Zenuwstelsel

• Schoonheidsverzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Zenuwstelsel

Doelstelling

• Je kunt de ligging en functie van het zenuwstelsel
• Je weet de weg van de prikkelgeleiding
• Je weet het verschil tussen hersen - en ruggenmergzenuwen
• Je kunt 3 belangrijke hersenzenuwen benoemen en waaruit deze ontspringen

Zenuwcel

Neuron = zenuwcel

Bestaat uit een celkern,

cellichaam en uitlopers

• Dendrieten: korte uitlopers
• Neuriet: lange uitloper

Functie: prikkeloverdracht

Zenuwstelsel: alle zenuwcellen samen

Prikkeloverdracht

Dendriet vangt prikkel op: sensibel

Neuriet geeft prikkel door aan  zenuwcel/ spier/ orgaan: motorisch

Synaps: gebied tussen 2 zenuwcellen. overdrachtsprikkel

Neurotransmitters: overdrachtsstof

2 neurotransmitters:

Acetylcholine:

• werking bloedvat-verwijdend/ vasodilatatie

Nor-adrenaline: 

• werking bloedvat-vernauwend/ vaso-contrictie

Prikkel - receptoren

Afferenten: 

naar het c.z.s. toe - sensibel / gevoel

Efferenten: 

van het c.z.s. af - motorisch / effect

Prikkelverloop:

sensibele zenuw, ruggenmerg, hersenen, ruggenmerg, motorisch antwoord: spier, klier, orgaan

Indeling zenuwstelsel

Zenuwstelsel indeling qua Ligging:

• Centraal: hersenen en ruggenmerg
• Perifeer: hersen- en ruggenmergzenuwen

Besturingsfunctie zenuwstelsel: 

• Animaal: door onze wil
• Autonoom: buiten onze wil

Herstel bij schade

Herstel centrale zenuwstelsel

Hersenen: Trauma/ doorbloedingsstoornissen binnen de schedel kunnen beschadigde neuronen zich niet meer herstellen. Andere neuronenfuncties nemen het over > Plasticiteit

Ruggenmerg: Beschadiging neuronen binnen de wervelkolom kunnen zich na beschadiging nagenoeg niet meer herstellen. Voorbeeld dwarslaesie

Perifere zenuwstelsel

Neuronen die perifeer gelegen zijn kunnen zich herstellen.

Op de beschadigde uiteinde groeien nieuwe zenuwen > Sprouting 

Centraal zenuwstelsel

Centraal zenuwstelsel

Ligging: centraal gelegen binnen de schedel en ruggenwervel

1. Hersenen:

• Grote hersenen
• Kleine hersenen
• Hersenstam
• Tussenhersenen 

2. Ruggenmerg

Opdracht: 

In groepjes functie opzoeken en op het boord noteren

Functie grote hersenen:

gevoel, verstand, geheugen, bewustzijn, willekeurige motoriek

Functie kleine hersenen:

coördinatie van houding en beweging

Tussenhersenen:

voornamelijk stofwisseling

Functie hersenstam:

Uittredingsplaats hersenzenuwen

geleidingsorgaan

Centrum voor vitale functies ademhaling en hartcentrum

Ruggenmerg

Bestaat uit:

• centraal kanaal: ruggenmergvocht in het midden
• grijze stof: zenuwcellen in de vorm H
• witte stof: zenuwvezels
• ruggenmergvliezen met ruggenmergsvocht als beschermende laag

Ruggenmerg

Voorhoorns:

• Ligging borstzijde
• Motorische zenuwcellen
• Voorwortel

Achterhoorns:

• Ligging rugzijde
• Sensibele zenuwcellen
• Achterwortel

Uitleg prikkelgeleiding

Perifere zenuwstelsel 

Perifere zenuwstelsel bestaat uit: 

• Hersenzenuwen - 12 paar
• Ruggenmergzenuwen - 31 paar

Hersenzenuwen ontspringen uit de hersenstam. Het zijn gemengde zenuwen - motorisch en sensibel 

Drie belangrijke hersenzenuwen:

• 5de hersenzenuw = nervus trigeminus = drielingzenuw
• 7de hersenzenuw = nervus fasialis
• 10de hersenzenuw = nervus vagus = zwervende zenuw

5de hersenzenuw is een gemengde zenuw: gevoel en motorisch. Bestaat uit drie vertakkingen: 

1. Bovenste oogtak
2. middelste bovenkaaktak
3. onderste onderkaaktak

• Aangezichtspijn 

Symptomen / te herkennen aan:

• Het lijkt op elektrische stroomstoten! Heftige pijnen op een bepaalde plek in het gezicht.
• Een plotselinge snijdende of bonzende hoofdpijn aan één zijde van het hoofd in de kaak of wang.
• Een zeurende of brandende pijn die uitstraalt.

De 7de hersenzenuw is gemengd maar overheersend motorische actief en vertakt zich richting de mimische spieren 

• Aangezichtsverlamming 

10 de hersenzenuw 

De 10de hersenzenuw is gemengd en wisselt signalen tussen hersenstam en organen. Het is de "hoofdzenuw" van het parasympatische zenuwstelsel. 

• Verlaagd hartslag en ademhaling en activeert spijsverteringsorganen

Ruggenmergzenuwen zijn gemengd: gevoel en motorisch

Twee ruggenmergzenuwen:

• Nervus Pelvicus: 

Sacraal (S2-S4) bekkenorganen en 

• Nervus Phrenicus: 

Cervicaal (C3-C5) - Middenrif, ademhaling, armen

7 hals

12 borst

5 lende

5 heiligbeen 

2 staartbeen

De eerste paar treedt uit tussen het achterhoofdsbeen en 1 ste halswervel

Autonome of vegetatieve zenuwstelsel kent een verdeling in:

• orthosympaticus - actie
• parasympaticus - rust

Beide zijn verantwoordelijk voor onbewuste lichaamsfuncties