Wijsgerige Antropologie 2.0 - 4. Mens en dier: Morton

• Filosofie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Begrippenlijst Aristoteles & Despret & C. Darwin & Nietzsche

Mangelwesen (N) - Variatie (C. D)

Perspectivisme (D) - Wil tot Macht (N)

Monisme (-) - Sensitief deel van de ziel (A)

Dualisme (-) - Herenmoraal (N)

Selectie (C. D) - Übermensch (N)

Vegetatief deel van de ziel (A) - Evolutietheorie (C. D)

Interrelationeel proces (D) - Slavenmoraal (N)

Zelfbewustzijn (D) - Intellectueel deel van de ziel (A)

Erfelijkheid (C. D)

Heivlinder

Tapuit

(Harry) Mens

Braam

Brandnetel

Zonnedauw

Timothy Morton

1968

Geen scherpe grens tussen mensen en andere levende wezens

Over onszelf denken in verbondenheid met allerlei levende wezens: ecologisch denken.

Mesh als metafoor voor het ecologische denken

Realiteit van ons lichaam; onze darmwand zit vol bacterieën.  Onze cellen bestaan uit wezens als mitochondriën; die zetten stoffen om in energie..

Realiteit van ons lichaam; onze darmwand zit vol bacterieën.  Onze cellen bestaan uit wezens als mitochondriën; die zetten stoffen om in energie.

Mesh

1. Ecologische fenomenen zijn moeilijk geïsoleerd van elkaar te beschouwen 

2. Een ecologisch fenomeen is niet eenduidig goed of slecht.

1. Vaak zijn er geen enkele keten van oorzaak-gevolg (denk stikstof). Er zijn verschillende stikstofverbindingen die op verschillende manieren in de omgeving terecht komen.

2. Hangt af van je belangen. Inwoners die het inademen, boeren die bedrijf verliezen, stikstofminnende planten of juist insecten die er niet tegen kunnen?

1. Vaak zijn er geen enkele keten van oorzaak-gevolg (denk stikstof). Er zijn verschillende stikstofverbindingen die op verschillende manieren in de omgeving terecht komen.

2. Hangt af van je belangen. Inwoners die het inademen, boeren die bedrijf verliezen, stikstofminnende planten of juist insecten die er niet tegen kunnen?

Mesh

Een onderlinge verbondenheid én onderlinge afhankelijkheid:

zonder centraal punt!

We moeten anders kijken naar hoe we ons verhouden tot de wereld; 

niet volledig te doorgronden en naar onze hand zetten.

Groots denken; de onzekerheid kan ons ook uitnodigen om op een andere manier in de wereld te staan.

Het ecologische denken

De mens staat niet centraal 

(niet antropocentrisch)

Er is géén centraal punt

Verbondenheid, geen duidelijke afbakeningen

Het is een 'Mesh'; 'de onderlinge verbondenheid van alle levende en niet-levende dingen'.

Voorbeeld: Darwin (blz 220)

Ecologisch denken (Morton)

Anders over onszelf denken, namelijk in termen van verbondenheid met allerlei andere levende wezens. Het wordt gevormd uit het wonderbaarlijke mesh.

Zorgt voor opschudding, crisis zelfs. Het maakt ons bewust hoe afhankelijk alles van elkaar is. Het is een groots denken betekent dat er geen referentiepunt is waaraan we kunnen meten. Betekenisloosheid en desoriënterende openheid; niet knus en gezellig.

Mesh (Morton)

Onderlinge afhankelijkheid, verwijst zowel naar draden in een netwerk als de mazen. Kan ook verwijzen naar een complexe situatie of serie gebeurtenissen waarbij een persoon gaandeweg verstrikt raakt in de opeenvolging van beperkende en inperkende krachten.

Omdat alles verbonden is , is er geen duidelijk afgebakende voorgrond en achtergrond. Geen absoluut centrum, clusters of ondergeschikte groepen.

Bestaande uit levensvormen: levende en niet-levende wezens. 

Nihilisme
Het leven heeft op zichzelf geen zin.

God is dood
God, als moreel kompas, is niet meer geldend. 

Herenmoraal
Zelf bepaalde moraal die past bij de Wil tot Macht.

Wil tot Macht
De innerlijke wil tot macht en overleving. De wil om de sterkste soort te worden.

Übermensch

Diegene die leeft volgens de herenmoraal en dus eigen waarden schept. 

Mangelwesen

Wezen met een gebrek