Goed luisteren naar uitleg (Nederlands mbo 2F, Luisteren 1)

V E R S T U U R D ✓ ✓

N E D E R L A N D S   ·   2 F   ·   N I V E A U 2 E N 3

Goed luisteren naar uitleg

Je eerste dag op stage. Iemand legt in vijf minuten uit hoe alles werkt. Hoe zorg je dat je het onthoudt?

Les 6  ·  Luisteren

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Studenten luisteren naar een werkinstructie die de docent voorleest en halen daar de belangrijkste stappen uit. Ze maken aantekeningen met kernwoorden, stellen precieze vragen en vatten een uitleg samen met Dus ... Klopt dat? Nederlands mbo niveau 2 en 3, referentieniveau 2F, ongeveer 40 minuten.

Werkbladen

Onderdelen in deze les

V E R S T U U R D ✓ ✓

N E D E R L A N D S   ·   2 F   ·   N I V E A U 2 E N 3

Goed luisteren naar uitleg

Je eerste dag op stage. Iemand legt in vijf minuten uit hoe alles werkt. Hoe zorg je dat je het onthoudt?

Les 6  ·  Luisteren

Over deze les: les 6 van de serie Verstuurd, Nederlands voor mbo niveau 2 en 3 (referentieniveau 2F), ongeveer 40 minuten. Studenten luisteren naar een gesproken werkinstructie, maken aantekeningen met kernwoorden, stellen precieze vragen en vatten de uitleg samen.

De les heeft geen geluid op de dia's. Lees zelf een instructie voor: de volledige tekst staat in de notities bij dia 6 (Je eerste dag in het magazijn). Lees hem rustig en in gewoon spreektempo voor, één keer, net als op een echte werkvloer. Studenten zien de tekst niet.

Koppeling: de les hoort bij het onderdeel luisteren van referentieniveau 2F (luisteren naar instructies en uitleg). Luisteren wordt in het mbo getoetst in het centraal examen, samen met lezen. Image credit: ОператороФФ (operatoroff.ru), CC BY 4.0 Image credit: LessonUp

‹

L

Leerdoelen

LES 6

Na deze les:

1

Je kan de belangrijkste stappen uit een gesproken instructie halen.

2

Je kan tijdens het luisteren korte aantekeningen maken.

3

Je kan een vraag stellen als iets in de uitleg niet duidelijk is.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Vertel dat je straks een instructie voorleest, en maar één keer. Net als op stage.

‹

S

Startvraag

LES 6

Wat doe jij als iemand op stage iets uitlegt?

1

Ik luister en onthoud het

2

Ik schrijf het op

3

Ik vraag of het nog een keer kan

4

Ik doe het na en kijk hoe het gaat

Startvraag: vraag na de uitslag wat er gebeurt als je alleen luistert en niets opschrijft. De meeste mensen vergeten een groot deel van een lange uitleg. Aantekeningen en doorvragen helpen daarbij.

‹

K

Kernbegrip

LES 6

!

Actief luisteren

✓✓

Bij actief luisteren doe je meer dan horen. Je kijkt naar de spreker, je let op de belangrijke woorden, je maakt korte aantekeningen en je vraagt door als iets niet duidelijk is. Zo onthoud je veel meer van een uitleg.

Kernbegrip: actief luisteren is een vaardigheid die je kunt oefenen. Het tegenovergestelde is passief luisteren: je hoort het, maar je doet er niets mee. Vraag studenten hoe je aan iemand ziet dat hij actief luistert: hij kijkt je aan, knikt, schrijft iets op, stelt een vraag.

‹

L

Luistertips

LES 6

Waar let je op?

  • Volgordewoorden: eerst, daarna, dan, tot slot. Daar begint een nieuwe stap.

  • Waarschuwingen: nooit, altijd, let op.

  • Getallen: tijden, aantallen, gewichten, nummers.

  • Namen en plekken: wie, en waar moet je heen?

Schrijf alleen kernwoorden op, geen hele zinnen.

Uitleg: dit zijn dezelfde signaalwoorden als bij lezen (les 3). In een gesproken uitleg zijn ze nog belangrijker, want je kunt niet terugbladeren. Laat studenten alvast een blaadje pakken voor de aantekeningen.

‹

L

Luisteren

LES 6

De docent leest de uitleg één keer voor. Je ziet de tekst niet.

Mijn aantekeningen

Begeleider: ...

Beginnen bij: ...

Stap 1: ...

Stap 2: ...

Stap 3: ...

Let op: ...

Pauze: ...

Je eerste dag in het magazijn

Ruben legt uit hoe je een order verzamelt. Schrijf bij elk kopje kernwoorden op een blaadje.

Luisteren: lees de tekst hieronder één keer voor, rustig en in gewoon tempo. Het is een zelf geschreven instructie bij een verzonnen bedrijf. Studenten schrijven kernwoorden bij de kopjes.

Voorleestekst: Goedemorgen, welkom bij Distributiecentrum Noordpunt. Ik ben Ruben, ik ben vandaag je begeleider. Ik leg eerst uit hoe je een order verzamelt. Luister goed, want het gaat snel. Je begint altijd bij de balie. Daar pak je een scanner en een rolcontainer. Op de scanner zie je je eerste order. Je scant eerst de barcode op de rolcontainer. Dan weet het systeem dat die container bij jouw order hoort. Daarna loop je naar het vak dat op de scanner staat. Je scant het vak, je pakt het aantal dozen dat er staat, en je scant elke doos. Piept de scanner twee keer? Dan klopt er iets niet. Stop dan en roep mij of een andere teamleider. Zware dozen, alles boven de vijftien kilo, til je nooit alleen. Daarvoor gebruik je een steekwagen, of je vraagt een collega. Is de order klaar? Dan breng je de container naar dock 4 en scan je de barcode op de vloer. Om tien uur is de eerste pauze, een kwartier, in de kantine boven. Heb je nog vragen?

