GWP3_45H_H1-P2

• newEditor
• Geschiedenis
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 4

Havo
Paragraaf 1.2

De opkomst van de landbouw

Planning

• Doelen van de les

• Vragen over huiswerk?

• Instructie

• Opdracht samen doen

• Zelfstandig werken / verlengde instructie

• Afsluiten

• Ik kan uitleggen hoe de landbouw ontstond.
  

• Ik kan oorzaken en gevolgen van het ontstaan van de landbouw benoemen.
  

• Ik kan uitleggen hoe er na het ontstaan van de landbouw, landbouwsamenlevingen ontstonden.

Doelen van de les

Kenmerkend aspect:

• het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen

Welke grote nadelen had het leven als jager-verzamelaar die we met de uitvinding van de landbouw hebben opgelost?

Schrijf op in je schrift.

Welke soorten samenlevingen ken je?

Schrijf op in je schrift.

Ontstaan van de landbouw

De landbouw ontstond in het Midden-Oosten.

9000 v.C.: akkerbouw

8000 v.C.: veeteelt.

Het ontstaan van de landbouw was een revolutie.

Migranten verspreidden de landbouw vanuit het Midden-Oosten in Azië, Afrika en Europa.

Ook in andere gebieden van de wereld vond de landbouwrevolutie zelfstandig plaats. Bijvoorbeeld in China en Peru.

revolutie: grote verandering

migrant: landverhuizer

landbouwrevolutie (agrarische

revolutie: ontstaan van de landbouw

Oorzaken en gevolgen van de landbouwrevolutie

Oorzaken

• Het zachter worden van het klimaat --> Granen en peulvruchten groeiden goed in dit milieu: leefomgeving.

Oorzaken en gevolgen van de landbouwrevolutie

Gevolgen

• Technische vooruitgang

• Wilde planten en dieren ging men domesticeren: planten en dieren in dienst van mensen aanpassen.

  • 5000 v.C. dieren werden gebruikt voor bewerking van het land.

    • Opbrengsten stegen

    • Meer mensen konden worden gevoed

      • Bevolking bleef groeien

De landbouwsamenleving 1/3

Door de landbouwrevolutie --> landbouwsamenleving.

Nomaden --> sedentaire leefwijze.

Door de natuur te onderwerpen konden ze in hun eigen levensonderhoud voorzien: autarkisch, zelfvoorzienend.

Grond werd voor boeren het belangrijkste bezit. Daarnaast bezaten ze ook huizen, werktuigen, kleding en andere producten van nijverheid.

landbouwsamenleving (agrarische samenleving):

maatschappij waarin mensen in dorpen leven van landbouw

sedentaire leefwijze: leven op een vaste woonplaats

autarkisch (zelfvoorzienend):

wanneer een groep mensen voor zichzelf zorgt

nijverheid: producten maken

Sommige mensen kregen meer bezittingen dan anderen. Daardoor hadden ze meer aanzien en macht.

• Ouders gaven hun bezit en macht door aan hun kinderen.

  • Daardoor groeide de sociale ongelijkheid.

    • Sommige boeren lieten mensen voor zich werken.

    • Ook werden mensen slaaf.

aanzien: waardering, hoe belangrijk iemand wordt gevonden

macht: als je anderen kunt laten doen wat je wilt

sociaal: heeft te maken met

mensen en groepen in een samenleving

slaaf: iemand die het bezit is van een ander

De landbouwsamenleving 2/3

De sociale ongelijkheid blijkt uit graven.

• Belangrijke families vereerden hun doden met gedenktekens.

  • Hunebedden

  • Prehistorische boeren gaven doden grafgiften mee voor hun bestaan in het hiernamaals

Het ontstaan van landbouw en landbouw-samenlevingen is een kenmerkend aspect van de tijd van jagers en boeren.

De landbouwsamenleving 3/3