H O O F D S T U K 4 · B E Z I E H U N G S G E S C H I C H T E N
4.9
Literatur: Jochen Till: Nico
Ik kan een boek bekijken met vaste stappen: thema, personages, perspectief, tijd en plaats, en taal en stijl.
Gemaakt bij TrabiTour 4 havo, editie 2.2
H O O F D S T U K 4 · B E Z I E H U N G S G E S C H I C H T E N
4.9
Literatur: Jochen Till: Nico
Ik kan een boek bekijken met vaste stappen: thema, personages, perspectief, tijd en plaats, en taal en stijl.
Gemaakt bij TrabiTour 4 havo, editie 2.2
Literatuur bij kapitel 4: Jochen Till, Nico. Deze les geeft algemeen analyse-gereedschap dat je bij elk boek kunt gebruiken. Leerlingen passen het toe op een fragment uit hun eigen boek. Image credit: Omslag TrabiTour 4 havo, Noordhoff Uitgevers Image credit: LessonUp
Welk boek kies je? Waar gaat een boek echt over?
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Laat leerlingen kort vertellen welk boek ze lezen en waarom, als opstap naar thema en personages. Image credit: Davide Cantelli, Library Books Bookshelves, Wikimedia Commons (CC0)
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Een boek beschrijven
das Thema
het onderwerp
die Figur
het personage
die Hauptfigur
de hoofdpersoon
der Erzähler
de verteller
die Zeit und der Ort
tijd en plaats
die Sprache
de taal
Gebruik deze woorden ook bij het mondeling over literatuur.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Thema en personages
Thema: waar gaat het echt over? (bijvoorbeeld vriendschap, familie, groeien)
Personages: wie komen voor? Wat willen ze? Hoe veranderen ze?
Vraag je bij elk personage af: wat zegt en doet hij of zij, en wat zegt dat over hem of haar?
Het thema is niet hetzelfde als de inhoud. Inhoud is wat er gebeurt, thema is waar het over gaat.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Perspectief
Ich-Erzähler: Ich öffnete die Tür.
Er-Erzähler: Er öffnete die Tür.
Wie vertelt het verhaal? Weet de verteller alles, of alleen wat één personage weet?
Deze voorbeeldzinnen zijn zelf bedacht, ze komen niet uit het boek.
Waar lees jij het liefst? Wie vertelt het verhaal in jouw boek?
Foto: Michael Pardo (CC BY 2.0)
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Opstap bij het perspectief: bij een Ich-Erzähler zit je als lezer dicht op de huid van een personage. Image credit: Michael Pardo, The Reading Corner, Wikimedia Commons (CC BY 2.0)
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Je leest: Ich rannte zur Tür, mein Herz klopfte. Welk perspectief is dit?
Alwetende verteller
Er-Erzähler
Ich-Erzähler
Dialoog
Ich + eigen gevoel: de verteller is een personage.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Tijd en plaats
Wanneer speelt het verhaal? (nu, vroeger, een bepaalde periode)
Waar speelt het? (stad, dorp, school, thuis)
Vertelde tijd: de periode waarover verteld wordt.
Vertelling: de tijd die het lezen kost.
Laat leerlingen zoeken naar signalen: jaartallen, namen van plaatsen, voorwerpen.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Taal en stijl
Kurze of lange Sätze?
Umgangssprache of Standardsprache?
Viel Dialog of viel Beschreibung?
Humor, Spannung, Ernst?
Kies één fragment en beschrijf de stijl met twee kenmerken.
Een kenmerk is bijvoorbeeld: korte zinnen, veel dialoog, spreektaal.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Welke vraag helpt je bij het thema van een boek?
Hoe dik is het boek?
Op welke pagina begint hoofdstuk 3?
Hoeveel personages heten Peter?
Waar gaat het verhaal echt over?
Het thema is de kern, niet de details.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Leesvragen bij het lezen
1 Wie is de hoofdpersoon en wat wil hij of zij?
2 Welk probleem komt voor?
3 Hoe wordt het verteld (perspectief)?
4 Wat valt op aan de taal?
5 Wat vind jij van het boek, en waarom?
Noem bewust geen plot-details. Leerlingen beantwoorden de vragen aan de hand van hun eigen leeservaring.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Kies een fragment uit je boek en beschrijf het in drie stappen: thema, perspectief en één kenmerk van de taal.
Laat leerlingen het fragment kort noemen (hoofdstuk of bladzijde) en in het Duits een kernzin aanhalen.
4.9
Jochen Till: Nico
L I T E R A T U R
Das kann ich schon! Ik kan een boek bekijken met vaste stappen: thema, personages, perspectief, tijd en plaats, en taal en stijl.
Ja, dat kan ik
Bijna
Nog niet, ik oefen verder
Bespreek welke stap het moeilijkst was en wat je bij het mondeling kunt gebruiken.