Verwachte aantekeningen: begeleider Ruben; beginnen bij de balie; scanner en rolcontainer pakken, container scannen; naar het vak, vak scannen, dozen pakken en elke doos scannen; container naar dock 4, barcode op de vloer scannen; let op: twee keer piepen is stoppen en teamleider roepen, boven 15 kilo nooit alleen tillen; pauze om tien uur, een kwartier, kantine boven.

Hulp voor wie vastloopt: lees de tekst niet nog een keer voor, maar laat twee studenten hun aantekeningen vergelijken. Wat de een mist, heeft de ander vaak wel.

‹

V

Vraag

LES 6

Waar begin je volgens Ruben altijd?

A

Bij dock 4

B

Bij de kantine

C

Bij het eerste vak

D

Bij de balie

Antwoord: D. Ruben zegt: Je begint altijd bij de balie. Daar pak je een scanner en een rolcontainer. Dock 4 is het eind van de order, en de kantine is voor de pauze.

‹

V

Vraag

LES 6

Wat moet je doen als de scanner twee keer piept?

A

Je scant de doos nog een keer

B

Je stopt en roept een teamleider

C

Je pakt een andere doos uit het vak

D

Je gaat door met de volgende doos

Antwoord: B. Ruben zegt: Stop dan en roep mij of een andere teamleider. Dit is een waarschuwing. Juist bij zinnen met stop, nooit of altijd moet je goed opletten. Wie A koos, gokte wat logisch klinkt, maar dat zei Ruben niet.

‹

L

Luisteren

LES 6

Doorvragen: vaag of precies?

Vaag

Ik snap het niet.

Wat bedoel je?

Kun je alles nog een keer zeggen?

Precies

Bij welk dock breng ik de container?

Wat doe ik als een vak leeg is?

Scan ik elke doos apart?

Uitleg: met een vage vraag moet de ander alles opnieuw uitleggen. Met een precieze vraag laat je zien wat je al wel weet, en krijg je snel het antwoord dat je mist. Vraag: welke precieze vraag zou jij Ruben stellen?

‹

S

Samenvatten

LES 6

Herhaal het in je eigen woorden

Vat de uitleg kort samen en vraag of het klopt. Bijvoorbeeld:

Dus ik pak eerst een scanner bij de balie, dan scan ik de container, en zware dozen til ik niet alleen. Klopt dat?

Zo merkt de ander meteen of je iets gemist hebt. En jij onthoudt het beter.

Uitleg: samenvatten met Dus ... Klopt dat? is een vaste manier om te laten zien dat je goed hebt geluisterd. Het werkt ook bij klanten en patiënten, zoals in les 8 over telefoongesprekken.

‹

V

Vraag

LES 6

Ruben noemde een pauze. Wanneer is de eerste pauze en hoe lang duurt die?

A

Om tien uur, een kwartier

B

Om tien uur, een half uur

C

Om half elf, een kwartier

D

Om elf uur, tien minuten

Antwoord: A. Ruben zegt: Om tien uur is de eerste pauze, een kwartier, in de kantine boven. Tijden en getallen zijn precies het soort informatie dat je opschrijft tijdens het luisteren.

‹

Z

Zet op volgorde

LES 6

Zet de stappen van het verzamelen van een order in de goede volgorde.

1

Container naar dock 4 brengen

2

Barcode op de rolcontainer scannen

3

Dozen pakken en elke doos scannen

4

Scanner en rolcontainer pakken bij de balie

5

Naar het vak lopen en het vak scannen

Sorteervraag: laat studenten hun aantekeningen gebruiken. Wie de volgordewoorden eerst en daarna heeft gehoord, heeft het hier makkelijker. Bespreek welke stap het vaakst verkeerd stond, en waarom.

‹

O

Opdracht

LES 6

Jij legt uit, je buur luistert

1

Leg je buur in vijf stappen iets uit van je werk of stage. Lees niets voor.

2

Je buur luistert, schrijft kernwoorden op en stelt één precieze vraag.

3

Je buur vat de uitleg samen. Klopt alles? Wissel dan van rol.

10

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: voorbeelden van onderwerpen: een kassa openen, een bed verschonen, een band plakken, een koffiemachine schoonmaken, een computer opnieuw opstarten. Loop rond en let op de samenvatting: begint die met Dus en eindigt hij met Klopt dat?

Hulp voor wie vastloopt: gebruik volgordewoorden: eerst, daarna, dan, tot slot.

Extra voor snelle studenten: verstop een waarschuwing in je uitleg. Hoort je buur hem?

‹

J

Jouw antwoord

LES 6

Welke vraag had jij aan Ruben willen stellen na zijn uitleg?

Open vraag: goede vragen zijn precies, bijvoorbeeld: Wat doe ik als een vak leeg is? Waar staat de steekwagen? Wie is de andere teamleider? Laat de groep beoordelen of een vraag vaag of precies is.

‹

T

Terugblik

LES 6

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Stappen eruit halen

2

Aantekeningen maken

3

Doorvragen

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Nieuws en meningen

In een nieuwsitem komt veel tegelijk: beelden, getallen, mensen die iets vinden. Volgende les leer je de hoofdzaak te horen en een mening te herkennen.

  • Je kan de hoofdzaak van een nieuwsitem vinden met de W-vragen.

  • Je kan horen of iemand een feit vertelt of een mening geeft.

Volgende les: Luisteren 2, les 7 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp