Filosofie 3: Ethiek toepassen

• Filosofie
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1

Het vakantie eiland

Lesdoel

• Je onderscheidt feiten, meningen, standpunten en argumenten
• Je onderbouwt keuzes met steekhoudende argumenten
• Je maakt ethische keuzes en kunt uitleggen op basis van welke waarden en welke vorm van ethiek

Filosofie en Taal

• Om goed te kunnen filosoferen of discussieren moet je ook taal goed kunnen inzetten. 
• Dit begint bij het beargumenteren van een bepaalde mening of denkbeeld. 
  
• Wie zijn woorden niet scherp heeft, kan zijn keuzes ook niet scherp verantwoorden.

Wat is het verschil tussen een feit en een mening?

Wat is het verschil tussen een standpunt en een argument?

Feit -> Mening -> Standpunt -> Argument

In Nederland overlijden elk jaar bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Een roker leeft gemiddeld 5 tot 10 jaar korter dan een niet-roker. 
Bron: RIVM

Mening:

Feit:

Roken stinkt en is vies.

Probeer altijd meerdere argumenten aan te geven die jouw standpunt onderbouwen. 

Een gezonde discussie of een goed debat is altijd gebaat bij feitelijkheden en objectiviteit.

Klaar om aan de slag te gaan!

We gaan zo aan de slag. Het doel is dat we samen tot één besluit komen dat iedereen kan verantwoorden, ook als het niet je eerste keuze was. En dat we dit goed beargumenteren. Hier en daar zullen er concessies gedaan moeten worden.

Wat wel heel belangrijk is;
Aan het eind van de opdracht gaan jullie GOED onderbouwen waarom jullie tot deze keuze zijn gekomen! Er is in principe geen goed of fout antwoord, als je maar kunt vertellen waarom...

Lets go!

Op dit prachtige tropische eiland komen een aantal mensen hun vakantie doorbrengen. Iedereen kan hier lekker zichzelf zijn en is gewoon lekker weg. 

Het is een adembenemend mooi eiland.
Bijna helemaal afgesloten van de bewoonde wereld. 
Behalve een piepklein eilandje in de buurt waar een visserspostje zit, is er in een straal van honderden kilometers niks te bekennen. 

Er zijn geen telefoons
er is geen luchthaven



Men komt hier om even weg te zijn van alle verplichtingen.

En maar  één de veerboot die slechts één keer per week vaart.

Ultieme rust...

Uit het niets ontstaat er een heftige tropische storm.
Het eiland moet zo snel mogelijk geëvacueerd worden
Door de wind is de veerboot keihard tegen de kade geslagen. 
Die is nu zo lek als een mandje en voorlopig niet bruikbaar.  

Uiteraard zijn er veel gasten die verplichtingen hebben, veiligheid verdienen of gewoon graag weer naar huis willen.

De kans dat mensen die achterblijven de storm overleven is klein.

De enige visser van het dichtstbijzijnde eiland heeft besloten te hulp te schieten, maar die heeft maar een klein bootje, hij heeft namelijk ruimte om maximaal 10 personen mee te nemen, ongeacht hoe groot of klein zij zijn.

.

Jij bent verantwoordlijk voor het handelen bij calamiteiten en kunt geen hulp van buitenaf verwachten
De taak om de evacuatie te stroomlijnen is aan jou toebedeeld.

De opdracht:
1) Je gaat voor jezelf antwoord geven op deze vragen: 

Welke 10 personen mogen op de boot?

- Waarom deze personen?
- Wat maakt het dat juist zij het verdienen?
- Waarom de andere personen niet?

(je geeft op bovenstaande vragen per persoon/dia een onderbouwing)
- Wat waren je overwegingen om tot dit totaal te komen? 
- Op basis van welke waarden?
- Welke vorm van ethiek speelt hierin mee?

2) je gaat in drietallen kijken of jullie eruit kunnen komen. Jullie mogen van mening verschillen, maar moeten tot één keuze komen. Ook hier beantwoord je alle vragen

3) Als klas gaan jullie één sluitend antwoord geven. Hierin is achteraf geen onderhandeling meer mogelijk.  Ook hier beantwoord je alle vragen.

Je keuzes mogen tegenstrijdig voelen. Dat is normaal

Wie zijn
de gasten?

Lionel Messi
en zijn gezin
(5 personen)

Lionel Messi is een wereldberoemde voetballer met grote internationale invloed.

Hij is op het eiland met zijn partner en drie jonge kinderen, die allemaal gezond zijn.

Messi is fysiek fit, maar heeft geen specifieke overlevings- of reddingsvaardigheden.

Het hele gezin zou in één keer vijf van de tien beschikbare plekken innemen.

Hij wil absoluut de volgende kwalificatiewedstrijd spelen

Danseressen van Het Nationale Ballet 

(3 personen)

jongvolwassen danseressen die internationaal optreden en een strenge trainingsroutine hebben.

Ze zijn fysiek zeer fit, gewend aan discipline en functioneren als een hecht team.

Een van hen is naast danseres ook wetenschapper en werkt aan een genezing voor kanker.
De andere twee volgen haar blindelings en willen het team niet splitsen.

Zij moeten komende week optreden voor Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima. 

Eerstejaars studenten politieacedemie 

(4 personen)

Basiskennis: zelfverdediging, eerste hulp, crisismanagement.

