1.4Het ontstaan en uitbreiding van het Romeinse Rijk

• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Introductie

Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen op welke manier het Romeinse Rijk zich ontwikkelde van stadstaat tot enorm wereldrijk, en hoe dit rijk door de eeuwen heen werd bestuurd.

Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo, Saga

Deze les

Wat is een KA? 

KA van 1.4 welke zijn dat? blz. 11

1.4 Het Romeinse Rijk (bladzijde 29 tot en met 33)

Klaar?

Huiswerk maken --> 1.4 vraag 1,2,3,5,6,8,11

Kenmerkende aspecten

Prehistorie (tijdvak 1)

1 jagers en verzamelaars

2 landbouw en landbouwsamenlevingen

3 ontstaan van eerste stedelijke gemeenschappen

Oudheid (tijdvak 2)

4 Griekse wetenschap en politiek

5 klassieke vormentaal

6 groei Romeinse rijk

7 confrontatie Grieks-Romeinse en Germaanse cultuur

8 Jodendom en Christendom

Opdracht

Bekijk 1.3 t/m 1.5 (bladzijde 23 t/m 38). 

Er zijn 15 beeldbronnen te zien. Koppel elke beeldbron aan één of meerdere kenmerkende aspecten.

Leg uit waarom de beeldbron bij het kenmerkende aspect past.

Tijd van Grieken en Romeinen

Griekse stadstaat

      - Democratie

Groei Romeinse Rijk

      - Koninkrijk => Republiek => Keizerrijk

      - Contacten met de Germanen

Koninkrijk?

• De stadstaat Rome is ooit een koninkrijk geweest, hoewel daar erg weinig over bekend is.

• En of het verhaal van Romulus en Remus waar is....?
  

De Romeinse Republiek

(509 v. Chr. - 27 v. Chr.)

• De laatste koning wordt verdreven
• De Romeinen besluiten om Rome zélf te gaan besturen.

Senatus Populusque Romanus

 

Senatus Populusque Romanus<div>(De Senaat en het Volk van Rome)</div>

AS ROMA

2016/2017 seizoen ook met deze initialen gevoetbald Kevin strootman had het bijvoorbeeld op zijn shirt toen hij bij AS Roma speelde

Het Romeinse Rijk groeit!

• Wat begon als een kleine stad groeit in een paar eeuwen uit tot een enorm rijk.
• Legeraanvoerders, zoals Julius Caesar, veroveren grote delen van Europa.

• Op deze kaart zie je de veroveringen tussen 500 v. Chr. tot ongeveer 40 v. Chr.
  

Het ontstaan en uitbreiding van het Romeinse Rijk

bladzijde 29

De verovering van een wereldrijk en Republiek en kiezerrijk

Burgeroorlogen

133 v. Chr. tot 44 v. Chr.

• Heersen over dit machtige rijk, dat wil iedereen wel!
• Tussen de machtigste Romeinse mannen ontstaat een aantal ruzies die uitlopen in burgeroorlogen

Julius Caesar wordt vermoord

44 v. Chr.

• Julius Caesar wordt steeds machtiger. Tegenstanders denken dat Caesar zelfs koning wil worden: ze moeten hem tegenhouden!
• Op de idus (15e dag) van maart wordt hij in de Senaat door andere senatoren vermoord.

Imperator Caesar Augustus

27 v. Chr. - 14 n. Chr.

• Uiteindelijk is er niemand machtiger dan hij. De rust in het rijk is terug.
• De senaat bedankt hem hiervoor en geeft de titel Augustus ('de verhevene') te geven. 
• Augustus wordt de eerste keizer (princeps) van het Romeinse Rijk.

PAK JE LAPTOP ERBIJ

open je mail en vul de vragenlijst van de GGD in. 

klaar? Maak je huiswerk voor geschiedenis--> online of in je schrift

Huiswerk maken --> 1.4 vraag 1,2,3,5,6,8,11

Deze les

Wat is een KA? 

KA van 1.4 welke zijn dat?

1.4 Het Romeinse Rijk (bladzijde 29 tot en met 33)

Huiswerk maken --> Vragen blz. 30 t/m 32 : 3,5,6 en 8,11

Klaar?

Deze les 

1.4 Romeinse Rijk

Kenmerkende aspecten

Republiek en keizerrijk blz. 29

Romeinse burgerrecht

• Soms trouwde een Romeins soldaat met een vrouw uit het gebied waar hij gelegerd was.
• Na zijn diensttijd bleef hij daar dan wonen.
• Zijn vrouw en kinderen kregen het Romeinse burgerrecht.
  

