\Drugs, Gokken en Gamen

• Zorg en Welzijn
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs
• vmbo b, k
• Leerjaar 3,4

Startklaar

Jas uit en over de stoel

Oortjes in je tas

Telefoon thuis of in de kluis

Doel slide:

• Rustige en duidelijke start creëren.

Wat doet de docent?

• Controleert of leerlingen startklaar zijn.

• Benoemt verwachtingen.

• Creëert veilige sfeer.

Wat doen de leerlingen?

• Telefoon opbergen.

• Inloggen.

• Spullen klaarleggen.

Koppeling met kijkwijzer:

• ✔ Startklaar

Onderdeel formatief handelen:

De docent observeert op:

• werkhouding

• concentratie

• gedrag

De docent creëert een veilige en rustige leeromgeving. Door observatie van werkhouding en gedrag krijgt de docent zicht op de beginsituatie van de leerlingen.

Drugs, Gamen & Gokken

Doel van de slide

• Nieuw onderwerp introduceren.

Wat doet de docent?

• Verwelkomt leerlingen enthousiast.

• Maakt contact bij binnenkomst.

• Benoemt dat het onderwerp aansluit op hun leefwereld.

Wat doen de leerlingen?

• Luisteren.

• Kijken naar de afbeelding.

• Denken alvast na over het onderwerp.

Onderdeel binnen formatief handelen

• De docent observeert:

• reacties;

• betrokkenheid;

• sfeer.

De docent activeert nieuwsgierigheid en observeert de eerste reacties van leerlingen op het onderwerp. Hierdoor krijgt de docent zicht op betrokkenheid en beginsituatie.

Wat gaan we doen vandaag?”

•  Start & afspraken
•  Wat weet je al?
•  Uitleg: drugs, gokken, gamen
• Oefenen met situaties
• Samen bespreken
  
• Kahoot spel feiten/fabel?
•  Exit: Vraag
•  Afsluiting

HOP-fase: Feed-up

Feed-up: Waar werken we naartoe?

De docent bespreekt de lesopbouw en maakt zichtbaar welke activiteiten en werkvormen aan bod komen. Hierdoor weten leerlingen waar zij naartoe werken en wat er van hen verwacht wordt. Dit ondersteunt feed-up binnen formatief handelen door structuur, overzicht en duidelijkheid te bieden.

Wat doet de docent?

• Bespreekt programma.

• Geeft overzicht.

• Legt lesopbouw uit.

Wat doen de leerlingen?

• Luisteren.

• Stellen vragen.

• Weten wat ze kunnen verwachten.

Kijkwijzer

• ✔ Leerdoelgericht werken

   De leerdoelen

• Ik kan zeggen wat drugs, gokken en gamen zijn
• Aan het einde van de les kun jij minimaal 2 risico’s noemen van drugs, gokken of gamen.

Doel: Leerlingen weten waar ze naartoe werken.

HOP-fase: Feed-up en Evalueren (vooruitblik)

Leerlingen weten: waar ze naartoe werken en wat ze moeten beheersen

Wat doet de docent?

• Bespreekt leerdoelen.

• Legt moeilijke woorden uit.

• Geeft voorbeelden.

Wat doet de leerling?

• Luisteren.

• Denken mee.

• Stellen vragen.

Kijkwijzer

• ✔ Leerdoelgericht werken

De docent bespreekt de leerdoelen en koppelt deze aan herkenbare situaties uit de leefwereld van leerlingen, zoals online gamen, groepsdruk en social media. Hierdoor weten leerlingen wat zij aan het einde van de les moeten kennen en kunnen. Dit ondersteunt feed-up en leerdoelgericht werken binnen formatief handelen.

Wat weten jullie van

Drugs, Gokken & Gamen

Formatief handelen

HOP-fase: Waarnemen en Begrijpen

De docent ontdekt(informatie verzamelen)

• voorkennis

• houding

• misconcepties
Wat doet de docent?

• Stelt open vragen.

• Activeert voorkennis.

• Controleert misverstanden.

Wat doet de leerling?

• Vertellen eigen ervaringen.

• Denken actief mee.

• Reageren op elkaar.

Kijkwijzer

• ✔ Voorkennis activeren

De docent activeert voorkennis door middel van een woordweb en open vragen over drugs, gamen en gokken. Hierbij koppelt de docent het onderwerp aan herkenbare situaties uit de leefwereld van leerlingen, zoals online gamen en groepsdruk. De docent ontdekt voorkennis, houding en misconcepties van leerlingen. Dit ondersteunt informatie verzamelen binnen formatief handelen.

Hoekenspel: Stellingen

Wat gaan we doen?

1. Luister naar de stelling.
2. Kies een hoek. (👍 Slim/👎 Niet slim/🤔 Twijfel)
3. Leg jouw keuze uit.
4. Respecteer andere meningen.

Hop fase: Waarnemen en Begrijpen

Informatie verzamelen

Feedback geven

Reflectie stimuleren

De docent ontdekt:

voorkennis

houding en normen/waarden

misconcepties rondom drugs, gamen en groepsdruk

Doel van de werkvorm

Voorkennis ophalen

Meningen en houding zichtbaar maken

Groepsdruk bespreekbaar maken

Leerlingen actief laten onderbouwen

Wat doet de docent?