Nog onervaren in levensbedreigende situaties.
Twijfelen of ze de verantwoordelijkheid van deze situatie wel aankunnen.
Twee van hen zijn de avond ervoor uit geweest en zijn brak.

Zij hebben de afgelopen maand stage gelopen in het hotel op het eiland en moeten komende week examen doen. 

Mohamed el Rahman en zijn Moeder

(2 personen)

Man eerder naar huis gereisd wegens een overlijden in de familie

Moeder is verpleegkundige

Mohamed spreekt enkel Farsi, moeder Farsi en gebrekkig Engels
Mohamed heeft suikerziekte

Mohamed is 4 jaar en heeft bij een val op de rotsen zijn been gecompliceerd gebroken. Het been kan op het eiland niet behandeld worden. Hij moet zo snel mogelijk naar het vaste land voor behandeling. 

Iris en Pim van Hogendorp 

(2 personen)

Jong stel op hun eerste vakantie samen.

Iris komt uit een gebroken gezin, is 6 maanden zwanger en droomt van hun toekomst als gezinnetje.

Pim is net een jaar vrij uit de gevangenis vanwege een geweldsdelict.

Pim zou zijn plek opgeven om iemand anders te redden.

Iris is hoogzwanger en wil niet op het eiland bevallen. 

Een diplomaat van de Verenigde Naties 

(1 persoon)

Ervaren internationaal onderhandelaar en conflictbemiddelaar.
Heeft veel contacten en invloed wereldwijd.

Kan niet zwemmen en heeft angst voor de zee waardoor hij in paniek kan raken.

Kan cruciaal zijn bij het coördineren van toekomstige hulp, haar het is onzeker of die hulp nodig zal zijn.

Hij heeft de komende week een bespreking in Genève, waar vredesonderhandelingen zullen plaatsvinden

Jozef Cohen en zijn 3 kinderen

(4 personen)

Heeft recent een ernstige ziekte overwonnen maar is nog lichamelijk kwetsbaar.

Alleenstaande vader die al zijn vrije tijd moet besteden aan de verzorging van drie jonge kinderen.

Ervaring als hoge functionaris bij de gemeente betekent dat hij belangrijke beslissingen kan nemen onder druk.
Had eerder een conflict met Pim, waardoor hij niet in zijn buurt wilt zijn.

Hij heeft de komende week een bespreking in Genève, waar vredesonderhandelingen zullen plaatsvinden

Marco Borsato

(1 persoon)

Bekende Nederlandse muzikant met grote culturele invloed.

Recent omstreden door beschuldigingen, maar officieel vrijgesproken.

Veel eilandbewoners hebben een sterke mening over hem, wat de groepsdynamiek kan beïnvloeden.
Kan door de recente stress in paniek raken, waardoor hij zichzelf en anderen in gevaar kan brengen.

Kan goed BBQ'en

Komende week begint de rechtzaak tegen een gevaarlijke verdachte van een moord.

Jenna Zomer

 (1 persoon)

19 jaar, woont nog thuis bij haar ouders.

Arts in opleiding met uitzonderlijk talent voor levensreddend werk.

Gebruikt stiekem medicatie zonder voorschrift, waardoor haar (mentale) gezondheid onzeker is.

Haar jongere zusje is twee jaar geleden om het leven gekomen bij een ongeluk

Jenna heeft last gekregen van heimwee en wil zo snel mogelijk naar huis terug

Suzan en Freek

(2 personen)

Onlangs ouders geworden van een kindje.

Grote populariteit in Nederland en hebben dus culturele waarde.

Freek is ongeneeselijk ziek, maar het is onbekend hoelang hij nog te leven heeft.
Levensverlengende medicatie lijkt goed aan te slaan.

Zij hebben komende week een speciale TV aflevering van The Voice Kids met kinderen die ernstig ziek zijn, maar ook heel goed kunnen zingen, georganiseerd door stichting Kinderwens. 

Nol & Greetje

(2 personen)

Al meer dan 50 jaar samen en sterk emotioneel verbonden.

Redelijke gezondheid voor hun leeftijd, maar fysiek kwetsbaar.

Waarschijnlijk de laatste keer dat ze samen op reis kunnen ivm mobiliteit.
Nol heeft jarenlang ervaring opgedaan als stuurman op zee in zijn werkende leven.

President Biden heeft een afspraak met Poetin en is bang dat als hij niet komt, Poetin dat als een belediging zal opvatten. 

Prinses Amalia

(1 persoon)

Toekomstig staatshoofd, troonopvolger en symbool van nationale continuïteit

Haar achterblijven zou nationale en wereldwijde onrust veroorzaken.

Juridisch en moreel gelijk aan ieder ander mens, ondanks haar bijzondere status.
Jong en in de bloei van haar leven.

President Biden heeft een afspraak met Poetin en is bang dat als hij niet komt, Poetin dat als een belediging zal opvatten. 

Welke 10 mensen mogen mee?

Welke 10 mensen mogen mee?

Welke 10 mensen mogen mee?

Bedenk goede argumenten!

- Welke keuze vond je het moeilijkst om te verdedigen? Waarom?

- Op welk moment botste jouw gevoel met je argumenten?

- Welke waarde gaf voor jou de doorslag? (bijv. rechtvaardigheid, zorg, nut, gelijkheid)

- Zou je in het echt dezelfde keuze maken? Waarom wel/niet?
- Zijn de verschillende "vormen" van ethiek duidelijk?