H O O F D S T U K 3 · E R F O L G S G E S C H I C H T E N
3.9
Literatur: Anne Freytag: Sterben
Ik kan een leesboek bekijken met vaste vragen over thema, personages, perspectief, tijd en plaats en taal en stijl.
Gemaakt bij TrabiTour 4 havo, editie 2.2
H O O F D S T U K 3 · E R F O L G S G E S C H I C H T E N
3.9
Literatur: Anne Freytag: Sterben
Ik kan een leesboek bekijken met vaste vragen over thema, personages, perspectief, tijd en plaats en taal en stijl.
Gemaakt bij TrabiTour 4 havo, editie 2.2
Literatuur bij kapitel 3: Anne Freytag, Sterben. Deze les geeft een gereedschapskist die bij elk boek past. Je hebt je eigen boek nodig voor de opdrachten. Image credit: Omslag TrabiTour 4 havo, Noordhoff Uitgevers Image credit: LessonUp
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Woorden voor een boek
das Thema
het onderwerp, de kerngedachte
die Figur
het personage
der Erzähler
de verteller
die Perspektive
het gezichtspunt
der Ort, die Zeit
de plaats, de tijd
die Sprache, der Stil
taal en stijl
Deze woorden gebruiken leerlingen ook bij het mondeling over literatuur.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Thema en leesvragen
Stel jezelf bij het lezen:
1 Waar gaat dit boek echt over?
2 Welke gevoelens komen vaak terug?
3 Wat wil de schrijver mij laten nadenken?
Formuleer het thema in één zin: Es geht um ...
Het onderwerp van een boek is wat er gebeurt. Het thema is wat daaronder zit. Als het boek een zwaar onderwerp raakt, geef de leerlingen ruimte om erover te praten of een vraag over te slaan.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Personages
Hauptfigur: de persoon om wie het draait
Nebenfigur: een belangrijke bijfiguur
Vragen:
Wat wil de hoofdpersoon?
Wat verandert er in de hoofdpersoon?
Wat vind jij van deze persoon, en waarom?
Laat leerlingen een eigen voorbeeld uit het boek noemen, zonder dat jij het fragment hoeft te kennen.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Perspectief
Ich-Erzähler: Ich öffnete die Tür.
er/sie-Erzähler: Sie öffnete die Tür.
Wie vertelt het verhaal? Weet de verteller alles, of alleen wat één personage denkt en voelt?
De voorbeeldzinnen zijn zelf geschreven en komen niet uit het boek.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Wie vertelt hier? Ich öffnete die Tür und hörte nichts.
Geen verteller
Een er/sie-verteller
Een ik-verteller
Een dichter
Ich is de verteller zelf: een ik-verteller.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Tijd en plaats
Wanneer speelt het boek? Nu, of vroeger?
Waar speelt het? Thuis, op school, onderweg?
Springt het verhaal terug in de tijd (een flashback)?
Hoe voel je de plaats en de tijd in het verhaal?
Plaats en tijd bepalen de sfeer. Laat leerlingen een voorbeeld uit hun eigen boek noemen.
Waar lees jij het liefst? Welke sfeer past bij een verhaal?
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Leg de link met tijd en plaats in een boek: een plek of tijd kan een sfeer bepalen, ook in een verhaal. Image credit: Palm Beach Police Department, GX-230 - Cozy library with bookshelves wooden desk striped armchairs and warm lighting creating a serene reading nook, Wikimedia Commons (Public domain)
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Taal en stijl
Korte of lange zinnen?
Spreektaal of formele taal?
Veel dialoog of veel beschrijving?
Bijzondere vergelijkingen of beelden?
Wat doet de stijl met jou als lezer?
Stijl is hoe iets verteld wordt. Dezelfde gebeurtenis voelt anders in korte of lange zinnen.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Welke vraag hoort bij taal en stijl?
Zijn de zinnen kort of lang?
Waar speelt het verhaal?
Wie is de hoofdpersoon?
Wie vertelt?
Zinslengte, toon en beelden horen bij taal en stijl. De andere vragen gaan over plaats, personages en perspectief.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Zet de stappen bij het bekijken van een fragment in de goede volgorde.
Dit is een vaste werkwijze die bij elk fragment past.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Kies een fragment uit je boek van tien regels. Noem wie vertelt, plaats en tijd en één kenmerk van de taal, met een kort citaat in het Duits.
Citeren leerlingen zelf uit hun boek, dan hoef je het fragment niet te kennen. Let op perspectief, plaats, tijd en stijl.
3.9
Anne Freytag: Sterben
L I T E R A T U R
Das kann ich schon! Ik kan een leesboek bekijken met vaste vragen over thema, personages, perspectief, tijd en plaats en taal en stijl.
Ja, dat kan ik
Bijna
Nog niet, ik oefen verder
Deze slide heeft geen instructies