Kwaliteitenreflectie: 360 graden feedback

• newEditor
• LOB
• MBO
• Studiejaar 1

Kwaliteitenreflectie

360 graden feedback

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat 360 graden feedback is, waarom deze vorm van feedback wordt gebruikt en hoe de verschillende bronnen van feedback samen een completer beeld van iemands functioneren geven.

Wat is 360 graden feedback?

360 graden feedback is feedback uit meerdere richtingen.

Je krijgt niet alleen een oordeel van één persoon, maar ook van anderen die met jou samenwerken. Zo ontstaat een breder beeld van hoe jij functioneert op het werk of tijdens een stage.

Benadruk dat '360 graden' figuurlijk is: het gaat om rondom kijken naar functioneren, niet om een exacte methode met altijd dezelfde deelnemers.

Het doel van deze feedbackvorm

• een completer beeld krijgen van iemands functioneren

• sterke punten en verbeterpunten herkennen

• persoonlijke ontwikkeling ondersteunen

• een beoordeling beter onderbouwen

• zicht krijgen op gedrag in verschillende werksituaties

Maak onderscheid tussen ontwikkelen en beoordelen. In veel situaties ligt de nadruk op groei, maar organisaties kunnen de informatie ook gebruiken als onderdeel van een beoordeling.

Waarom niet alleen één mening?

Eén beoordelaar ziet maar een deel van het gedrag.

Iemand kan bijvoorbeeld duidelijk communiceren met klanten, prettig samenwerken met collega’s, maar minder sterk plannen. Verschillende mensen zien verschillende kanten van hetzelfde functioneren. Meerdere bronnen vullen elkaar aan.

Wie zouden er allemaal feedback kunnen geven?

Gebruik hier eventueel een herkenbaar voorbeeld uit stage of werk: een leidinggevende ziet resultaat, een collega ziet samenwerking, een klant merkt service.

Wie geven feedback?

Bij 360 graden feedback kunnen verschillende mensen betrokken zijn:

• leidinggevende

• collega’s

• ondergeschikten

• de betrokkene zelf

Benoem bij elk van deze personen waar die op zou letten.

Noem dat niet elke situatie alle bronnen gebruikt. Welke bronnen passend zijn, hangt af van iemands rol en werkomgeving.

Waarom meerdere perspectieven helpen

Meerdere perspectieven maken feedback sterker.

• blinde vlekken vallen eerder op

• sterke punten worden bevestigd

• terugkerende patronen worden zichtbaar

• ontwikkeling kan gerichter worden aangepakt

Gebruik het begrip 'blinde vlek' eenvoudig: gedrag dat anderen wel zien, maar jijzelf minder opmerkt.

Welke woorden passen volgens jou bij 360 graden feedback?

Gebruik de uitkomsten om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als 'meningen', 'collega’s', 'eerlijk' of 'beoordeling'.

Voor ontwikkeling én beoordeling

360 graden feedback kan gebruikt worden voor:

• persoonlijke groei

• gesprekken over functioneren

• het maken van leerdoelen

• een beter onderbouwde beoordeling

De uitkomsten krijgen meer betekenis als meerdere bronnen ongeveer hetzelfde laten zien.

Maak duidelijk dat feedback voor ontwikkeling veiliger voelt dan feedback die direct gevolgen heeft voor beoordeling. Dat beïnvloedt soms hoe eerlijk mensen antwoorden.

Wat is goede feedback?

Goede feedback is:

• concreet

• eerlijk

• gedraggericht

• duidelijk geformuleerd

• bruikbaar voor verbetering

Koppel gedraggericht aan observeerbaar gedrag: wat iemand doet of zegt, niet wat iemand 'is'.

Concreet en gedraggericht

Sterke feedback noemt wat iemand doet.

Te algemeen: 'Je werkt niet prettig samen.'

Concreet: 'In het overleg liet je anderen twee keer niet uitpraten, daardoor werd samenwerken lastiger.'

Laat zien dat concrete feedback helpt omdat de ontvanger weet wat er precies bedoeld wordt en wat aangepast kan worden.

Eerlijk en bruikbaar

Eerlijke feedback zegt wat goed gaat én wat beter kan.

Alleen complimenten geven helpt minder bij groei. Alleen kritiek geven werkt vaak demotiverend. Bruikbare feedback is duidelijk, respectvol en gericht op leren.

Benadruk dat eerlijk niet hetzelfde is als hard. Respectvolle formulering maakt het makkelijker om feedback te ontvangen.

Mogelijke valkuilen

360 graden feedback is niet automatisch perfect.

Er kunnen problemen ontstaan zoals subjectiviteit, sociale wenselijkheid en opmerkingen die te vaag zijn om iets mee te doen.

Kondig aan dat de methode sterk kan zijn, maar alleen als de feedback zorgvuldig wordt verzameld en uitgelegd.

Subjectiviteit

Feedback blijft voor een deel persoonlijk.

• iemand kan zich laten leiden door een indruk

• één gebeurtenis kan te zwaar meewegen

• een goede of slechte relatie kan het oordeel beïnvloeden

Gebruik eventueel de termen 'vooroordeel' of 'gekleurde blik' als de groep dat beter begrijpt dan 'subjectiviteit'.

Sociale wenselijkheid

Soms geven mensen niet precies hun echte mening.

• ze willen aardig gevonden worden

• ze willen geen conflict

• ze zijn bang voor gevolgen

Daardoor kan feedback mooier lijken dan de werkelijkheid.

Leg uit dat dit vooral speelt als mensen denken dat hun naam bekend wordt of dat de feedback direct gevolgen heeft.

Te algemene opmerkingen

Vage feedback helpt weinig.

Opmerkingen als 'prima collega' of 'kan beter communiceren' zeggen te weinig. Zonder voorbeelden of uitleg is het lastig om te begrijpen wat goed gaat of wat anders moet.

Benadruk dat kwaliteit belangrijker is dan hoeveelheid. Een paar duidelijke opmerkingen zijn waardevoller dan veel lege opmerkingen.

Welke feedback is het meest gedraggericht?

A

Je bent lastig

B

Je doet het prima

C

Je bent onduidelijk

D

Je liet anderen niet uitpraten

De juiste optie noemt waarneembaar gedrag. De andere opties zijn te algemeen of zeggen iets over de persoon in plaats van over gedrag.

Wat maakt feedback het minst bruikbaar?

1

Te vaag

2

Te eerlijk

3

Te kort

4

Te positief

Praktijkvoorbeeld: stagegesprek

Tijdens een stage kan 360 graden feedback gebruikt worden.

De praktijkbegeleider ziet werkhouding, collega’s zien samenwerking en de student kijkt naar de eigen ontwikkeling. Samen geeft dat een vollediger beeld dan één eindgesprek.

Houd het voorbeeld dicht bij de belevingswereld van mbo-studenten. Laat zien dat verschillende mensen op stage andere dingen opmerken.

Praktijkvoorbeeld: ontwikkelgesprek

Een organisatie kan 360 graden feedback gebruiken vóór een ontwikkelgesprek.

De feedback laat zien waar iemand al sterk in is en welke vaardigheden extra aandacht nodig hebben. Daardoor kunnen leerdoelen gerichter worden gekozen.

Verbind dit met het leerdoel: de kracht van de methode zit in het combineren van bronnen tot een completer beeld.

Opdracht (zie itslearning)

Voer de opdracht uit die je vindt op itslearning. Je verzamelt 360 graden feedback van:

• jezelf

• een vriend of klasgenoot

• een familielid of docent

Reflecteer op de feedback die je hebt gekregen. Lever het eindproduct in via itslearning.

Geef feedback op deze les.