Blok 2 De Sovjet-Unie

• Mens & Maatschappij
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 2

Blok 2 De Sovjet-Unie

Deze les:

• vertellen wat de ideeën van Karl Marx zijn.
  
• uitleggen hoe Lenin de ideeën van Karl Marx gebruikte voor de opbouw van de Sovjet-Unie.
  
• vertellen wat communisme is.
  
• uitleggen waarom boeren in de Sovjet-Unie fabrieksarbeider werden.
  
• vertellen wat een planeconomie en een Vijfjarenplan zijn

Karl Marx

• Duitse wetenschapper
  
• Bedenker van het communisme
  
• Arbeiders moesten in opstand komen tegen hun baas 

Het ontstaan van de Sovjet-Unie

Tot 1918: 

• Tsaren aan de macht in Rusland met Sint Petersburg als hoofdstad
• Landbouwsamenleving 
• Arme boeren trokken naar de stad om te werken in fabrieken

Oktober 1917:

• Communisten komen in opstand tegen de tsaar
• Onder leiding van Lenin krijgen communisten de macht
• Rusland wordt Sovjet-Unie met Moskou als hoofdstad
• Alle bezit wordt van de staat

Waar zijn de arbeiders?

Arbeiders aller landen verenigd u!

• Weinig arbeiders, boeren voelden zich minder verbonden
• Veel verschillende volken met eigen taal en cultuur
• Lenin gaat heldencultuur opbouwen
• Godsdienst werd verboden
• Er komt een planeconomie -> de overheid bepaalt wat en hoeveel er geproduceerd moet worden!
• Onder Stalin worden de plannen verder 

     opgevoerd

Verschillen Kapitalisme - Communisme

Kenmerk:	Markteconomie:	Planeconomie:
Eigendom, kapitaalgoederen en grond	Privaat eigendom	Staatseigendom
Motivatie	Eigenbelang	Gemeenschapszin
Afstemming productie goederen	Vraag en aanbod	Plan

Na Lenin komt Stalin aan de macht

• Rusland werd onder leiding van Lenin de Sovjet-Unie
• De communistische partij is de baas
• Alle bezit is van de staat, die bepaalt met planeconomie wat, wanneer, hoeveel en door wie geproduceerd moet worden
• Mensen zijn niet gemotiveerd hard te werken, dus geweld
• Stalin volgt Lenin op en voert vijfjarenplannen in
• Hij is een dictator die geen tegenspraak toestaat

1:40 https://youtu.be/wdDcChy8zkY

Kampen in Siberië

• Stalin wantrouwde iedereen
• Er werd hard opgetreden tegen "vijanden van het volk"
• Iedereen kon je verraden
• Er was veel angst
• Tegenstanders kwamen vaak in de Goelag Archipel, dat waren strafkampen in het ijskoude Siberië

De sovjetmens

Bij de komsol leerden jongeren over het communisme. Jongeren die het goed deden konden naar een goede school. 

De plannen die gemaakt werden werkten vaak niet. Het land was heel groot en de wegen slecht. Een reis met de trein van de ene kant naar de andere kant kon wel een week duren. 

Het einde van de Sovjet-Unie

• Na WOII ging het goed met de Sovjet-Unie. Ze waren na de Verenigde Staten de belangrijkste grootmacht.
• Maar in de jaren zeventig bleek de planeconomie niet te werken. Mensen wilden meer vrijheid 
• In 1985 kwam Michael Gorbatsjov aan de macht. Hij gaf meer vrijheid, maar dat hielp niet. 
• In 1991 viel de Sovjet-Unie uit elkaar.
• Rusland is onder Poetin nog steeds een grootmacht met veel 

       (militaire) macht.

Aan de slag

10.2 

Maken 8, 12, 15, 16, 17, 18, 19

Blz 32 t/m 40

Klaar? 

Huiswerk af?