Legt de spelregels uit

Laat leerlingen fysiek een hoek kiezen

Observeert reacties en twijfels van leerlingen

Stelt open en verdiepende vragen

Laat leerlingen reageren op elkaar

Corrigeert misconcepties

Stimuleert veilige communicatie

Wat doen de leerlingen?

Kiezen actief een hoek

Onderbouwen hun mening

Luisteren naar klasgenoten

Denken kritisch na over keuzes en risico’s

Voorbeelden van controlevragen

Waarom sta jij in deze hoek?

Wat bedoel je precies met ‘niet slim’?

Welke gevolgen kunnen hierbij ontstaan?

Denk je dat groepsdruk invloed heeft?

Kijkwijzer:

✔ Actieve verwerking

✔ Inclusieve didactiek

✔ Formatief handelen

“Elke dag 6 uur gamen is oké”

Loop naar een hoek:

👍 Slim

👎 Niet slim

🤔 Twijfel

Hop fase: begrijpen en plannen
Waarom?
Waarom leerlingen iets denken en welke uitleg extra nodig is

Voorbeelden van vragen die docent zou kunnen stellen:
Open vragen:

-Wanneer wordt gamen volgens jou ongezond?

-Welke gevolgen kan veel gamen hebben voor school of slaap?

Feedback/feed forward:

-Goed dat je nadenkt over de gevolgen van teveel gamen.”

-Probeer ook uit te leggen waarom sommige jongeren moeilijk kunnen stoppen met gamen.”

“1 keer drugs proberen kan geen kwaad”

Loop naar een hoek:

👍 Slim

👎 Niet slim

🤔 Twijfel

Hop fase: begrijpen en plannen

Waarom?

Waarom leerlingen iets denken en welke uitleg extra nodig is

Voorbeelden van vragen die docent zou kunnen stellen:

Open vragen:

Waarom denken sommige jongeren dat dit geen probleem is?

Welke risico’s kunnen er al na één keer ontstaan?

Feedback/feed forward

Goed dat je meerdere risico’s benoemt.

Denk volgende keer ook na over groepsdruk en invloed van vrienden.

“Gokken is een makkelijke manier om geld te verdienen”

Loop naar een hoek:

👍 Slim

👎 Niet slim

🤔 Twijfel

Hop fase: begrijpen en plannen

Waarom?

Waarom leerlingen iets denken en welke uitleg extra nodig is

Voorbeelden van vragen die docent zou kunnen stellen:

Open vragen:

Waarom blijven mensen gokken terwijl ze geld verliezen?

Welke gevolgen kan gokken hebben voor jongeren?

Feedback/feed forward:

-Mooi dat je nadenkt over geldproblemen.

-Kun je volgende keer ook uitleggen waarom gokken verslavend kan zijn?

“Je moet soms meedoen om erbij te horen”

Loop naar een hoek:

👍 Slim

👎 Niet slim

🤔 Twijfel

Hop fase: begrijpen en plannen

Waarom?

Waarom leerlingen iets denken en welke uitleg extra nodig is

Voorbeelden van vragen die docent zou kunnen stellen:

Open vragen:

Waarom vinden jongeren groepsdruk soms moeilijk?

Wat zou jij doen als vrienden blijven aandringen?

Feedback/feed forward:

-Goed dat je eerlijk vertelt wat lastig kan zijn.

-Probeer volgende keer ook een oplossing te bedenken voor zo’n situatie.

“Nee zeggen tegen vrienden is moeilijk”

Loop naar een hoek:

👍 Slim

👎 Niet slim

🤔 Twijfel

Hop fase: begrijpen en plannen

Waarom?

Waarom leerlingen iets denken en welke uitleg extra nodig is

Voorbeelden van vragen die docent zou kunnen stellen:

Open vragen:

Waarom is nee zeggen soms lastig?

Hoe kun je op een respectvolle manier nee zeggen?

Feedback/feed forward:

-Goed dat je nadenkt over sociale druk.

-Kun je volgende keer ook een voorbeeld geven van wat je zou zeggen?

“Gamen kan verslavend zijn”

Loop naar een hoek:

👍 Slim

👎 Niet slim

🤔 Twijfel

Hop fase: begrijpen en plannen

Waarom?

Waarom leerlingen iets denken en welke uitleg extra nodig is

Voorbeelden van vragen die docent zou kunnen stellen:

Open vragen:

Hoe merk je dat gamen een probleem wordt?

Waarom stoppen sommige jongeren moeilijk met gamen?

Feedback/feed forward:

- Goed dat je signalen van verslaving benoemt.

- Denk volgende keer ook na over hulp of oplossingen.

Drugs

Drugs zijn middelen die de hersenen beïnvloeden. Daardoor hebben ze een effect op lichaam en geest. 

lachgas

Hop fase: plannen en Uitvoeren
Onderdeel binnen formatief handelen

Feed-up

Informatie verzamelen

Feedback geven

De docent past de uitleg direct aan op basis van leerling reacties en antwoorden.

Wat doet de docent?

Geeft korte en duidelijke uitleg

Gebruikt concrete voorbeelden

Controleert tussendoor actief het begrip

Maakt koppeling met herkenbare situaties uit de leefwereld

Wat doen de leerlingen?

Luisteren actief

Denken mee over voorbeelden

Beantwoorden controle vragen

Maken koppelingen met eigen ervaringen of omgeving

De docent past de uitleg direct aan op basis van leerling reacties en antwoorden.

Voorbeelden van controle vragen:

Waarom gebruiken sommige jongeren drugs?

