les 5 eigen prof 2

• Communicatie
• MBO
• Studiejaar 2

les 6 eigen prof 2: ethische dilemma's

lesplanning Bo5E-pbm1 / Pbm2

3 mensen hebben tot nu toe onderdeel A in geleverd

wat gaan we doen vandaag?

Terug blik vorige les ( wereldmuseum)

Bejeging & stigma's in ons beroep ( theorie + vragen)

Ophalen kennis Ethisch handelen en Ethiek ( theorie)

Ethische dilemma's oefening

Je kiest een dilemma voor de podcast en maakt duo voor eindopdracht ( opdracht teams)

Zelfstandig werken aan je POP & Pap ( stapje 7 invullen)

religie in de stad

Schuilkerken in Leiden, vooral voor de katholieke bevolking, ontstonden na de Reformatie in de 16e eeuw omdat zij hun geloof niet openlijk mochten belijden in de grote, protestantse kerken. Deze kerken waren verborgen achter de gevels van gewone woonhuizen of andere gebouwen, waardoor ze onopvallend en van buiten onherkenbaar waren.

Het einde van de schuilkerkperiode:

Franse Tijd en Godsdienstvrijheid: Met de invoering van godsdienstvrijheid rond 1800 kwam er een einde aan de periode van onderdrukking, waardoor de noodzaak voor schuilkerken verdween.

Bouw van Nieuwe Kerken: Veel gemeenschappen wilden nu een eigen, zichtbare kerk bouwen om het verleden van onderdrukking achter zich te laten. Zo werd in Leiden bijvoorbeeld de Hartebrugkerk gebouwd om de grote protestantse kerken te complementeren. 

Godsrelatie: Protestanten geloofden in een directe relatie tussen het individu en God, terwijl katholieken een hiërarchische structuur en biechten bij de priester kenden.

Bijbel: Protestanten vonden dat gelovigen de Bijbel zelf moesten lezen, terwijl katholieken deze voorgelezen kregen.

Sacramenten: Het protestantisme erkende de doop en het avondmaal, in tegenstelling tot het katholicisme, dat meer sacramenten erkende.

Kerkinterieur: Protestante kerken zijn sobere, simpele kerken met weinig versieringen, in tegenstelling tot de rijke, versierde kerken van de Rooms-Katholieke Kerk. 

Evaluatie

Wat heeft deze opdracht jullie opgeleverd?

denk aan samenwerking, verdieping, verbreding eigen professionaliteit

dinsdag 06-10-2026 10:30 - 12:00 BO5E-PBM1 @wereldmuseum

We vertrekken samen met Willemijn vanuit school 

richting het Wereld museum.

Hier krijgen we eerst een rondleiding door het 

museum en leren we over kolonialisme en dan een energieke workshop die hierbij aansluit! 

Het museum mag je na de workshop lekker vrij bezoeken :)! 

Ik heb al betaald dus verplichte aanwezigheid ;)

Er zijn lockers aanwezig voor je spullen en je jas.

25 Kolonialisme & nu

06-10-2026 10:30 - 12:00 BO5EPBM

woensdag 30 sept: Les @wereld museum

We vertrekken samen met Sumar om rond 14:00

vanuit school richting het Wereld museum.

Hier krijgen we eerst een rondleiding door het 

museum en leren we over kolonialisme en dan een energieke workshop die hierbij aansluit.

Het museum mag je na de workshop lekker vrij bezoeken :) en hoef je niet terug naar school, Ik heb al betaald dus verplichte aanwezigheid ;)

er zijn lockers aanwezig voor je spullen!

Maak Opdrachten Boom

Boek: Professional maatschappelijke zorg > thema 10 Omgaan met dilemma's.

Maak de volgende 3 opdrachten.

