Kikid Sterrenstof: Sexting, grenzen & exposen

• Mediawijsheid
• Biologie
• +10
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs
• Speciaal Onderwijs
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerroute VL
• Leerroute VB

Introductie

Belangrijk: De video’s spelen zich alleen op de juiste manier af als je klikt op ‘Start les’. Tip: bewaar de les, dan vind je hem snel terug en hoef je, zonder account, niet telkens opnieuw je gegevens achter te laten. Deze les gaat over sexting. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op sexting, grenzen & exposen. Wij adviseren deze les voor leerjaar 2 van het VO. Evaluatie Aan het einde van elke les vind je een slide met een vragenlijst. Deze duurt 1 minuut en zou ons enorm helpen om Sterrenstof nog beter te maken.

Instructies

SLO kerndoelen:

In deze les werk je aan de volgende SLO doelen: 1, 6, 35, & 43

Burgerschapskerndoelen

Deze les sluit aan bij de volgende actuele burgerschapskerndoelen: 1, 2, 3, 4, 5 & 6

Doelen van de les

• De leerlingen hebben na deelname aan de les kennis gemaakt met de thema's victim blaming, grenzen & wensen.
• De leerlingen weten na deelname aan de les wat grensoverschrijdend gedrag is.
• De leerlingen weten na de les wat je kunt doen als er ongevraagd een naaktfoto rondgaat.
• De leerlingen worden tijdens de les bewust wanneer ze iets wel of niet vertrouwen.

Voorbereiding

Lesinstructie

De lesinstructie kun je downloaden bij instructies en staan uitgeschreven per slide in de les. Deze vertelt je precies wat je moet doen en geeft suggesties voor vervolgvragen en bied ruimte of te differentiëren.

Benodigdheden 

• Digibord met wifi
• Download het werkblad en print die uit voor de leerlingen

Instructies

1. Algemene Sterrenstof instructie.pdf

2. Lesinstructies - Snap me....pdf

4. kerndoelen - Snap me....pdf

Vertel de leerlingen dat deze les gaat over Sexting. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op verschillende onderwerpen die te maken hebben met dit thema zoals victim blaming, grenzen en wensen. 

Tip: maak kort een aantal afspraken met elkaar voor als jullie met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp (luisteren, respect hebben, niet uitlachen, elkaar laten uitpraten, etc.). 

Aan het eind van de les zit een vragenlijst. Laat de leerlingen deze invullen en maak kans op een toffe prijs voor de hele klas!

Bespreek in tweetallen

Vraag de leerlingen om in tweetallen te bespreken wat er in hen opkomt als ze aan sexting denken. Bespreek vervolgens klassikaal.

“Sexting is het digitaal sturen of ontvangen van naaktfoto’s, naaktfilmpjes of sexy berichtjes. Sexting gebeurt altijd in vertrouwen en met respect voor elkaar.”

Jongeren ervaren sexting meestal als positief en zien het als online flirten. Zo lang het passend is bij de seksuele ontwikkeling van de personen in kwestie en er consent (toestemming) wordt gegeven, is het oké. Focus bij deze slide dus alleen op de positieve kanten van sexting.

“Ongewenste sexting of shame sexting is als een naaktfoto of filmpje zonder toestemming van de afgebeelde persoon wordt verspreid.”

0

Bekijk de video van Blozende oortjes.

Klassikale vraag

A: 8%

B: 13%

C: 28%

D: 33%

Ga de antwoorden langs, de leerlingen mogen hun hand opsteken als ze denken dat dit het juiste antwoord is.

Vervolgvragen:

Valt dit percentage mee of tegen?

Eens of oneens?

Leerlingen kunnen bijvoorbeeld hun hand opsteken of gaan staan als ze het eens zijn met de stelling, en hun hand omlaag of blijven zitten als ze het oneens zijn. Vraag de leerlingen waarom ze eens of oneens hebben geantwoord. 

