Wat gaat er mis als diffusie niet meewerkt?
1 / 20
Lesduur is: 25 minIntroductie
Hoe leren leerlingen redeneren aan de hand van formules? De wet van Fick dient in deze les als voorbeeld. Welke factoren beïnvloeden de diffusiesnelheid en hoe? Met als context een examenvraag over het Syndroom van Kartagener.
Instructies
Voorkennis van leerlingen
Basale kennis van gaswisseling is nodig voor het kunnen volgen van deze les. De les kan gebruikt worden om de wet van Fick te introduceren maar het is waarschijnlijk handiger als de leerlingen deze wet al eens gezien hebben.
Voorbereiding van de docent
- Neem de les een keer door, inclusief de notities.
- Zorg voor een laptop voor elke leerling.
Leerdoelen/vaardigheden
- Leerlingen kunnen redeneren met de variabelen in de Wet van Fick (diffusiesnelheid).
- Leerlingen hebben kennisgemaakt met een aandoening waarbij diffusie van zuurstof een belemerrende rol speelt.
Aansluiting curriculum
De les sluit aan bij het van biologie bij het onderwerp gaswisseling / diffusie / wet van Fick.
Feedback
De makers van deze les willen graag weten wat je van de les vond. Ga daarvoor naar de (korte) vragenlijst. Heel veel dank!
Onderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 2 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 3 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 4 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
De slechte trilhaarwerking, een van de symptomen van PCD, zou de bacteriële luchtweginfecties van Joris kunnen verklaren. Leg uit waardoor een gebrekkige trilhaarwerking deze luchtweginfecties tot gevolg heeft.
Slide 5 - Open vraag
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
Beweeglijke trilhaarcellen bevinden zich onder andere diep in de neusholte. Waar tref je ook beweeglijke trilhaarcellen aan?
Sleep onderstaande delen van de luchtwegen naar links of rechts.
Bron: Examen biologie VWO 2016-I
bevat wel beweeglijke trilhaarcellen
bevat geen beweeglijke trilhaarcellen
luchtpijp
bronchiën
bronchiolen
longblaasjes
Slide 6 - Sleepvraag
Uitleg
Alle onderdelen waar geen gaswisseling plaatsvindt bevatten trilharen, met als doel om eventueel slijm en verontreinigingen naar 'buiten' te transporteren. De longblaasjes, waar de uiteindelijke gaswisseling plaatsvindt, bevat geen trilhaarepitheel met trilharen.
Slide 7 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 8 - Tekstslide
Antwoord:
- V = gewoon hetzelfde als Ds (namelijk de diffusiesnelheid)
- Δx is hetzelfde als d (de afstand waarover de diffusie plaatsvindt)
- A (diffusieoppervlak) en ΔC (concentratieverschil) zijn in beide formules gelijk.
- Blijft over T (temperatuur), die niet in de eerste formule vermeld staat. Hoe kan dat? Die zit verwerkt in D, de diffusieconstante.... Beide D's zijn dus niet hetzelfde!
Als je dus een iets afwijkende vorm van een formule tegenkomt, wanhoop dan niet, maar denk rustig na hoe deze lijkt op de formule die je wél kent!
Slide 9 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
Wat is de invloed van het Syndroom van Kartagener op A en daarmee op de diffusiesnelheid? Goed lezen!
V=D⋅A⋅ΔxΔc
A
Het diffusie-oppervlak (A) vermindert doordat de longblaasjes afgesloten raken door een ophoping van slijm; V wordt dus groter.
B
Het diffusie-oppervlak (A) vermindert doordat de longblaasjes afgesloten raken door een ophoping van slijm; V wordt dus kleiner.
C
Het diffusie-oppervlak (A) neemt toe doordat de longblaasjes opgerekt raken door het vele hoesten. V wordt dus groter.
D
Het diffusie-oppervlak (A) neemt toe doordat de longblaasjes opgerekt raken door het vele hoesten. V wordt dus kleiner.
Slide 10 - Quizvraag
Deze slide heeft geen instructies
V=D* A* frac{Delta c}{Delta x}V=D* A* frac{Delta c}{Delta x}
Vraag
Wat is de invloed van het Syndroom van Kartagener op de concentratie van zuurstof en dus op de Δc? Vergroot of verkleint dit de diffusiesnelheid?
Slide 11 - Open vraag
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
Wat is de invloed van het Syndroom van Kartagener op Δx en daarmee op de diffusiesnelheid? Goed lezen!
V=D⋅A⋅ΔxΔc
A
De diffusie-afstand (Δx) (tussen de lucht in de longblaasjes en het bloed in de longhaarvaatjes) wordt groter door de dikkere slijmlaag. V wordt dus kleiner (want Δx staat in de noemer).
B
De diffusie-afstand (Δx) (tussen de lucht in de longblaasjes en het bloed in de longhaarvaatjes) wordt groter door de dikkere slijmlaag. V wordt dus groter (want Δx staat in de noemer).
Slide 12 - Quizvraag
Doordat Δx in de noemer van de breuk staat, en groter wordt door al het slijm, neemt de waarde van V af (je deelt door een groter getal) en neemt dus de diffusiesnelheid af.
Wat merkt Joris van deze verminderde diffusiesnelheid?
Slide 13 - Woordweb
Voorbeelden van antwoorden:
- kortademig
- veel hoesten
- vaak longontsteking
- slechte conditie
- vaak verkouden
- last van slijmophoping
Wijs leerlingen op de verschillende organisatieniveaus. Deze vraag was op niveau 'organisme'. De eerdere vragen over diffusiesnelheid hadden betrekking op het niveau 'weefsel' / 'orgaan' (en misschien ook wel kleinere/lagere niveaus).
Vraag
Wat is jouw mening over deze les?
Kies het antwoord dat het beste bij jou past.
Eerst even rustig lezen.
minder leuk / minder nuttig dan gewone les
wel leuker maar niet nuttiger dan gewone les
vergelijkbaar met een gewone les
Ik snap nu beter hoe ik met formules om moet gaan
Leuke actieve les waardoor ik de stof beter snap
Slide 14 - Poll
Deze slide heeft geen instructies
Slide 15 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 16 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 17 - Tekstslide
Link naar vragenlijst voor leerlingen:
ut.onl/leerling4tu
Slide 18 - Tekstslide
Link naar vragenlijst voor docenten:
ut.onl/docent4tu
Slide 19 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 20 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