Opdracht 4. Beroepscode

Keuze of Opdracht 6. Waarden en normen 

of Opdracht 8. Onderzoekende houding

KLaar? ga verder met je POP & PAP

Opdracht 9. Casus: Janne

lesdoelen

Je kunt het begrip ethiek omschrijven en je kunt de verschillen in standpunten en handelingen benoemen t.a.v. ethische onderwerpen tussen jezelf en anderen. 

terugblik vorige les

We zijn 2 lessen bezig geweest met het onderdeel diversiteit, inclusiviteit en hoe kun je ondanks onderlinge verschillen, toch jezelf open kunt blijven stellen ook al heeft iemand een ander geloof, andere culturele achtergrond, andere levenswijze of fase, andere normen en waarden.

Waarom is dit belangrijk in dit beroep?

Beroepscode hoezo dan?

In de beroepscode staan de normen en waarden die alle professionals in sociaal werk met elkaar delen; dat verbindt en versterkt de beroepsgroep. De beroepscode is een onmisbaar hulpmiddel in de zorg.  Het is mensenwerk dat vraagt om ethisch bewustzijn en het voortdurend maken van  afwegingen. Er zijn veel momenten waarop professionals zich afvragen: Wanneer doe ik het goede? De beroepscode geeft geen pasklaar

antwoord op die vraag, maar helpt professionals wel om zorgvuldig goed onderbouwde keuzes te maken & daar samen met collega’s van te leren.

Kernwaarden in de beroepscode

. In de beroepscode staan er vijf:

• respect voor menselijke waardigheid en autonomie
  
• betrokkenheid en de bereidheid om mensen bij te staan
  
• sociale rechtvaardigheid en mensenrechten
  
• deskundigheid en zorgvuldigheid
  
• betrouwbaarheid en integriteit.
  

De beroepsnormen zijn richtlijnen voor het handelen, die uit deze kernwaarden voorkomen. Ze zijn beschreven in 29 artikelen.

Stelling: Hulpverleners binnen de maatschappelijke zorg stigmatiseren minder dan andere mensen binnen de maatschappij.

Juist

Onjuist

Het tegengaan van een publiek stigma kan bijvoorbeeld door landelijke campagnes in te zetten waarin voorlichting wordt gegeven over bepaalde stigma.

Juist

Onjuist

Stigmatisering

Referentiekader

Sociale uitsluiting

Selffulfilling prophecy

Iemand anders (onbewust) negatief neerzetten waardoor iemand wordt veroordeeld en benadeeld.

Het proces waardoor mensen of groepen deels of helemaal worden uitgesloten van deelname aan de maatschappij

Iemand gaat zich naar de vooroordelen die bestaan gedragen.

je bekijkt een situatie vanuit je eigen normen, waarden, overtuigingen en gewoontes die je door de jaren heen hebt aangeleerd

Wat kun jijzelf doen om te voorkomen dat je in stigma's, generalisatie en vooroordelen gaat denken en handelen in je professionele houding?

Klassikale brainstorm: 

wat betekent ethiek? Wat weet je al van ethisch handelen?

Heb je hier ook al ervaring mee op je stage of werk?
 

Wat zou jij doen en waarom?

Wat is een ethisch dilemma?

1. Een situatie waarbij iemand verschillende keuzes tot handelen heeft die altijd verschillende waarden bevat.
2. Een situatie waarbij onwenselijke situaties zorgen voor verschillende meningen.
3. Een situatie waarbij iemand een andere mening heeft waardoor er een ruzie ontstaat.
4. Een situatie waarbij iemand maar één keuze tot handelen had, met een onderliggende waarde.

Ethische dilemma’s kunnen onderverdeeld worden in grotere en kleinere ethische dilemma’s. Wat is een groot ethisch dilemma?

1. Euthanasie bij een coma patiënt
2. Embryo’s kweken voor stamceltransplantatie
3. Beide bovenstaande
4. Geen van bovenstaande

Dilemma:
Lena ziet Heleen op de grond vallen. Tegelijkertijd ontstaat er een massale vechtpartij. Wat moet Lena doen?

