4.2 & 4.3 Kans, variabele, conceptueel model en hypothesen

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

LES 1

Hoofdstuk 4

'Onderzoeksvaardigheden'

Terugblik vorige les

• Weten hoe je objectieve bronnen kunt selecteren
• Weten wanneer bronnen betrouwbaar en representatief zijn
• Het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
• Vier verschillende meetinstrumenten

Wat leer deze les?

• De begrippen wetmatigheden en kans
• Je weet wat variabelen zijn en kunt deze herkennen in een bron.
  
• Je weet wat een hypothese is, hoe je dit kunt toepassen bij het doen van onderzoek en kunt een hypothese herkennen in een bron.
• Je weet hoe je een conceptueel model moet opstellen en wat je uit een conceptueel model kunt afleiden

Ik weet...

Wetmatigheid

Natuurwet 

Je verwacht niet dat er uitzonderingen zijn

Wet van Newton

In relatie tot het vorige filmpje: de kans dat jij op 25 september jarig bent, is groter dan op 4 november bijvoorbeeld.

Kans -> bij sociaal wetenschappelijk onderzoek

Kans is de waarschijnlijkheid dat een bepaalde gebeurtenis zal optreden. Het gaat dan om een vergelijking. 

In relatie tot het vorige filmpje: de kans dat jij op 25 september jarig bent, is groter dan op 4 november bijvoorbeeld.

Kans

Iemand die opgroeit in een arm gezin heeft een kleinere kans om ooit een goedbetaalde baan te vinden dan iemand die in een rijk gezin is opgegroeid

In relatie tot het vorige filmpje: de kans dat jij op 25 september jarig bent, is groter dan op 4 november bijvoorbeeld.

Kans

De kans dat iemand die een fiets steelt gepakt wordt, is kleiner dan de pakkans van iemand die een auto heeft gestolen.

In relatie tot het vorige filmpje: de kans dat jij op 25 september jarig bent, is groter dan op 4 november bijvoorbeeld.

Variabele

Variabele is een kenmerk van een object, actor of samenleving dat kan variëren. 

in je onderzoek ga je deze variabelen meten en op zoek naar verbanden tussen variabelen

Variabele

Micro: Kenmerken van mensen: leeftijd, opleidingsniveau

Marco: Kenmerken van organisaties: ledental, inhoeverre de organisatie streeft naar winst

Meso: Kenmerken van samenleving: hoe welvarend, percentage gelovige

Hypothese

Toetsbare stelling, een veronderstelling van hoe de werkelijkheid in elkaar zit.

Conceptueel model

In een conceptueel model wordt de invloed van variabelen weergeven, bijvoorbeeld:  

Zonlicht

Gemoedstoestand

Meestal:

Als X dan Y

Hoe meer/minder X, des te meer/minder Y

Hypothese

Wat zegt het boek:

Op basis van literatuuronderzoek en eigen inzichten doen wetenschappers in hun onderzoeksopzet een toetsbare uitspraak over de waarschijnlijke resultaten van hun eigen onderzoek. Zo'n toetsbare uitspraak of stelleng noemen we een hypothese. Let op!!! een hypothese is geen vraag maar een stelling die je gaat onderzoeken. Een hypothese eindigt dus nooit met een vraagteken!!

Meestal:

Als X dan Y

Hoe meer/minder X, des te meer/minder Y

LES 2

Wat leer deze les?

• Je weet het verschil tussen onafhankelijke en afhankelijke variabelen en kunt deze toepassen

Ik weet...

Variabele

Variabele is een kenmerk van een object, actor of samenleving dat kan variëren. 

in je onderzoek ga je deze variabelen meten en op zoek naar verbanden tussen variabelen

Hypothese

Toetsbare stelling, een veronderstelling van hoe de werkelijkheid in elkaar zit.

Conceptueel model

In een conceptueel model wordt de invloed van variabelen weergeven, bijvoorbeeld:  

Zonlicht

Gemoedstoestand

Toepassen

Uitkomst: 

Centraal bespreken

Klaar?:

maak vraag 4

Maak tekstverkenners 4.3 blz 80

1) Gamegedrag → Sociaal gedrag; Gamegedrag → Geluk

2) Hoeveelheid informatie over watergebruik → Watergebruik

3) Knuffelgedrag → Gezondheid

4) Mediagebruik → Eetgedrag

5) Leeftijd → Kwaliteit van autobesturing

Nakijken

TOT HIER

- Hoe ouder iemand is, des te meer alcoholische dranken iemand nuttigt.

- Hoe meer sociale cohesie in een buurt, des te vaker er buurtfeesten georganiseerd worden.

- Hoe hoger het consumentenvertrouwen, hoe sterker de economie groeit.

- Jongens spijbelen vaker dan meisjes.

- Stedelingen stemmen vaker op linkse partijen dan mensen op het platteland.

- Jongeren die voor hun bijbaantje werken in de zorg verdienen minder dan jongeren die werken in de ICT-sector.

Nakijken

(On)afhankelijke variabelen

Onafhankelijke variabele

Afhankelijke variabele

De variabele die als oorzaak wordt gezien voor het veranderen van een andere variabele.

De variabele die wordt beïnvloedt door een of meer onafhankelijke variabelen.

Variabelen

Variabelen (kenmerken) = de eigenschappen van de objecten die de onderzoeker in het bijzonder interesseren en die van elkaar kunnen verschillen.

Wat is de invloed van leeftijd op de kans op een hartproblemen?

>>> Wat zijn hier de variabelen?

Afhankelijke variabele

Deze variabele is altijd afhankelijk van (wordt beïnvloed door) een andere variabele en staat daarmee rechts in het conceptueel model.

De uitkomst of de waarde die een afhankelijke variabele inneemt, wordt bepaalt door de onafhankelijke variabele.

Onafhankelijke variabele

Deze variabele is geheel onafhankelijk van andere variabelen en staat daarmee links in het conceptueel model.

De waarde van de onafhankelijke variabele kan verschillen (denk aan leeftijd) en is niet afhankelijk van andere variabelen.

De onafhankelijke variabele bepaalt de uitkomst van de afhankelijke variabele.

Wat is de afhankelijke/onafhankelijke variabele?

Wat is het effect van sporten op de gezondheid van jongeren?

Wat is de afhankelijke/onafhankelijke variabele?

In hoeverre wordt criminaliteit veroorzaakt door te weinig controle in de opvoeding?

Wat is de afhankelijke/onafhankelijke variabele?

Wat is het verband tussen opleidingsniveau en kiesgedrag?

Welk nauwkeurig conceptueel model kun je afleiden uit het filmpje?

'Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe groter de kans op een hoger inkomen' 

Wat is de onafhankelijke (O) en wat is de afhankelijke (A) variabele in dit geval?

1. O: inkomen A: opleidingsniveau
2. O: opleidingsniveau A: inkomen

Toepassen

Uitkomst: 

Centraal bespreken

Klaar?:

maak vraag 4

examenopgave

Antwoord

Antwoord

LES 3

Antwoord

Antwoord