Welke risico’s kunnen ontstaan door drugsgebruik?

Wat is volgens jou het verschil tussen softdrugs en harddrugs?

Waarom denken jongeren soms dat drugs “niet zo erg” zijn?

Voorbeelden feedback/feedforward

“Goed dat je uitlegt wat drugs met je lichaam kunnen doen.”

“Je noemt een risico, maar kun je ook uitleggen waarom dit gevaarlijk is?”

“Probeer volgende keer een voorbeeld uit de praktijk te gebruiken.”

“Denk ook na over de invloed van vrienden en groepsdruk.”

Kijkwijzer:

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Leerdoelgericht werken

✔ Formatief handelen

✔ Inclusieve didactiek

Deel de drugs in volgens de indeling 'soft- en harddrugs' 

SOFTDRUGS

HARDDRUGS

HOP-fase Waarnemen en Evalueren

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Misconcepties zichtbaar maken

✔ Feedback geven

Wat doet de docent?

Observeert welke drugs leerlingen juist of onjuist plaatsen.

Stelt controlevragen over gemaakte keuzes.

Bespreekt misconcepties klassikaal.

Past uitleg aan wanneer begrippen nog onduidelijk zijn.

Wat doen de leerlingen?

Denken actief na over verschillen tussen soft- en harddrugs.

Overleggen met klasgenoten.

Onderbouwen gemaakte keuzes.

Verbeteren antwoorden na feedback.

Controlevragen

Waarom heb jij lachgas daar geplaatst?

Wat maakt harddrugs gevaarlijker?

Waarom twijfelen mensen soms over soft- en harddrugs?

Feedback/feedforward

“Goed dat je jouw keuze uitlegt.”

“Denk ook aan de risico’s voor gezondheid.”

“Kijk nog eens naar het verschil tussen verslaving en schadelijkheid.”

Top 5 meest gebruikte drugs in Nederland

3️⃣ XTC 💊 (MDMA)

➡ Je voelt je blij, vol energie en liefdevol.

⚠️ Risico: oververhitting, uitdroging, depressief na afloop.

💀 Pillen zijn vaak vervuild, je weet nooit wat erin zit.

4️⃣ Cocaïne ❄️

➡ Geeft energie en zelfvertrouwen.

⚠️ Risico: hartkloppingen, geldproblemen, snel verslavend.

🚫 Illegaal.

5️⃣ Speed ⚡ (Amfetamine)

➡ Houdt je wakker en actief.

⚠️ Risico: slapeloosheid, agressie, uitputting.

🚫 Illegaal.

1️⃣ Alcohol 🍺

➡ Maakt je losser en vrolijk, maar je denkt minder goed na.

⚠️ Risico: black-out, onveilig vrijen, verslaving.

🚫 Onder de 18 verboden.

2️⃣ Wiet & Hasj 🌿 (Cannabis)

➡ Geeft een chill of dromerig gevoel.

⚠️ Risico: slechtere concentratie, angst, luiheid, verslaving.

⚖️ Doven voor eigen gebruik toegestaan, maar officieel verboden.

Hop fase: Begrijpen en plannen

Onderdeel binnen formatief handelen

Informatie verzamelen

Feedback geven

Kwaliteitsbesef stimuleren

De docent ontdekt:

welke risico’s leerlingen al herkennen

welke middelen leerlingen kennen

of leerlingen gevolgen kunnen koppelen aan gedrag en gezondheid.

Wat doet de docent?

Bespreekt per middel de werking en risico’s

Gebruikt visuals en herkenbare voorbeelden

Controleert actief of leerlingen de risico’s begrijpen

Laat leerlingen vergelijken en nadenken over gevolgen

Stimuleert klassengesprek en reflectie

Wat doen de leerlingen?

Luisteren actief

Vergelijken middelen en risico’s

Reageren op voorbeelden

Stellen vragen

Denken kritisch na over keuzes en gevolgen

Voorbeelden van controle vragen:

Welke drug lijkt volgens jou het gevaarlijkst en waarom?

Welke gevolgen kunnen op lange termijn ontstaan?

Waarom kunnen sommige middelen snel verslavend worden?

Voorbeelden feedback/feedforward

Goed dat je meerdere risico’s benoemt.

Mooi dat je nadenkt over gevolgen voor gezondheid.

Probeer volgende keer uitgebreider uit te leggen waarom iets verslavend kan zijn.

Denk ook na over sociale gevolgen, zoals school of vrienden.

Kijkwijzer:

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Dual coding

✔ Formatief handelen

✔ Actieve verwerking

Spel: Wat is dit?

1. Pak een wisbordje
2. Juf telt af van 5 naar 0
3. Bij 0 bord onder je kin houden

HOP-fase: waarnemen, begrijpen en plannen

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Feedback geven

✔ Feedforward geven

✔ Zelftesten

✔ Kwaliteitsbesef stimuleren

De docent ziet direct:

wie begrip heeft

welke fouten vaak voorkomen

welke uitleg nog nodig is.

Doel van de werkvorm

- Snel controleren of alle leerlingen de lesstof begrijpen

- Actief ophalen van kennis

-Misconcepties zichtbaar maken

-Leerlingen laten reflecteren op hun eigen antwoorden

Wat doet de docent?

