4.5 Grammatik: Wortstellung und Konjunktionen

• newEditor
• Duits
• Middelbare school
• havo

Introductie

Aanvulling bij TrabiTour 4 havo (Noordhoff), kapitel 4 Beziehungsgeschichten. Grammatik 2: werkwoord op plaats twee in de hoofdzin (ook bij inversie), nevenschikkende voegwoorden (und, aber, denn, oder, sondern) en onderschikkende voegwoorden met het werkwoord aan het eind (weil, dass, wenn, obwohl, ob). Niveau A2 tot B1.

H O O F D S T U K 4 · B E Z I E H U N G S G E S C H I C H T E N

4.5

Grammatik: Wortstellung und Konjunktionen

Ik kan de werkwoordsvolgorde in hoofd- en bijzinnen toepassen en de voegwoorden und, aber, denn, oder, sondern, weil, dass, wenn, obwohl en ob gebruiken.

Gemaakt bij TrabiTour 4 havo, editie 2.2

Grammatik 2 van kapitel 4: waar staat het werkwoord? In de hoofdzin op plaats twee, in de bijzin aan het eind. Image credit: Omslag TrabiTour 4 havo, Noordhoff Uitgevers Image credit: LessonUp

Hoe bouw je een zin? Welk woord staat altijd op plaats twee?

Foto: Dascandy (CC BY-SA 3.0)

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Laat leerlingen zelf een zin met losse woorden bouwen en laten zien waar het werkwoord staat. Image credit: Dascandy, Older Scrabble Dutch edition letter stacks, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

De hoofdzin: werkwoord op plaats twee

Ich gehe heute ins Kino.

Heute gehe ich ins Kino.

Ins Kino gehe ich heute.

Staat er iets anders dan het onderwerp op plaats één, dan komt het onderwerp na het werkwoord (inversie).

Het werkwoord blijft op plaats twee, ook als het onderwerp verschuift. Laat leerlingen een zin zelf verschuiven.

Wagons achter elkaar: elk deel van de zin heeft zijn plek.

Foto: Roger Jones (CC BY-SA 2.0)

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Beeld voor de woordvolgorde: elk zinsdeel heeft zijn vaste plek, het werkwoord de tweede. Image credit: Roger Jones, Carriages and track, Tenterden Town Station, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Voegwoorden die niets veranderen

und

en

aber

maar

denn

want

oder

of

sondern

maar (na een ontkenning)

Bij deze voegwoorden verandert de woordvolgorde niet: Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Voegwoorden met het werkwoord aan het eind

weil

omdat

dass

dat

wenn

als, wanneer

obwohl

hoewel

ob

of (vraag)

Voorbeeld: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. Sie sagt, dass sie keine Zeit hat.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Voorbeelden van bijzinnen

Ich weiß nicht, ob er kommt.

Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause.

Obwohl er müde ist, geht er zum Training.

Ich lerne Deutsch, weil ich nach Wien fahren will.

Zet je de bijzin vooraan? Dan komt het werkwoord van de hoofdzin direct na de komma.

Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause: de hele bijzin is plaats één, dus bleiben staat op plaats twee.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Welke zin is goed?

A

Ich bleibe zu Hause, weil müde ich bin.

B

Ich bleibe zu Hause, weil ich bin müde.

C

Ich bleibe zu Hause, weil bin ich müde.

D

Ich bleibe zu Hause, weil ich müde bin.

Weil stuurt het werkwoord naar het eind van de bijzin.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Welke zin is goed?

A

Morgen wir gehen ins Kino.

B

Morgen gehen wir ins Kino.

C

Morgen gehen ins Kino wir.

D

Morgen wir ins Kino gehen.

Inversie: het werkwoord blijft op plaats twee.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Welke zin is goed?

A

Ich bleibe zu Hause, denn bin ich krank.

B

Ich bleibe zu Hause, denn ich krank bin.

C

Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.

D

Ich bleibe zu Hause, denn krank ich bin.

Denn is een nevenschikkend voegwoord: de volgorde verandert niet.

Vul het goede voegwoord in

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Ich weiß nicht, ob er kommt.

Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause.

Er geht zur Schule, obwohl er krank ist.

ob

Wenn

obwohl

dass

denn

Ob gebruik je bij een ja-nee-vraag. Obwohl drukt een tegenstelling uit.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Zet de zin in de goede volgorde.

1

du

2

dass

3

hast

4

Ich weiß,

5

recht

Dass stuurt het werkwoord hast naar het eind.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Maak twee zinnen over je vrienden: één met weil en één met obwohl.

Bijvoorbeeld: Ich mag meine Freundin, weil sie immer ehrlich ist. Obwohl wir uns streiten, bleiben wir Freunde.

4.5

Wortstellung und Konjunktionen

G R A M M A T I K

Das kann ich schon! Ik kan de werkwoordsvolgorde in hoofd- en bijzinnen toepassen en de voegwoorden und, aber, denn, oder, sondern, weil, dass, wenn, obwohl en ob gebruiken.

1

Ja, dat kan ik

2

Bijna

3

Nog niet, ik oefen verder