De bijschildklieren

De bijschildklier
Glandula parathyroidea
H. De Vos
1 / 28
volgende
Slide 1: Tekstslide
9Hoger onderwijs

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 90 min

Onderdelen in deze les

De bijschildklier
Glandula parathyroidea
H. De Vos

Slide 1 - Tekstslide

Anatomie en fysiologie

Slide 2 - Tekstslide

Welk hormoon wordt er in de bijschildklier geproduceerd?
A
Parathormoon
B
Antidiuretisch hormoon
C
Calcitonine
D
Thyroxine

Slide 3 - Quizvraag

Anatomie en fysiologie
  • 4 kleine kliertjes, enkele mm groot
  •  achterzijde schildklier
  • produceren PTH
  • regulerende functie Ca-gehalte
  • goede botopbouw
  • goede spierwerking / zenuwwerking

Slide 4 - Tekstslide

Anatomie en fysiologie
PTH verhoogt Ca-spiegel (bloed) op 3 manieren:
  1. Ca vrijmaken uit skelet via osteolyse
  2. Ca absorptie thv de nieren verhogen, uitscheiding fosfaat stimuleren
  3. Bevorderen Ca opname uit de darm

Slide 5 - Tekstslide

Anatomie en fysiologie
Vit D
  • opgenomen via voeding: vette vis, kaas, margarine, vlees, eierdooiers
  • via zonlicht (UV-licht) in de huid gevormd
  • bevordert opname van Ca en fosfaat uit de voeding

Slide 6 - Tekstslide

Slide 7 - Tekstslide

Anatomie en fysiologie
Antagonist van PTH = calcitonine
Verlaagt de Ca-spiegel door:
  1. Ca op te nemen in de botten en nieren
  2. Verhogen uitscheiding van Ca via de urine

Slide 8 - Tekstslide

Ca-spiegel daalt
Ca-spiegel stijgt
osteolyse
vit D
Ca afgeven in de voorurine
Ca resorberen uit voorurine
Ca opnemen in de botten

Slide 9 - Sleepvraag

Regulering PTH
Geen terugkoppeling naar hypothalamus = directe terugkoppeling

Slide 10 - Tekstslide

Hyperparathyreoïdie

Slide 11 - Tekstslide

Slide 12 - Tekstslide

Primaire hyperparathyroïdie
Probleem in schildklier
 zelf (adenoom)

Slide 13 - Tekstslide

Secundaire hyperparathyroïdie
Bij vit D tekort:
  • bijschildklieren compenseren door meer PTH aan te maken
  • alle bijschildklieren zijn overactief
  • laag Ca-gehalte
  • komt ook voor bij langdurige nierdialyse

Slide 14 - Tekstslide

Secundaire hyperparathyroïdie
Indien de secundaire vorm te lang aanhoudt
  • bijschildklieren blijven groeien
  • blijven PTH aanmaken ondanks vit D terug op peil is
  • komt ook voor bij mensen met nierproblemen

Slide 15 - Tekstslide

Ectopische hyperparathyroïdie
PTH achtige stoffen op andere plaats in het lichaam

Slide 16 - Tekstslide

Symptomen
  • nierstenen
  • polyurie, polydipsie (dehydratatie)
  • gastro-intestinale klachten
  • botafwijkingen
  • verspreide kalkneerslagen
  • hypertensie-hoofdpijn
  • depressie-vermoeidheid-geheugenstoornissen 

Slide 17 - Tekstslide

Onderzoek
  • bloedonderzoek
  • meting terugresorptie fosfaat 

Slide 18 - Tekstslide

Behandeling
Primaire vorm: 
  • verwijderen bijschildklieren 
Secundaire vorm: 
  • fosfaatbeperking / fosfaatbindende GM
Tertiaire vorm:
  • chirurgie
Ectopische vorm: 
  • onderliggende oorzaak 

Slide 19 - Tekstslide

Hypoparathyreoïdie

Slide 20 - Tekstslide

Oorzaken
Onvoldoende of geen PTH 
  • beschadiging bijschildklieren
  • verwijdering bijschildklieren (thyreoïdectomie)

Slide 21 - Tekstslide

Symptomen
  • prikkelingen - krampen: larynxmusculatuur - teken van Chvostek - symptoom van Trousseau

Slide 22 - Tekstslide

Slide 23 - Video

Slide 24 - Video

  • epilepsie
  • depressieverschijnselen
  • haaruitval
  • brokkelige nagels
  • droge huid
  • eczeem
  • laattijdig doorbreken van tanden, vroegtijdig uitvallen 

Slide 25 - Tekstslide

Onderzoek
Bloedonderzoek:
  • calcium verlaagd
  • fosfaat verhoogd
  • PTH verlaagd

Slide 26 - Tekstslide

Behandeling
  • toedienen actieve vorm vit D
  • bij tetanie: calcium IV + later actieve vorm vit D

Slide 27 - Tekstslide

Slide 28 - Tekstslide