-Geeft duidelijke instructie over het gebruik van de wisbordjes

- Stelt korte controle vragen over drugs, gamen en gokken

- Observeert alle antwoorden tegelijk

- Benoemt sterke antwoorden klassikaal

- Bespreekt veelgemaakte fouten direct

-Laat leerlingen antwoorden verbeteren na feedback

-Past uitleg aan wanneer blijkt dat meerdere leerlingen iets lastig vinden

Wat doen de leerlingen?

- Denken zelfstandig na over het antwoord

- Schrijven antwoorden op het wisbordje

- Vergelijken antwoorden met klasgenoten

- Verbeteren fouten na feedback

- Reflecteren op eigen begrip van de lesstof

De docent verzamelt direct informatie over:

- wie de begrippen begrijpt

- welke misconcepties bestaan

-Welke leerlingen extra uitleg nodig hebben.

Door directe feedback krijgen leerlingen meteen inzicht in hun eigen begrip en kunnen zij hun antwoorden verbeteren.

Wat is dit?

Handelen:

Laat afbeeldingen zien.

Stelt controle vragen.

Corrigeert misverstanden.

"Door visuele herkenningsopdrachten verzamelt de docent informatie over het begrip van leerlingen."

Wat is dit?

Wat is dit?

Wat is dit?

Wat is dit?

Wat is dit?

Hopfase: Begrijpen en Reflecteren

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Reflectie stimuleren

✔ Feedback geven

✔ Kwaliteitsbesef vergroten

Wat doet de docent?

Introduceert kort het filmpje en benoemt waar leerlingen op moeten letten

Pauzeert het filmpje op belangrijke momenten

Stelt open vragen tijdens en na het kijken

Controleert begrip en reacties van leerlingen

Stimuleert leerlingen om meningen te onderbouwen

Corrigeert misverstanden en vult antwoorden aan waar nodig

De docent ontdekt:

hoe leerlingen denken over drugs. welke risico’s leerlingen herkennen. Welke emoties of meningen zichtbaar worden,

of leerlingen verbanden kunnen leggen tussen gedrag en gevolgen.

Wat doen de leerlingen?

Kijken actief naar het filmpje

Denken na over situaties en gevolgen

Reageren op vragen van de docent

Bespreken hun mening met klasgenoten

Reflecteren op eigen keuzes en gedrag

Voorbeelden van controlevragen

Wat viel jou het meeste op in het filmpje?

Welke gevolgen zag je bij deze persoon?

Waarom maken jongeren soms deze keuzes?

Welke invloed hadden vrienden of groepsdruk?

Wat zou jij doen in zo’n situatie?

feedback/feedforward

“Goed dat je de gevolgen herkent.”

“Kun je ook uitleggen waarom iemand moeilijk stopt?”

“Denk volgende keer ook na over mogelijke oplossingen of hulp.”

“Probeer je antwoord te koppelen aan een voorbeeld uit het filmpje.”

Kijkwijzer:

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Actieve verwerking

✔ Formatief handelen

✔ Inclusieve didactiek

De docent gebruikt het filmpje om bewustwording en reflectie te stimuleren rondom drugs, gamen en gokken. Door open vragen en klassengesprekken ontdekt de docent hoe leerlingen denken over risico’s, groepsdruk en gevolgen. Leerlingen reflecteren op gedrag en onderbouwen hun mening.

PAUZE

Aan de slag

Maak de test:

https://www.drugsinfo.nl/lachgas/wat-je-moet-weten-over-lachgas

HOP-fase: Evalueren en Reflecteren

En deels: Waarnemen

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Zelftesten

✔ Feedback geven

✔ Feedforward geven

✔ Reflectie stimuleren

De docent ontdekt:

welke leerdoelen beheerst worden

welke begrippen nog lastig zijn

welke leerlingen extra ondersteuning nodig hebben.

Door directe bespreking en feedback krijgen leerlingen inzicht in hun eigen leerproces en verbeteren zij hun antwoorden.

Doel van de werkvorm

Controleren of leerlingen de lesstof begrijpen

Leerlingen zelfstandig kennis laten toepassen

Misconcepties zichtbaar maken

Leerlingen laten reflecteren op eigen antwoorden

Wat doet de docent?

Geeft duidelijke uitleg over de opdracht of test

Observeert actief tijdens het werken

Controleert of leerlingen de vragen begrijpen

Geeft directe feedback tijdens het maken

Bespreekt antwoorden klassikaal na afloop

Laat leerlingen fouten verbeteren en uitleggen

Wat doen de leerlingen?

Maken zelfstandig de test of opdracht

Denken actief na over antwoorden

Passen kennis toe uit de les

Vergelijken antwoorden tijdens bespreking

Verbeteren fouten na feedback

Reflecteren op eigen begrip

kijkwijzer:

✔ Actieve verwerking

✔ Formatief handelen

✔ Leerdoelgericht werken

✔ Reflectie

De docent gebruikt de test/opdracht om het begrip van leerlingen zichtbaar te maken en controleert welke leerdoelen beheerst worden. Door directe feedback en klassikale bespreking ontdekken leerlingen fouten, verbeteren zij hun antwoorden en reflecteren zij op hun eigen begrip.

Gokken en gamen

Gokken is een kansspel waarbij je geld kan winnen of verliezen.

Voorbeelden: loterijen, spelautomaten, wedden op voedbalwedstrijden en pokeren.

Gamen is een spel spelen op een computer, spelcomputer, tablet of telefoon, vaak

via internet.

Aan beide vormen kun je verslaafd raken.

Hop fase: begrijpen en Uitvoeren
Wat doet de docent?