KENMERKENDE ASPECTEN

4 Griekse wetenschap en politiek

5 klassieke vormentaal

6 groei Romeinse rijk

7 confrontatie Grieks-Romeinse en Germaanse cultuur

8 Jodendom en Christendom

KENMERKENDE ASPECTEN

4 Griekse wetenschap en politiek

5 klassieke vormentaal

6 groei Romeinse rijk

7 confrontatie Grieks-Romeinse en Germaanse cultuur

8 Jodendom en Christendom

KENMERKENDE ASPECTEN

4 Griekse wetenschap en politiek

5 klassieke vormentaal

6 groei Romeinse rijk

7 confrontatie Grieks-Romeinse en Germaanse cultuur

8 Jodendom en Christendom

De Romeinse Republiek  

• De naam republiek komt van: res publica. Dat betekent: publieke zaak, in het Latijn.

• Op papier is de republiek een democratie...

• ...maar in de praktijk is een kleine groep, de elite, aan de macht. Dit heet: aristocratie

Het Romeinse Rijk groeit!

• Wat begon als een kleine stad groeit in een paar eeuwen uit tot een enorm rijk.
• Legeraanvoerders, zoals Julius Caesar, veroveren grote delen van Europa.

• Op deze kaart zie je de veroveringen tussen 500 v. Chr. tot ongeveer 40 v. Chr.
  

Burgeroorlogen

133 v. Chr. tot 44 v. Chr.

• Heersen over dit machtige rijk, dat wil iedereen wel!
• Tussen de machtigste Romeinse mannen ontstaat een aantal ruzies die uitlopen in burgeroorlogen

Julius Caesar wordt vermoord

44 v. Chr.

• Julius Caesar wordt steeds machtiger. Tegenstanders denken dat Caesar zelfs koning wil worden: ze moeten hem tegenhouden!
• Op de idus (15e dag) van maart wordt hij in de Senaat door andere senatoren vermoord.

Einde Republiek

27 v.C. Maakt Octavianus een einde aan de Republiek

Octavianus word Augustus

Alle politieke macht

Pontifex Maximus, Caesar, Augustus

lezen en maken 

Republiek en keizerrijk blz. 29

Maak vraag 3 t/m 7

Memo online code inloggen voor de klas: zie bord

Pax Romana

27 v. Chr.

• Met Augustus begint een periode van rust en vrede die ongeveer 200 jaar duurt: de Pax Romana (vrede van Rome)

Problemen in het West- Romeinse Rijk

De problemen in het West-Romeinse Rijk bleven na de opsplitsing van het Rijk.

deze les: 1.4 blz.31/32

Uitleg

Lezen verbrokkeling West-Romeinse Rijk en Het Oost-Romeinse Rijk

Maken vraag 8 t/m 11 blz. 31-32 

Klaar, maak een keuze: 

Maak vraag 12 t/m 14 over de moord op Julius Caesar

Maak een samenvatting a.d.h.v. de leerdoelen op blz.41

Bekijk online:

Asterix en Obelix vechten tegen Caesar https://www.youtube.com/watch?v=KwcXySby-3A

Werk voor een ander vak

extra materiaal

Keizers van het Romeinse Rijk

Julius Caesar

Augustus (Octavianus)

Tiberius

Caligula

Claudius

Keizer Constantijn

Keizer Theodosius

Nero

Video

High Speed History

Wie was Julius Caesar?

Octavianus neemt wraak

44 v. Chr.

• De geadopteerde zoon van Julius Caesar, Octavianus, neemt wraak
• Hij schakelt de daders en andere tegenstanders één voor één uit.
• Ook zijn vroegere medestander, Marcus Antonius, en diens geliefde: Cleopatra

Het Romeinse Keizerrijk

(27 v. Chr. -  476 n. Chr.)

• Rome zal meer dan 500 jaar een keizerrijk zijn
• Ongeveer 80 keizers hebben dan geregeerd.

Pax Romana

27 v. Chr.

• Met keizer Augustus begint een periode van rust en vrede die ongeveer 200 jaar duurt: de Pax Romana (vrede van Rome)
• Het rijk breidt zich nog steeds verder uit, maar voorlopig is er tussen de machtigste politieke groepen een soort vrede...  

Laatste les 1.4

1.4 Val van het Romeinse Rijk

Deze les:

Samen: lezen blz. 31/32 Verbrokkeling van het West Romeinse Rijk, Pax Romana

Presentatie over keizer of begrippen ( in groepjes van max 4)

Pax Romana

27 v. Chr.

• Met keizer Augustus begint een periode van rust en vrede die ongeveer 200 jaar duurt: de Pax Romana (vrede van Rome)
• Het rijk breidt zich nog steeds verder uit, maar voorlopig is er tussen de machtigste politieke groepen een soort vrede...  

Romeinse bestuursvormen

• 753 v.Chr. tot 509 v.Chr.
  

