les 6 Ademen en je longen

• newEditor
• Biologie / Verzorging
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 1,5

Ademen en je longen

Open de les met de onderzoeksvraag: wat gebeurt er met je ademhaling als je gaat bewegen?

check in

terugblik les 5 hart en bloedsomloop

les doelen

·  Benoemen waar de longen zich bevinden;

· Uitleggen wat de functie van de longen is;

· Uitleggen waarom je sneller gaat ademen tijdens het bewegen;

Welke woorden denk jij bij ademen en je longen ?

Gebruik de woorden uit de woordwolk als start: vraag kort welke woorden al bekend zijn, zoals longen, sneller, lucht of zuurstof.

Vandaag onderzoeken we

Onderzoeksvraag:

Wat gebeurt er met je ademhaling als je gaat bewegen?

Vandaag ga je:

• je ademhaling meten

• bewegen

• opnieuw meten

• je resultaten vergelijken

• ontdekken waarom je sneller gaat ademen

Stap 1: Zit rustig

• Ga rustig zitten

• Zet je voeten op de grond

• Praat niet

• Adem gewoon zoals je normaal ademt

• Verander je ademhaling niet bewust

Laat leerlingen eerst echt tot rust komen voordat ze meten.

Stap 2: Meet je ademhaling

• We meten 30 seconden

• Start de timer

• Tel hoe vaak je ademhaalt

• Eén keer in- en uitademen = 1 ademhaling

• Schrijf je aantal op

Benadruk dat inademen plus uitademen samen één ademhaling is.

Stap 3: Reken uit

We hebben 30 seconden gemeten.

Vermenigvuldig je aantal met 2.

Voorbeeld:

10 ademhalingen × 2 = 20 ademhalingen per minuut

Mijn score:

___ ademhalingen per minuut

Stap 4: Voorspel

Wat denk je dat er gebeurt met je ademhaling als je gaat bewegen?

• Mijn ademhaling wordt sneller

• Mijn ademhaling blijft hetzelfde

• Mijn ademhaling wordt langzamer

Noem nog niet het goede antwoord; deze slide zet alleen de verwachting neer.

Maak de zinnen af

Je zit eerst rustig. Daarna tel je 30 seconden je ademhaling. Dan doe je het aantal keer 2 voor ademhalingen per minuut.

rustig

30 seconden

2

snel

1 minuut

3

springen

De drie kernstappen uit het eerste deel: rustig zitten, 30 seconden meten, vermenigvuldigen met 2.

Wat denk jij na het bewegen?

1

Sneller

2

Hetzelfde

3

Langzamer

Stap 5: Bewegen

We gaan 1 minuut bewegen.

Bijvoorbeeld:

• op de plaats lopen

• knieën rustig optillen

• jumping jacks

Beweeg rustig en veilig.

Veiligheid eerst: niet maximaal laten bewegen; leerlingen die zich niet goed voelen stoppen meteen.

Stap 6: Meet opnieuw

• Ga rustig zitten

• Meet meteen opnieuw 30 seconden

• Start de timer

• Tel je ademhalingen

• Schrijf je aantal op

Stap 7: Reken opnieuw uit

Vermenigvuldig je aantal weer met 2.

Voorbeeld:

18 ademhalingen × 2 = 36 ademhalingen per minuut

Mijn score:

___ ademhalingen per minuut

Stap 8: Vergelijk

Ademhalingen per minuut

Voor het bewegen: ___

Na het bewegen: ___

Wat zie je?

• Mijn ademhaling is sneller geworden

• Mijn ademhaling is hetzelfde gebleven

• Mijn ademhaling is langzamer geworden

De meeste leerlingen zullen zien dat de ademhaling sneller is geworden.

Stap 9: Waarom sneller?

Na het bewegen adem je vaak sneller.

Goede uitleg:

Je lichaam heeft dan meer zuurstof nodig.

Daarom ga je sneller ademen.

Leg eenvoudig uit: spieren werken harder bij bewegen en hebben daarom meer zuurstof nodig.

Waarom adem je sneller na bewegen?

A

Meer water

B

Meer zuurstof

C

Minder bloed

D

Minder lucht

De juiste gedachte is: spieren werken harder en het lichaam heeft meer zuurstof nodig.

Vul de juiste woorden in

Na het bewegen adem ik vaak sneller. Mijn lichaam heeft dan meer zuurstof nodig. Daarom verandert mijn ademhaling.

sneller

zuurstof

ademhaling

langzamer

koolstofdioxide

hart

luchtpijp

Laat leerlingen de kernzin uit de eerste onderzoekscyclus herkennen en invullen.

Wat doen je longen?

Je longen helpen je om te ademen.

• Inademen: zuurstof naar binnen

• Uitademen: koolstofdioxide naar buiten

Gebruik consequent de woorden zuurstof en koolstofdioxide.

De route van de lucht

De lucht gaat deze weg:

neus of mond → luchtpijp → longen → bloed

Zo komt zuurstof in je lichaam.

Houd de route eenvoudig; geen extra onderdelen toevoegen.

Hart en longen samen

• Het hart pompt bloed door je lichaam

• De longen zorgen voor zuurstof

• Samen brengen ze zuurstof naar je spieren

Koppel dit aan bewegen: spieren hebben tijdens bewegen meer zuurstof nodig.

Dit weten we nu

Als ik beweeg, ga ik sneller ademen, omdat mijn lichaam meer zuurstof nodig heeft.

Dit is de kernzin van de les en het antwoord op de onderzoeksvraag.

“Van vapen krijg je alleen een vieze smaak in je mond. Je longen hebben er eigenlijk geen last van.”

1

waar

2

niet waar

goed voor je longen

niet zo goed voor je longen

slecht voor je longen

Wat adem je uit?

A

Bloed

B

Zuurstof

C

Koolstofdioxide

D

Spieren

Controleer het verschil tussen inademen en uitademen.

Maak de uitleg compleet

Lucht gaat via je neus of mond naar de luchtpijp en dan naar je longen. Daarna komt zuurstof in je bloed.

neus of mond

luchtpijp

longen

bloed

hart

spieren

koolstofdioxide

buik

Dit volgt precies de route van de lucht uit de les: neus of mond → luchtpijp → longen → bloed.

Je longen hebben zuurstof nodig.

1

waar

2

niet waar

Roken kan je longen beschadigen.

1

waar

2

niet waar

Als je jong bent, kunnen je longen helemaal niet beschadigd raken door roken

1

waar

2

niet waar

je middenrif helpt bij het in en uit ademen

1

waar

2

niet waar

Wat onthoud jij over ademen en bewegen?

Verwachte elementen: sneller ademen, meer zuurstof nodig, bij bewegen werken spieren harder. Laat leerlingen in eigen eenvoudige woorden antwoorden.

Wat hielp jou vandaag het meest?

Laat leerlingen kort terugkijken op hun leerproces. Mogelijke antwoorden: meten, bewegen, vergelijken, uitleg op de slides.

Woordenlijst

ademhaling - lucht in- en uitademen

longen - organen waarmee je ademt

zuurstof - stof uit de lucht die je lichaam nodig heeft

koolstofdioxide - gas dat je uitademt

luchtpijp - buis waardoor lucht naar je longen gaat

bloed - vloeistof die door je lichaam stroomt

spieren - delen van je lichaam die bewegen mogelijk maken