Geeft uitleg over gokken, gamen en verslaving

Gebruikt herkenbare voorbeelden uit social media en online games

Controleert actief of leerlingen risico’s begrijpen

Stelt open vragen over gedrag en keuzes

Stimuleert leerlingen om gevolgen te benoemen

Geeft directe feedback tijdens het klassengesprek

Onderdelen binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Feedback geven

✔ Reflectie stimuleren

✔ Kwaliteitsbesef vergroten

De docent ontdekt:

-Hoe leerlingen denken over gokken en gamen

-Welke risico’s leerlingen herkennen

-Of leerlingen signalen van verslaving begrijpen

-Hoe leerlingen omgaan met groepsdruk en online invloed.

Wat doen de leerlingen?

Luisteren actief naar voorbeelden en uitleg

Denken mee over risico’s en gevolgen

Reageren op situaties uit de praktijk

Bespreken hun mening met klasgenoten

Reflecteren op eigen game- of gokgedrag

Voorbeelden van controle vragen

Wanneer wordt gamen volgens jou een probleem?

Waarom kan gokken verslavend zijn?

Welke gevolgen kunnen ontstaan door teveel gamen?

Waarom vinden sommige jongeren stoppen moeilijk?

Welke invloed hebben vrienden of social media hierbij?

Voorbeelden feedback/feed forward

“Goed dat je meerdere gevolgen van gameverslaving noemt.”

“Mooi dat je nadenkt over groepsdruk en online invloed.”

“Kun je ook uitleggen waarom gokken moeilijk te stoppen is?”

“Denk volgende keer ook na over oplossingen of hulp.”

Kijkwijzer

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Formatief handelen

✔ Actieve verwerking

✔ Inclusieve didactiek

De docent gebruikt uitleg en voorbeelden over gokken en gamen om bewustwording te creëren rondom verslaving, groepsdruk en online invloed. Door open vragen en klassengesprekken ontdekt de docent hoe leerlingen denken over risico’s, gevolgen en eigen keuzes rondom gokken en gamen.

Hopfase: Begrijpen en Reflecteren
Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Reflectie stimuleren

✔ Feedback geven

✔ Kwaliteitsbesef vergroten

De docent ontdekt:

hoe leerlingen denken over gameverslaving

welke signalen leerlingen herkennen

of leerlingen gevolgen kunnen koppelen aan gedrag

hoe leerlingen reflecteren op hun eigen gamegedrag.

Wat doet de docent?

Introduceert het filmpje en benoemt waar leerlingen op moeten letten

Pauzeert op belangrijke momenten

Stelt open en reflectieve vragen

Controleert begrip en reacties van leerlingen

Bespreekt signalen van verslaving en gevolgen

Geeft feedback op antwoorden en inzichten van leerlingen

Wat doen de leerlingen?

Kijken actief naar het filmpje

Denken na over gevolgen van gamegedrag

Reageren op vragen van de docent

Bespreken hun mening met klasgenoten

Reflecteren op eigen keuzes en gedrag

Voorbeelden van controlevragen

Welke signalen van gameverslaving zag je in het filmpje?

Waarom stoppen sommige jongeren moeilijk met gamen?

Welke gevolgen had het gedrag voor school of thuis?

Wat zou jij doen in deze situatie?

Wanneer wordt gamen volgens jou ongezond?

Voorbeelden

feedback/feedforward

“Goed dat je meerdere signalen van verslaving benoemt.”

“Mooi dat je nadenkt over gevolgen voor school en gezondheid.”

“Kun je ook uitleggen waarom iemand moeilijk kan stoppen?”

“Denk volgende keer ook na over oplossingen of hulp.”

“Probeer je antwoord te koppelen aan een voorbeeld uit het filmpje.”

Kijkwijzer

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Actieve verwerking

✔ Formatief handelen

✔ Reflectie

De docent gebruikt het filmpje om bewustwording te creëren over gameverslaving en de gevolgen daarvan. Door open vragen en klassengesprekken ontdekt de docent hoe leerlingen denken over gamegedrag, verslaving en eigen keuzes.

Wat voor effect heeft drugs op je lichaam?

HOP-fase: Begrijpen en Waarnemen

Wat doet de docent?

Geeft uitleg over de effecten van drugs op lichaam en hersenen

Gebruikt visuals en concrete voorbeelden

Laat leerlingen nadenken over korte en lange termijn gevolgen

Stelt open en verdiepende vragen

Controleert actief of leerlingen de gevolgen begrijpen

Corrigeert misconcepties rondom “onschuldig gebruik”

Geeft directe feedback tijdens het klassengesprek

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Feedback geven

✔ Reflectie stimuleren

✔ Kwaliteitsbesef vergroten

De docent ontdekt:

welke gevolgen leerlingen al herkennen

welke misconcepties bestaan over drugsgebruik

of leerlingen verbanden kunnen leggen tussen gedrag en gezondheid

hoe leerlingen nadenken over risico’s en keuzes.

Doel van de werkvorm

Inzicht krijgen in de gevolgen van drugsgebruik op het lichaam

Bewustwording creëren rondom gezondheid en risico’s

Verbanden leggen tussen gedrag en lichamelijke gevolgen

Leerlingen kritisch laten nadenken over keuzes en gevolgen

Wat doen de leerlingen?