Romeinse Koninkrijk

• 509 v.Chr. tot 27 v.Chr. 
  

Romeinse Republiek

• 27 v.Chr. tot 476 n.Chr.  

Romeinse Keizerrijk 

Eén goede keizer...

...wil niet zeggen dat zijn opvolgers dat ook altijd waren...

Wie is volgens jullie de meest opvallende, gekke, aparte of belangrijkste? Waarom?  Wat is zo uniek , bijzonder etc.?

Zoek op internet, schooltv en in je boek naar info over jullie gekozen leider. Maak een PP over de gekozen persoon ( 1  of 2 pagina's  --> Its ).

Wie?

Wat?

Wanneer? 

Waarom bijzonder of opvallend?

Korte presentatie

15 minuten

groepje van max 4

inleveren via its

presenteren max 3 minuten als er een filmpje in zit 

geen filmpje? rond de 1 minuut

Presentaties  

kort!

Tiberius was geadopteerd door Augustus en was tussen 14 en 37.  Hoewel hij als goede keizer begint, gaat het als snel bergafwaarts...

...en wordt hij vermoord(?) in opdracht van zijn achterneef Caligula, die vervolgens één van de wreedste en slechtste keizers ooit wordt.

Na 4 jaar ellende wordt Caligula vermoord en opgevolgd door zijn oom Claudius. Een goede keizer, en dat had eigenlijk niemand verwacht...

...de (4e) vrouw van Claudius wil dat haar zoon Nero keizer wordt en laat haar man vergiftigen. Nero wordt één van de beruchtste keizers...

Video

Welkom bij de Romeinen:

Wie is de gekste keizer?

deze les: 1.4 blz.31/32

Uitleg

Lezen verbrokkeling West-Romeinse Rijk en Het Oost-Romeinse Rijk

Wie is voor jou de meest bijzondere keizer en waarom?

Maken vraag 8 t/m 11 blz. 31-32 

Klaar, maak een keuze: 

Maak vraag 12 t/m 14 over de moord op Julius Caesar

Maak een samenvatting a.d.h.v. de leerdoelen op blz.41

Bekijk online:

Asterix en Obelix vechten tegen Caesar https://www.youtube.com/watch?v=KwcXySby-3A

Werk voor een ander vak

Waarom werd Julius Caesar vermoord?

1. Hij was een slechte keizer
2. Hij werd te machtig
3. Hij had de keizer beledigd
4. Hij had een veldslag verloren

In veel boeken over de Romeinen wordt regelmatig gesproken over: Imperium Romanum.
Wat zou dit betekenen?

1. Romeinse Leiders
2. Romeinse Tijd
3. Romeinse Vrede
4. Romeinse Rijk

Wat is de juiste volgorde over het bestuur van het Romeinse Rijk?

1. koninkrijk-republiek-keizerrijk
2. republiek-keizerrijk-koninkrijk
3. keizerrijk-koninkrijk-republiek
4. koninkrijk-keizerrijk-republiek

Julius Caesar was de eerste keizer van het Romeinse Rijk

1. Waar
2. Niet waar

Hoe heet de eerste keizer van het Romeinse Rijk?

Wat betekent de titel 'Augustus'

1. De verhevene
2. Dictator voor het leven
3. Keizer van het Romeinse rijk
4. Redder van de Republiek

Hoe noem je de mannen die Caesar vermoord hebben?

1. Consuls
2. Plebejers
3. Patriciërs
4. Senatoren

Op de afbeelding zie je de bijeenkomst van:

1. De senaat
2. De consuls
3. De volksvergadering
4. Het volk

Wie waren er machtiger:
De 2 consuls of de senatoren?

1. De consuls
2. De senatoren

Welke keizer stak Rome in brand?

De Romeinen hebben ooit hun koning verjaagd. Nu, met de komst van keizer Augustus, is er tóch weer één man de baas.
Waarom vonden de Romeinen dat misschien helemaal niet zo erg?
Gebruik in je antwoord het begrip: 'Pax Romana'

Begrippen uit deze les

• republiek
• democratie
• aristocratie
• senaat
• consul
• burgeroorlog
• Pax Romana
• imperator

Personen uit deze les

• Julius Caesar
• Augustus (Octavianus)
• Tiberius
• Caligula
• Claudius
• Nero

Jaartallen uit deze les

• 753 v. Chr.: stichting van Rome
• 509 v. Chr.: Rome wordt een republiek
• 133 v. Chr. tot 44 v. Chr.: Burgeroorlogen in Rome
• 44 v. Chr.: Ceasar wordt vermoord
• 27 v. Chr.: Octavianus wordt Imperator Caesar Augustus (keizer)

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen