Benaderingswijzen bij dementie

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Benaderingswijzen  bij dementie

Ieder persoon--> een  ander benadering

Lesopzet

• Benaderingswijzen bij dementie 
• Opdracht

Leerdoel

• Je kunt de verschillende fasen van dementie benoemen
• Je kent de  begrippen Rob en Validation, en weet bij welke fase van dementie ze horen

Lees

Hoofdstuk 6.5 Werken met de oudere client

Mindmap dementie

Vormen, kenmerken, problemen, methoden

Wat zijn benaderingswijze?

Verschillende wijze van begeleiden  die je inzet bij het begeleiden van een specifieke zorgvrager.

We doen nooit zomaar wat. Waarom kiezen we voor welke benaderingswijze?

Benaderen bij dementie?

• Wijze waarop je een persoon met dementie benaderd is anders dan bij mensen zonder dementie.  
  
• Zorg voor veiligheid en neem een persoon serieus 
• Denk aan houding en taalgebruik
• Sluit aan bij de belevingswereld
• Zorg voor rustmomenten 

Een groot deel van de communicatie met iemand met dementie bestaat uit lichaamstaal of non-verbale communicatie. Je naaste begrijpt je beter als je je woorden ondersteunt met gebaren. 

Wat je beter kunt laten:

corrigeren of tegenspreken; dat confronteert haar met de dingen die ze niet meer weet of kan en geeft haar het gevoel te falen; 

Met een harde stem of heel snel praten. Fluisteren is ook niet fijn, dat maakt haar achterdochtig;

Je naaste testen door vragen te stellen of door haar bijvoorbeeld de namen van de kinderen en de kleinkinderen op te laten noemen;

Je vrolijker voordoen dan je bent. Jouw humeur heeft invloed op je naaste, maar ze zal het niet begrijpen wanneer je vrolijk doet, maar het niet bent. Gebruik je humeur ook als graadmeter om stil te staan bij hoe je het zelf maakt. Trek op tijd aan de bel als je voelt dat je je groot probeert te houden;

Overvragen. Probeer te achterhalen wat je nog wel en wat je niet meer van je naaste mag verwachten.

Hoe zou jij iemand met dementie benaderen?

_{Benaderingswijzen}

1. Realiteits- en Oriëntatie Benadering (ROB)
2. Belevingsgericht 
3. Validation

4. Zintuiglijke beleving/snoezelen

5. Reminiscentie

Fasen van dementie

Fase 1: Bedreigde ik (begeleidingsniveau)

Fase 2: Verdwaalde ik (verzorgingsniveau)

Fase 3: Verborgen ik (verzorgings/verpleegniveau)

Fase 4: Verzonken ik (verpleegniveau)

Naomi Fell, grondlegsters van belevingsgerichte benadering.

Bedreigde ik

• Lichte verwarring. De zorgvrager realiseert zich dat hij wat verward is.  Kan hierdoor somber zijn, zaken verbloemen
  

Bedreigde IK

Verdwaalde ik

• Verwardheid in tijd en lichte geheugenstoornis

• Kan per dag verschillen hierdoor ook communicatie problemen
• Praat veel over vroeger
• Adl zelfsandigheid neemt af

Verdwaalde IK

Verborgen ik

• Opvallende geheugenstoornissen zowel bij inprenting als het korte termijn geheugen

• Desoriëntatie, decorumverlies en persoonlijkheidsveranderingen
• Leeft vaker in het verleden dan in het heden
  

• Heeft nauwelijks betrokkenheid bij  de omgeving
• Afasie, agnosie en apraxie
  

Verborgen IK

Verzonken ik

• Is geheel onbereikbaar. Herkent zijn eigen familie niet meer

• Kan niet meer communiceren via taal

• Reageren lichaam gebonden reageert alleen nog op de prikkels van de zintuigen

Verzonken IK

Dementie kent vier fases. Welke fase is de bedreigde ik (begeleidingsbehoeftige fase)

1. Fase 1
2. Fase 2
3. Fase 3
4. Fase 4

Validation

Validation

Deze benaderingswijze past goed bij de fase van “verborgen ik” en “verzonken ik”.

De laatste fase van dementie
 

Betekend de oudere in zijn waarde laten en zo ver mogelijk mee gaan in de beleving van de oudere, ook al is dit niet de realiteit die de hulpverlener ervaart.

De oudere wordt dan niet met dingen geconfronteerd die hij niet kan bevatten, maar voelt hij zich begrepen en veilig.

Naomi Feil is de grondlegster

VALIDATION

Validation is een methode om met gedesoriënteerde, zeer oude mensen te communiceren en hen te helpen. Het is een praktische manier van werken die helpt spanningen te verminderen, en waardigheid en geluk te vergroten.

Wat past bij Validation?

1. Cliënt herinneren aan oude gebeurtenissen
2. Cliënt testen wat hij of zjj nog weet.
3. Zorgzaam, niet oordelen, open staan voor gevoelens van de cliënt

Validation: stellen van open vragen (wie,wat,waar,wanneer, welke, hoe)
kan ik welke fase?

1. fase 1
2. fase 2
3. fase 3
4. elke fase

Bij 'Validation' ga je als het ware mee in de gedachtewereld van de dementerende en bevestigt wat hij of zij zegt als correct.

1. Waar
2. Niet waar

ROT-ROB

realiteit oriëntatie benadering

 =een methode om het denkvermogen van oudere mensen te prikkelen.

realiteit oriëntatie training

=training met als doel het dementeringsproces te vertragen door verwarde personen te stimuleren en te activeren om het verloren contact met de werkelijkheid terug te vinden

ROT-ROB

Realiteits-oriëntatiebenadering (ROB)

- Methode om het denkvermogen van ouderen te prikkelen

- Benaderen in het hier en nu

- Achteruitgang wil je tegen gaan

- Bij beginnende dementie

ROB

- realiteitsoriëntatiebenadering is dat de verwardheid van de cliënt afgeremd kan worden.​

- 24 uurs benadering, zowel individueel als in groepsverband.​

- De ROB richt zich op training van cognitieve functies, zoals geheugentraining 

Kanttekening: Het gebruik van deze benadering kan zelfs een negatief effect geven, omdat de dementerende cliënt erg nerveus of agressief kan worden vanwege de voortdurende confrontatie met de eigen tekortkomingen.​

​

Aan welke activiteiten en zorg denken we bij de ROB methodiek?

Bij de benaderingswijze ROB zorgt de verpleegkundige voor...

1. Verschillende zintuigelijke prikkels
2. Geheugensteuntjes, informatie over tijd/plaats
3. Bevestiging van de gedachtes /gevoelens van de zorgvrager
4. Ophalen van oude herinneringen

Een passende benaderingswijze bij lichte verwardheid is:

1. ROB
2. Validation

Vragen?

Vragen?

Vragen?

Vragen?

Vraag lesstof terug aan leerlingen.

Wat hebben ze onthouden?

Maken

Opdracht A  Zorg bij dementie

Theoriestudie 38 en 39