Luisteren actief naar de uitleg

Denken mee over gevolgen voor gezondheid

Reageren op voorbeelden en afbeeldingen

Geven antwoorden op controlevragen

Reflecteren op risico’s en keuzes

Door open vragen en klassengesprekken verzamelt de docent informatie over begrip en houding van leerlingen.

Voorbeelden van controlevragen

Welke gevolgen kunnen drugs hebben voor je hersenen?

Waarom kunnen drugs gevaarlijk zijn voor je lichaam?

Welke gevolgen zie je op korte termijn?

Welke gevolgen kunnen later ontstaan?

Waarom onderschatten jongeren soms de risico’s?

Voorbeelden feedback/feedforward

“Goed dat je meerdere gevolgen voor het lichaam benoemt.”

“Mooi dat je nadenkt over gezondheid en risico’s.”

“Kun je ook uitleggen waarom drugs invloed hebben op je hersenen?”

“Denk volgende keer ook na over gevolgen op lange termijn.”

Kijkwijzer

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Dual coding

✔ Formatief handelen

✔ Reflectie

De docent gebruikt uitleg en visuals om bewustwording te creëren over de gevolgen van drugsgebruik op het lichaam en de hersenen. Door open vragen en klassengesprekken ontdekt de docent welke kennis en misconcepties leerlingen hebben rondom gezondheid, risico’s en middelengebruik.

Organisaties

Organisaties voor informatie, trainingen of hulp:

• Huisarts
• Jellinek
• Tactus
• Trimbos-instituut

Vragen over verslaving?

• Alchoholinfo.nl
• Drugsinfo.nl
• Gameninfo.nl

Hop fase: Reflecteren en Evalueren

Wat doet de docent?

Bespreekt verschillende hulpinstanties zoals Jellinek of de huisarts

Geeft voorbeelden van situaties waarin hulp nodig kan zijn

Legt moeilijke begrippen uit in begrijpelijke taal

Controleert of leerlingen begrijpen waar zij hulp kunnen vinden

Stimuleert leerlingen om na te denken over hulp vragen

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Reflectie stimuleren

✔ Feedback geven

✔ Kwaliteitsbesef vergroten

De docent ontdekt:

of leerlingen weten waar hulp te vinden is

hoe leerlingen denken over hulp vragen

welke ondersteuning leerlingen herkennen

of leerlingen situaties kunnen koppelen aan passende hulp.

Wat doen de leerlingen?

Luisteren actief

Denken mee over situaties

Reageren op voorbeelden

Stellen vragen

Reflecteren op wie zij zouden vertrouwen bij problemen

Voorbeelden van controlevragen

Bij welke organisatie kun je terecht bij verslaving?

Wie zou jij vertrouwen als je problemen hebt?

Wanneer is professionele hulp belangrijk?

Welke hulporganisatie kende jij al?

Voorbeelden feedback/feedforward

“Goed dat je de huisarts noemt als eerste stap.”

“Mooi dat je nadenkt over vertrouwen en veiligheid.”

“Kun je ook uitleggen waarom hulp vragen soms moeilijk is?”

“Denk volgende keer ook na over welke hulp het beste past bij een situatie.”

Kijkwijzer

✔ Concrete en herkenbare voorbeelden

✔ Inclusieve didactiek

✔ Formatief handelen

✔ Reflectie

De docent bespreekt hulpinstanties en controleert of leerlingen weten waar zij terecht kunnen bij problemen of verslaving. Door open vragen en klassengesprekken ontdekt de docent hoe leerlingen denken over hulp vragen, ondersteuning en veiligheid.

OPDRACHT: situatiekaarten

• Pak een kaart
• Kies A / B / C
• Leg uit 

Let op! luister naar elkaar

Hopfase: Uitvoeren en Reflecteren

Wat doet de docent?

Legt de situatiekaarten duidelijk uit

Observeert gesprekken en samenwerking

Stelt open en verdiepende vragen

Laat leerlingen keuzes onderbouwen

Geeft directe feedback op antwoorden en redeneringen

Corrigeert misconcepties rondom risico’s en groepsdruk

Stimuleert veilige communicatie en reflectie

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Feedback geven

✔ Feedforward geven

✔ Reflectie stimuleren

✔ Transfer / toepassen van kennis

De docent ontdekt:

hoe leerlingen omgaan met groepsdruk

welke keuzes leerlingen maken

of leerlingen risico’s herkennen

hoe leerlingen kennis toepassen in praktijksituaties

welke sociale vaardigheden zichtbaar worden.

Doel van de werkvorm

Kennis toepassen in herkenbare praktijksituaties

Leerlingen laten nadenken over keuzes en gevolgen

Omgaan met groepsdruk bespreekbaar maken

Sociale vaardigheden en probleemoplossend denken stimuleren

Wat doen de leerlingen?

Bespreken situaties in tweetallen of groepjes

Denken na over keuzes en gevolgen

Onderbouwen hun antwoorden

Luisteren naar klasgenoten

Reflecteren op wat zij zelf zouden doen

Voorbeelden van controlevragen

Waarom kies jij voor deze oplossing?

Welke gevolgen kunnen ontstaan door deze keuze?

Wat zou jij doen als vrienden blijven aandringen?

Welke keuze is volgens jou het meest veilig?

Hoe kun je nee zeggen zonder ruzie te krijgen?

Voorbeelden feedback/feedforward

“Goed dat je nadenkt over veiligheid en gevolgen.”

“Mooi dat je jouw keuze uitlegt met een voorbeeld.”