Het doel van deze stelling: leerlingen bewust maken dat als iemands naaktfoto zonder toestemming wordt verspreid, het nooit de schuld is van het slachtoffer (degene op de foto). De fout ligt bij de dader: degene die ‘m doorstuurt. Geef dit de leerlingen mee.

Vervolgvragen:

• Waarom is het niet oké om iemands naaktfoto zonder toestemming door te sturen?

Bespreek klassikaal

“Online grensoverschrijdend gedrag kan strafbaar zijn. Je kunt hier een melding van maken of aangifte doen bij de politie."

<b>Verliefd</b><div>Mensen die verliefd zijn doen soms aan sexting.</div>

<b>Spannend</b><div>Sexting kan leuk en spannend zijn en kan iets toevoegen aan je seksuele relatie met iemand.</div>

<b>Vertrouwen</b><div>Wanneer iemand jou een naaktfoto stuurt is dat op basis van vertrouwen. Die persoon vertrouwt jou ermee dat je dat privé houdt. Op die manier blijft het leuk voor iedereen :)</div>

<b>Ontdekken</b><div>Sexting kan een manier zijn om je seksualiteit te onderzoeken en om erachter te komen wat je wel en niet leuk vindt.&nbsp;</div>

<b>Zelfvertrouwen</b><div>Het kan een goed gevoel over jezelf geven om naaktfoto's te maken</div>

Klassikale vraag

Vraag de leerlingen om redenen te bedenken waarom mensen aan sexting doen. Als ze het lastig vinden, kan je ook iemand aanwijzen en vragen waar ze als eerste aan moeten denken.

Bespreek vervolgens de punten in de slide door te klikken op de sterren. 

• Verliefd: mensen die verliefd zijn doen soms aan sexting
• Spannend: sexting kan leuk en spannend zijn en iets toevoegen aan je seksuele relatie met iemand
• Ontdekken: sexting kan een manier zijn om je seksualiteit te onderzoeken en om erachter te komen wat je wel en niet leuk vindt.
• Vertrouwen: wanneer iemand jou een naaktfoto stuurt is dat op basis van vertrouwen. Die persoon vertrouwt jou ermee dat je dat privé houdt. Op die manier blijft het leuk voor iedereen :)
• Zelfvertrouwen: het kan een goed gevoel over jezelf geven om naaktfoto's te maken.

Klassikale opdracht

Op de volgende slides volgen een aantal situaties. Je ziet screenshots van een gesprek tussen twee mensen op WhatsApp. Het gesprek eindigt steeds met de vraag of de persoon in kwestie een naaktfoto wil sturen. Leerlingen kunnen aangeven of ze denken dat het oké is om de foto te sturen (hand omhoog), of als ze denken dat het niet oké is om de foto te sturen (hand omlaag). 

Vervolgvragen:

• Waarom zou diegene de foto wel of niet kunnen sturen? 
• Is er sprake van consent? 
• Wat zou jij doen in deze situatie?

Sturen of niet sturen?

Sturen of niet sturen?

Sturen of niet sturen?

Sturen of niet sturen?

Bespreek in tweetallen

Laat de leerlingen in tweetallen bespreken wat de consequenties zijn voor iemand die op een naaktfoto staat die wordt doorgestuurd.

<b>Aanspreken</b><div>Spreek de persoon die het doorgestuurd heeft daarop aan. Het is niet oké om ongevraagd andermans (naakt)beelden door te sturen.</div>

<b>Rapporteer</b><div>Rapporteer de foto bij het social media platform waarop deze gedeeld wordt.</div>

<b>Steun</b><div>Ken je de persoon op de foto/sticker of film? Vertel dat je hem of haar steunt. Je kan met die persoon samen naar een docent , vertrouwenspersoon of en instantie gaan.</div>

<b>Respect</b><div>Stuur de foto/sticker of het filmpje niet door. Verwijder de beelden meteen. Sexting is privé.</div>

Klassikale vraag

Vraag de leerlingen wat je zou kunnen doen als er ongewenst een naaktfoto rondgaat van iemand die je kent. Als ze het lastig vinden, kan je ook iemand aanwijzen en vragen waar ze als eerste aan moeten denken. Bespreek vervolgens de punten in de slide door op de sterren te klikken.

