Melodische relaties (Muziek havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Muziek
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introductie

Terugblik met een quiz van elf vragen over contour, break en fills, voorzin, walking bas, melisme, voortspinnen, riff, basso continuo en motiefverwerking.

VAKTHEORIE · MELODIE

QUIZ

Terugblik: Melodische relaties

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Thomas Hardy / Wikimedia Commons, publiek domein

Welk begrip beschrijft de omtrek van een melodie?

A

Thema

B

Motief

C

Ostinato

D

Contour

De contour is de omtrek van de melodie: stijgend, dalend of een boog. Wie motief kiest, denkt aan het korte melodiestukje.

Vul in: break en fills

In een song valt de begeleiding bij een break even weg; fills zijn korte opvulstukjes tussen zinnen, vaak op drums.

break

fills

riff

sequens

Break is een onderbreking van de begeleiding, fills zijn opvulstukjes. Veelgemaakte fout: de twee omdraaien.

Hoe heet de eerste muzikale zin?

Goede antwoord: voorzin. Verwachte fout: thema. Het thema is de hele hoofdmelodie, de voorzin is maar het eerste deel.

Welk begrip past bij deze baslijn?

A

Walking bas

B

Ostinato

C

Melisme

D

Break

De bas loopt in gelijke kwartnoten stapsgewijs omhoog en omlaag en herhaalt geen patroon: een walking bas. Wie ostinato kiest, ziet geen herhaald patroon. Image credit: LessonUp, eigen afbeelding

Wat is kenmerkend voor een melisme?

A

Een toon op elke lettergreep

B

Een korte stilte in de begeleiding

C

Meerdere tonen op een lettergreep

D

Een herhaald patroon in de bas

Een melisme is veel tonen op een lettergreep. Wie een toon op elke lettergreep kiest, noemt het omgekeerde.

Wat gebeurt er bij voortspinnen?

A

Een patroon in de bas komt steeds terug

B

De begeleiding valt even weg

C

Een motief wordt steeds verder uitgesponnen

D

Een zanger zingt veel tonen op een lettergreep

Bij voortspinnen wordt een motief door herhaling en sequensen steeds verder uitgesponnen. Wie het baspatroon kiest, verwart het met een ostinato.

Waaraan herken je een riff?

A

Aan een korte frase die steeds terugkomt

B

Aan een lange melodie zonder herhaling

C

Aan een stilte waarin de band stopt

D

Aan een stijgende lijn naar het slot

Een riff is een korte, herhaalde frase die een song karakter geeft. Wie de stilte kiest, verwart de riff met een break.

Welke instrumenten kunnen samen een basso continuo spelen?

A

Dwarsfluit en triangel

B

Elektrische gitaar en drums

C

Trompet en pauken

D

Cello en klavecimbel

Het basso continuo bestaat uit een baslijn, bijvoorbeeld cello of fagot, en een akkoordinstrument zoals klavecimbel of orgel.

Wat is het verschil tussen een ostinato en een walking bas?

A

Walking bas herhaalt, ostinato loopt steeds door

B

Ostinato herhaalt, walking bas loopt door andere tonen

C

Ze zijn hetzelfde, alleen de naam verschilt

D

Ostinato hoort in jazz, walking bas in barok

Een ostinato herhaalt hetzelfde patroon, een walking bas loopt steeds door andere tonen. Wie de eerste foute optie kiest, draait de begrippen om.

In welke muziek hoor je vooral voortspinnen?

A

In barokmuziek, zoals die van Bach en Vivaldi

B

In hiphop met samples

C

In moderne dancemuziek

D

In bigbandmuziek met swing

Voortspinnen is een kenmerk van barokmuziek, zoals de concerten van Bach en Vivaldi.

Hoe heet het herhalen, veranderen of hoger zetten van een motief?

A

Basso continuo

B

Melisme

C

Motiefverwerking

D

Walking bas

Alles wat je met een motief doet, heet motiefverwerking. Sequens en voortspinnen zijn twee vormen daarvan.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ VAKTHEORIE · MELODIE

GOED GEDAAN!

Je kunt nu motieven, thema's en zinnen herkennen en benoemen wat er met een motief gebeurt. Luister vandaag naar je favoriete nummer: hoor je een riff, een ostinato of een melisme?