“Kun je ook uitleggen waarom groepsdruk lastig kan zijn?”

“Denk volgende keer ook na over mogelijke oplossingen of hulp.”

Kijkwijzer

✔ Actieve verwerking

✔ Inclusieve didactiek

✔ Formatief handelen

✔ Samenwerkend leren

✔ Reflectie

De docent gebruikt situatiekaarten om leerlingen kennis te laten toepassen in herkenbare praktijksituaties rondom drugs, gokken en groepsdruk. Door open vragen, klassengesprekken en feedback ontdekt de docent hoe leerlingen keuzes maken, risico’s herkennen en omgaan met sociale druk.

OPDRACHT: situatiekaarten

• Welke keuze helpt het beste?
• Welke keuze vonden jullie het beste?
• Waarom?
• Wat zou nog beter kunnen?
  
  
  

Let op! luister naar elkaar

Hopfase: Reflecteren en Evalueren
Vergelijken van antwoorden en verbeteren evt. hun keuze

Wat doet de docent?

laat groepjes antwoorden vergelijken,

stimuleert leerlingen om argumenten te geven

stelt verdiepende vragen

laat leerlingen elkaar feedback geven

bespreekt verschillen klassikaal.

Wat doen de leerlingen:

vergelijken antwoorden

geven elkaar feedback

verbeteren keuzes

luisteren naar andere oplossingen

reflecteren op risico’s/gevolgen.

Formatief handelen onderdelen:

✔ Feedback

✔ Feedforward

✔ Reflectie

✔ Kwaliteitsbesef

✔ Samenwerkend leren

De docent laat leerlingen antwoorden en keuzes vergelijken om inzicht te krijgen in hoe leerlingen risico’s, groepsdruk en veilige keuzes beoordelen. Door peerfeedback en klassengesprekken reflecteren leerlingen op hun eigen antwoorden en verbeteren zij hun redeneringen op basis van feedback van klasgenoten.

Wat is waar?

1. Drug is altijd illegaal
2. Je kunt drugs overal kopen als je 18 bent
3. In NL mag je alle drugs op zak hebben
4. Drugs heeft invloed op de werking van je hersenen

Hopfase: Waarnemen en Evalueren

De docent controleert vlak voor de afsluiting:

• begrip
• misconcepties
• leerdoelen

Wat doet de docent?
De docent gebruikt deze quizvraag als tussentijdse formatieve check om te observeren welke voorkennis en misconcepties leerlingen nog hebben rondom drugs, gokken en gamen. Op basis van de antwoorden past de docent de uitleg en klassikale bespreking direct aan voordat de leerlingen doorgaan naar de Kahoot.

Wat doen de leerlingen?

Beantwoorden actief vragen.

Denken na over risico’s en gevolgen.

Vergelijken antwoorden met klasgenoten.

Reflecteren op fouten en verbeteringen.

Passen kennis uit de les toe.

Wat is geen softdrug?

1. Hasj
2. XTC
3. Slaapmiddelen
4. Wiet

De docent gebruikt deze quizvraag om inzicht te krijgen in welke begrippen leerlingen beheersen en welke misconcepties nog bestaan rondom softdrugs en harddrugs. Door directe feedback en controlevragen stuurt de docent het begrip van leerlingen bij voor de afsluitende Kahoot.

Wat is hallucineren?

1. Dingen zien of horen die er niet zijn
2. Veel praten
3. Diep nadenken
4. Het kweken van wiet

De docent gebruikt deze quizvraag om te observeren of leerlingen begrijpen wat hallucineren betekent en welke effecten drugs kunnen hebben op de hersenen en waarneming. Door leerlingreacties en klassikale bespreking ontdekt de docent welke misconcepties nog bestaan rondom drugsgebruik en gevolgen voor gedrag en gezondheid. Op basis van de antwoorden past de docent de uitleg en voorbeelden direct aan voor de Kahoot.

Noem twee verschillen tussen softdrugs en harddrugs

De docent gebruikt deze open vraag om inzicht te krijgen in hoe leerlingen verschillen tussen softdrugs en harddrugs uitleggen en onderbouwen. Door verdiepende vragen en feedback controleert de docent of leerlingen de begrippen begrijpen of alleen losse feiten onthouden. Leerlingen vergelijken antwoorden met klasgenoten en verbeteren hun uitleg na klassikale bespreking.

Feiten/fabels spel

Kahoot inloggen 

HOP-fase: Evalueren en Reflecteren

Leerlingen testen kennis actief en reflecteren op fouten en verbeteringen.

Wat doet de docent?

Start de Kahoot en legt de spelregels duidelijk uit

Observeert actief welke vragen goed of fout worden beantwoord

Bespreekt antwoorden direct na iedere vraag

Stelt verdiepende vragen bij veelgemaakte fouten

Corrigeert misconcepties rondom drugs, gokken en gamen

Stimuleert leerlingen om antwoorden uit te leggen en te onderbouwen

Past de uitleg aan wanneer blijkt dat begrippen nog onduidelijk zijn

De docent ontdekt:

welke leerdoelen al beheerst worden

welke misconcepties nog bestaan

welke begrippen nog extra uitleg nodig hebben

hoe leerlingen verbanden leggen tussen gedrag, risico’s en gevolgen.

Door directe feedback en klassikale bespreking krijgen leerlingen inzicht in hun eigen begrip en verbeteren zij hun denken tijdens het spel.

Wat doen de leerlingen?

Beantwoorden actief de Kahoot vragen

Denken kritisch na over feiten en fabels

Vergelijken antwoorden met klasgenoten

Reflecteren op fouten en verbeteringen

Onderbouwen antwoorden tijdens klassengesprekken

Herhalen actief de belangrijkste leerstof uit de les

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Informatie verzamelen

✔ Feedback geven

✔ Feedforward geven

✔ Zelftesten

✔ Kwaliteitsbesef vergroten

✔ Evalueren van leerdoelen

Voorbeelden van controlevragen

Waarom denk jij dat dit een fabel is?

Welke gevolgen horen hierbij?

Welke informatie uit de les helpt jou bij deze vraag?

Wat maakt dit antwoord juist of onjuist?

feedback/feed forward

“Goed dat je de risico’s herkent.”

“Mooi dat je jouw antwoord kunt uitleggen.”

“Je antwoord klopt deels, kijk nog eens naar het verschil tussen feit en fabel.”

“Denk volgende keer ook aan de gevolgen op lange termijn.”

“Probeer jouw antwoord te koppelen aan voorbeelden uit de les.”

Kijkwijzer

✔ Actieve verwerking

✔ Formatief handelen

✔ Leerdoelgericht werken

✔ Inclusieve didactiek

✔ Reflectie

✔ Interactieve werkvormen

De docent gebruikt de feiten & fabels Kahoot als interactieve formatieve check om inzicht te krijgen in welke leerdoelen leerlingen beheersen en welke misconcepties nog bestaan rondom drugs, gokken en gamen. Door directe feedback, klassengesprekken en controlevragen reflecteren leerlingen op hun antwoorden en verbeteren zij hun begrip tijdens het spel.

       Terugkijken op            de leerdoelen

• Ik kan zeggen wat drugs, gokken en gamen zijn
  
• Aan het einde van de les kun jij minimaal 2 risico’s noemen van drugs, gokken of gamen.

Hopfase: Evalueren
Wat doet de docent?

Bespreekt leerdoelen opnieuw.

Laat leerlingen voorbeelden geven.

Controleert begrip.
Docent ontdekt: 
Of leerdoelen zijn behaald en wat nog lastig.
Onderdeel formatief handelen

De docent controleert welke leerdoelen beheerst worden en welke onderwerpen nog extra aandacht nodig hebben.
✔ Evalueren

✔ Reflectie

✔ Zelfregulatie

Wat doen de leerlingen?

Reflecteren op de les.

Benoemen wat zij geleerd hebben.

Stellen vragen
.

Controlevragen

Welk leerdoel begrijp jij nu beter?

Wat heb jij geleerd over groepsdruk?

Feedback/feedforward

“Goed dat je jouw antwoord koppelt aan de les.”

“Kun je ook uitleggen waarom dit belangrijk is?”

Exit ticket
“Wat zou jij doen als iemand jou iets aanbiedt?”:

HOP-fase: Reflecteren en Evalueren

Doel van de werkvorm

Inzicht krijgen in wat leerlingen meenemen uit de les

Leerlingen laten reflecteren op eigen keuzes en gedrag

Controleren of de belangrijkste leerdoelen bereikt zijn

Input verzamelen voor vervolglessen en ondersteuning

Wat doet de docent?

Geeft een korte reflectievraag of praktijksituatie

Laat leerlingen zelfstandig nadenken en antwoorden formuleren

Observeert antwoorden en reacties van leerlingen

Analyseert welke inzichten en misconcepties nog zichtbaar zijn

Gebruikt de antwoorden als input voor vervolglessen

Stimuleert eerlijke en veilige reflectie

Wat doen de leerlingen?

Reflecteren zelfstandig op de les

Denken na over eigen keuzes en gedrag

Formuleren een persoonlijk antwoord

Koppelen de lesstof aan hun eigen leefwereld

Evalueren hun eigen begrip en inzichten

Onderdeel binnen formatief handelen

✔ Evalueren

✔ Reflectie stimuleren

✔ Zelfregulatie stimuleren

✔ Informatie verzamelen

✔ Transfer naar praktijksituaties

De docent ontdekt:

Wat leerlingen daadwerkelijk meenemen uit de les;

hoe leerlingen nadenken over keuzes en groepsdruk;

welke onderwerpen nog extra aandacht nodig hebben;

of leerlingen de lesstof kunnen toepassen in herkenbare situaties.

De antwoorden helpen de docent om vervolglessen beter af te stemmen op de behoeften van de klas.

Voorbeelden van controlevragen

Wat neem jij mee uit deze les?

Wat zou jij doen als iemand jou drugs aanbiedt?

Welke informatie vond jij het belangrijkste vandaag?

Wat wist jij nog niet vóór deze les?

Welke keuze zou jij nu anders maken?

Voorbeelden feedback/feedforward

“Goed dat je eerlijk reflecteert op jouw keuzes.”

“Mooi dat je nadenkt over gevolgen en veiligheid.”

“Kun je jouw antwoord ook uitleggen met een voorbeeld?”

“Denk volgende keer ook na over hoe je hulp kunt vragen.”

Kijkwijzer

✔ Reflectie

✔ Formatief handelen

✔ Zelfregulatie

✔ Betekenisvolle afsluiting

Einde van de les

• Bedankt voor je aandacht
  
• Laat je plekje netjes achter
• Tafel recht, stoelen aanschuiven en rommel opruimen
  
  

Einde van de quiz.