1. Ze bekommert zich meteen om Heleen.
2. Ze probeert eerst de ruzie te sussen om te voorkomen dat er nog meer ongelukken gebeuren.

Ethische dilemma's oefening

In het lokaal & de hal hangen verschillende dilemma's (4)

Aan jullie de taak om in 3/4 tallen de dilemma's te lezen, jullie aanpak te bespreken en een post it eronder te plakken met jullie uitkomst. wat zou je doen? Komen jullie op 1 lijn of moet je elkaar overtuigen van de aanpak die je kiest?

Schrijf de aanpak , 1 voordeel van jullie aanpak & 1 nadeel van de aanpak Succes! 

dilemma

Meneer Verbrugge bij jou in het verzorgingshuis wil graag praten over zijn overleden man. In de teamvergadering is afgesproken om dit niet te doen omdat dit veel emotie met zich meebrengt bij meneer. Jij staat hier niet volledig achter omdat praten ook een manier van verwerking is.

volgende ochtend stap je de kamer in van Meneer en hij kaart met jou het gesprek aan over zijn overleden partner.

dilemma

Ouders hebben 3 kinderen in de leeftijd van 2,5 en 7 jaar.

Alle drie de kinderen zijn uit huis geplaatst door Veilig Thuis organisatie

Ouders zijn beide verstandelijk beperkt , zij wonen zelfstandig en werken bij de DZB.

Zij hebben onvoldoende opvoedvaardigheden om hun kinderen zelfstandig op te voeden.

Moeder geeft in een gesprek aan graag nog een kindje te willen (“zij wil er graag een thuis houden en gaat door totdat dit een keer lukt”)

dilemma

Psychotische vrouw met bipolaire stoornis van 45 weigert te eten en drinken, ook medicatie-inname verloopt problematisch. Mevrouw vermagert sterk. Er zijn al verschillende manieren geprobeerd maar zonder succes. Mevrouw weigert pertinent te eten en is bed gelegen.

Contact maken lukt met vlagen vanwege haar verwarde en depressieve toestand.

dilemma

Een Terminaal zieke moslim oudere heeft veel pijn en zelfstandig ademen gaat steeds moeizamer. Het leven wordt gezien als heilige gift en het is niet aan de mens om dat te beïnvloeden. De familie van meneer wilt het liefst wachten totdat een imam er is om te besluiten of meneer aan de beademing mag en sterkere pijnstilling krijgt. Jij ziet meneer echt erg lijden en kent hem al een tijd. Wat is het dilemma?

wat gaan we doen vandaag?

terugblik vorige les

Bejeging & stigma's in ons beroep ( theorie + vragen)

Ophalen kennis Ethisch handelen en Ethiek ( theorie)

Ethische dilemma's oefening

Je kiest een dilemma voor de podcast en maakt duo voor eindopdracht

Werken aan je POP en PAP ( stapje 7)

next dilemma: met wie maak je de podcast?

Welke dilemma’s spreken jou persoonlijk aan? Welke niet? Waarom?

Jullie gaan nu duo's maken met wie je de podcast gaat maken.

Schrijf je duo op en geef deze aan Anoek.

Hierna gaan jullie nadenken over het ethische dilemma wat jullie beide aanspreekt. 

Volgende week wil ik van iedereen een Dilemma hebben en krijg je een GO of moet je nog even verder zoeken.

pop pap

weet je het nog?

Smart doelen

persoonlijk leerdoel

cognitief

gedrag

Boom opdrachten, oefenen met dilemma's

BOEK: Professional maatschappelijke zorg 

Thema 10 Omgaan met dilemma’s

Opdracht 3. Dilemma’s in de maatschappelijke zorg

Opdracht 5. Persoonlijke en professionele waarden en normen

Opdracht 9 casus Janne

Opdracht 6. Waarden en normen