Ontwikkelingspsychologie: de basis
Ontwikkelingspsychologie: de basis
Wat weet jij al over de ontwikkeling van kinderen?
Leerdoel van de les
Aan het eind van deze les kun je uitleggen wat ontwikkeling is, de factoren benoemen die ontwikkeling beïnvloeden en de ontwikkelingsfasen en gebieden beschrijven.
Wat is ontwikkeling?
Ontwikkeling is het proces waarin een kind groeit, leert en verandert.
Door te groeien (lichamelijk en fysieke)
Door te leren (het verwerven van theoretische, praktische en sociale kennis en/of vaardigheden
Door rijping (de lijn volgorde waarin de ontwikkeling zich voordoet)
De verschillende
ontwikkelingsgebieden
Kinderen ontwikkelen zich op verschillende ontwikkelingsgebieden:
Cognitieve ontwikkeling
Sensomotorische
Sociaal emotioneel
Creatief-expressieve
Taalontwikkeling
Wat is aanleg?
Aanleg zijn de aangeboren eigenschappen van een kind, bijvoorbeeld erfelijkheid (temperament). Deze bepalen voor een deel hoe een kind zich ontwikkelt.
Ontwikkeling is een dynamisch proces
Het kind heeft aansporing vanuit de omgeving nodig om zich te kunnen ontwikkelen, denk hierbij aan: ouders, verzorgers, broers, zussen, op school etc. (talentontwikkeling).
Nature vs nurture
Nature (interne factoren): alles wat aangeboren is.
Nurture (externe factoren): alles wat je leert van je omgeving (buitenaf).
Beide zijn belangrijk in de ontwikkeling.
Opdracht: ga vijf minuten nadenken over voorbeelden van nature en nurture.
Stellingen
"Je wordt geboren zoals je bent, daar kun je niks aan veranderen"
"Gedrag van kinderen is vooral aangeboren"
"Je karakter ligt vast bij de geboorte"
"Als een kind agressief is, komt dat door de opvoeding"
Risicofactoren ontwikkeling
Wanneer bepaalde factoren de ontwikkeling negatief beinvloeden.
Kindfactoren; (aangeboren) eigenschappen van het kind zelf óf tijdens de bevalling
Ouder- of gezinsfactoren; problemen van ouders (relationeel gebied, systemisch)
Omgevingsfactoren; woonomstandigheden, niet voldoende kansen (kans rijkheid)
Wat zijn de belangrijkste 7 voorwaarden voor de juiste leefomstandigheden volgens Bartels en Heiner? Noem hierbij concrete voorbeelden vanuit jouw praktijkervaring.
Ontwikkelingsfasen
Elke fase heeft eigen kenmerken en uitdagingen voor het leren en ontwikkelen.
Bij 'normale ontwikkeling' is de grote lijn en de volgorde waarin de ontwikkeling plaatsvindt, bij iedereen zo goed als gelijk. Tempo is persoonsafhankelijk. Theoretisch kader.
Fasen
Baby 0-2
Peuter 2-4
Kleuter 4-6
Jongere schoolkind 6-10
Oudere schoolkind 10-12
Puber 12-16
Adolescent 17-23
Volwassenne 23-65
Oudere mens 65 jaar of ouder
Reflectie en discussie
Denk na: wat vind jij het belangrijkste dat bepaalt hoe een kind zich ontwikkelt? Bespreek dit met je groep.
Wat is volgens jou kenmerkend voor de ontwikkelingsfase van een puber?
Wat is volgens jou het verschil tussen de puberfase en de adolescentie fase?
Welke informatie was nieuw voor jou vandaag?