• Respect: Stuur de foto/sticker of het filmpje niet door. Verwijder de beelden meteen. Sexting is privé.
• Steun: Ken je de persoon op de foto/sticker of film? Vertel dat je hem of haar steunt. Je kan met die persoon samen naar een docent, vertrouwenspersoon of en instantie gaan.
• Aanspreken: Spreek de persoon die het doorgestuurd heeft daarop aan. Het is niet oké om ongevraagd andermans (naakt)beelden door te sturen.
• Rapporteer: Rapporteer de foto bij het social media platform waarop deze gedeeld wordt.

Bespreek klassikaal

Laat de leerlingen eerst in tweetallen bespreken wat zij zouden doen als ze een naaktfoto krijgen doorgestuurd. Bespreek het vervolgens klassikaal om te kijken of de boodschap van de vorige slide is aangekomen.

0

Bekijk de video van Blozende oortjes.

Schrijf op voor jezelf

Vraag de leerlingen het volgende voor te stellen: je beste vriend(in) wil per se een naaktfoto naar iemand versturen. Jullie hebben het samen al gehad over de risico’s die dit met zich meebrengt (de kans dat het uitlekt). Laat de leerlingen 3 tips opschrijven die ze hun vriend(in) meegeven. Bespreek daarna klassikaal.

Suggesties:

• Niet herkenbaar in beeld (geen hoofd, herkenbare tattoos of moedervlekken)
• Doe het alleen bij iemand die je langer kent en vertrouwt 
• Vraag om toestemming

Geef tips mee voor veilige sexting:

• Niet herkenbaar in beeld, zonder hoofd
• Geen herkenbare eigenschappen (moedervlek, tattoo, piercing, etc.)
• Neutrale achtergrond 
• Vraag degene aan wie je de foto stuurt om toestemming

Geef tot slot een reminder mee: naaktfoto’s versturen naar iemand die je vertrouwt kan. Doorsturen mag niet.  

Toelichting:

De boodschap is: Sexting is leuk! Doorsturen niet. Helaas gebeuren er online soms dingen die minder leuk zijn. Daarom zeggen volwassenen vaak: Doe maar niet! Dit advies is goed bedoeld, maar het is geen effectieve opvoedingsstrategie. Experimenteren met seksualiteit hoort bij een gezonde ontwikkeling van pubers en jongvolwassenen. Het respecteren van ieders grenzen moet daarbij vanzelfsprekend zijn, ook online. Vaak wordt de schuld te makkelijk bij het slachtoffer gelegd in plaats van bij de dader. Als het toch misgaat, kan een slachtoffer meer schaamte en schuldgevoel ervaren, waardoor hij of zij er niet over durft te praten en extra kwetsbaar wordt voor chantage. Als materiaal zonder toestemming wordt verspreid, ligt de schuld bij degene die het verspreidt, niet bij degene die het in vertrouwen heeft gemaakt en gedeeld.

Bron: Checklist sexting

• Sense.info
• Centrum seksueel geweld
• Offlimits
• @ease

Wil je de leerlingen deze korte vragenlijst laten invullen? Zo help je ons om het project steeds beter en effectiever te maken en maak je kans op een leuke prijs voor de hele klas!

Dit is een quote om de les mee af te sluiten. Spreek deze hardop voor in de klas.

Vul dan deze vragenlijst in.

Docent, wil je deze les kort evalueren?

Vul dan de vragenlijst in, het kost je slechts één minuut.

Zo bouwen we samen aan een nog sterkere versie van Sterrenstof.

Vragenlijst: https://7m8p8dccy1o.typeform.com/to/LuWJpeTE

Dit was het einde van de les. Vraag of de leerlingen nog vragen hebben en check of ze de les goed afsluiten. 

Dankjewel voor het volgen!