijd

• Het soort arbeid/werk

Functies voedingsstoffen 

Voedingsstoffen hebben verschillende functies. 

• Opbouw van ons lichaam; het regelen van lichaamsprocessen; energie geven aan het lichaam.

Je lichaam heeft energie nodig om:

• Te bewegen; te werken; je lichaamstemperatuur op 37 ⁰C te houden.

In alles wat je eet zit energie, deze energie wordt gemeten in kilocalorieën (Kcal) of kilojoules (KJ). Meestal wordt hiervoor (kilo)calorieën gebruikt.

Energiebalans 

Energiebalans betekent dat je evenveel energie binnenkrijgt als je verbruikt.

Eet je regelmatig meer dan je nodig hebt, dan kom je aan. 

Eet je regelmatig te weinig, dan val je af. 

Energie

Lees opdracht 2.08 blz. 36/37 door!

Maak opdracht 2.01 t/m 2.07 

Klaar, start met:
Deelopdracht 2.01 blz, 256: Voedingsstoffen berekenen 

Deelopdracht 2.02, blz 259:  Drink je genoeg?

Daarna samen nabespreken

Micro/macro voedingsstoffen

Macro = groot
Micro = klein 

Het verschil is dat microvoedingsstoffen geen energie leveren en macrovoedingsstoffen wel, ze bevatten calorieën.

Macro - voedingsstoffen

Het lichaam heeft veel macrovoedingstoffen nodig. Deze voedingsstoffen zijn de brandstof voor het lichaam. Macrovoedingsstoffen leveren energie, ze bevatten calorieën.

Eiwitten

Koolhydraten

Vetten

Eiwitten

Eiwitten zijn nodig als bouwstof voor de lichaamscellen.

Koolhydraten

Koolhydraten geven je lichaam energie (brandstof).

Koolhydraten zitten in brood, ontbijtgranen, aardappelen, peulvruchten, groente en graanproducten zoals rijst, pasta en couscous.

Vetten

Vet geeft energie en is een belangrijke brandstof voor je lichaam. Vet is nodig voor je lichaam, maar je moet er niet te veel van binnenkrijgen. 

Er zijn twee soorten vet:

Verzadigd vet is ongezond vet

Onverzadigd vet is gezond vet (O=oké)

Vetten 

boter,                                                                                                               oliën,

margarine,                                                                                                    vis, 

kaas,                                                                                                               eieren

koekjes,

snacks.

                                                  

Maak opdracht 2.09 t/m 2.15 

Klaar, start/verder met:

Deelopdracht 2.01 blz, 256: Voedingsstoffen berekenen 

Deelopdracht 2.02, blz 259: Drink je genoeg?

Daarna samen nabspreken

Micro - voedingsstoffen

Kant en klare voedingsstoffen (Micro)

Vitamines

Mineralen

(Water)

Vitamines

Vitaminen leveren geen energie. Vitaminen worden meestal aangeduid met een letter waaraan soms een cijfer gekoppeld is.

De vet oplosbare vitamines zijn A, D, E en K. Die kunnen in je lichaam worden opgeslagen.

De wateroplosbare vitamines zijn B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11, B12 en vitamine C. Je lichaam kan deze stoffen niet goed vasthouden en daarom moet je ze dagelijks aanvullen.

Mineralen

Mineralen zijn nodig voor een goede gezondheid, groei en ontwikkeling. 

Spoorelementen zijn de mineralen die je lichaam maar weinig nodig heeft. 

Het lichaam kan zelf geen mineralen aanmaken.

Water en vezels

Water en vezels zijn nog twee belangrijke bestanddelen van voeding.

Water voor de vochtbalans en het transport van voedingstoffen.

Vezels zorgen voor een vol gevoel en helpen bij de stoelgang.

Water

Water is een bouwstof                vervoer van stoffen. 

Het menselijk lichaam bestaat uit 60% water. 

Te veel? Plassen maar!

Voedingsvezels

- geen voedingsstof: dus niet nodig als brand, bouw of reservestof

- Stimuleert de darmen

- Voorkomt obstipatie ( verstopping)

- Zorgen voor een verzadigd gevoel

- in plantaardige voedingsmiddelen

- voedingsvezels worden zelf niet verteerd

Maak opdracht 2.16 t/m 2.24 

Klaar, Kom een nakijk blad halen van H2. 

Ga daarna verder met:

Deelopdracht 2.01 blz, 256: Voedingsstoffen berekenen 

Deelopdracht 2.02, blz 259: Drink je genoeg?

Niet gered binnen de tijd = huiswerk

Iedereen klaar: deelopdracht 2.03

Maken:

Deelopdracht 2.03 blz. 261 Kwartetspel maken (groepjes van 4)
Op de computer, 

Kwartet format staat in het online boek, maar je mag ook Canva

gebruiken.

Kwartetspel klaar: Mail het naar docent om in kleur uit te printen, daarna plastificeren en spelen

Een fles cola is een voorbeeld van een...

1. Voedingsstof
2. Voedingsmiddel

Bouwstoffen worden gebruikt om...

Koolhydraten zijn een voorbeeld van...

1. Voedingsstoffen
2. Voedingsmiddelen

Druiven zijn een voorbeeld van...

1. Voedingsstoffen
2. Voedingsmiddelen

Opdrachten maken

Maak de opdrachten van hoofdstuk 2 + praktijkopdracht 2.01 en 2.02 op  blz.29 t/m 31

Klaar = kwartet maken 

npo.nl