Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel:
Ik kan interpunctie (=leestekens+hoofdletters)
op de juiste manier toepassen.
Bespreek het doel van deze les. Wat gaan de leerlingen deze les oefenen/leren?
Wanneer gebruik je in het Nederlands ook alweer een hoofdletter?
Overleg in twee- of drietallen en schrijf jullie antwoord op!
Zorg dat alle leerlingen een A4-blaadje krijgen. In het midden schrijven ze hoofdletters, daaromheen alles wat ze nog weten. Benadruk dat ze ook een voorbeeldzin erbij moeten schrijven.
We herhalen enkele belangrijke woorden waarbij we de hoofdletters gebruiken:
Achternamen met tussenvoegsel
Aardrijkskundige namen
Historische gebeurtenissen
Feestdagen
Titels
Belangrijke functies
Directe rede
We herhalen nog enkele belangrijke situaties waarin we een hoofdletter gebruiken. Deze zijn de tijdens lessen nog niet veel aan bod geweest.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
achternaam met tussenvoegsel
Je hebt al geleerd dat voor- en achternamen een hoofdletter krijgen.
Nu zijn er achternamen die een zogenaamd tussenvoegsel hebben. Dat zijn korte woordjes die tussen de voor– en achternaam staan.
Wanneer deze woordjes tussen de voor– en achternaam staan krijgen deze geen hoofdletter.
Bijvoorbeeld:
Lexi van Brabant
Karel de Grote
Mevrouw van de Donk
aardrijkskundige namen
Aardrijkskundige namen zijn namen van landen, plaatsen, streken, gebergtes, woestijnen en rivieren.
Deze krijgen altijd een hoofdletter.
Bijvoorbeeld:
de Veluwe, de Alpen, de Sahara, de Rijn, Nederland, Noord-Holland, Tilburg, Veldhoven.
Laat de leerlingen voorbeeldzinnen noemen. Schrijf er eventueel een aantal op het bord.
historische gebeurtenissen
Dit zijn gebeurtenissen die zich in de geschiedenis
hebben afgespeeld.
Bijvoorbeeld:
de Tweede Wereldoorlog
de Beeldenstorm
Op 5 mei vieren we Bevrijdingsdag.
feestdagen en samenstellingen
Feestdagen krijgen altijd een hoofdletter.
Maar wanneer feestdagen gekoppeld zijn aan een ander woord (samenstelling), dan krijgt het woord geen hoofdletter!
Bijvoorbeeld:
Sinterklaas
Pasen
Kerstmis
maar:
paasei
kerstballen
Laat de leerlingen voorbeeldzinnen noemen. Schrijf er eventueel een aantal op het bord.
titels
Wanneer je een titel tegenkomt in een tekst, bijvoorbeeld van een boek of film, dan krijgt het eerste woord een hoofdletter.
Bijvoorbeeld:
Eén van mijn favoriete films is Verschrikkelijke ikke.
Ik vond het boek De waanzinnige boomhut geweldig!
Voor belangrijke mensen kun je respect tonen door hen met hoofdletter ‘aan te spreken’. Je gebruikt voor hun functie en namen dan een hoofdletter. Dit mag je doen, maar
het hoeft niet.
Bijvoorbeeld:
De Koning van Nederland is Koning Willem-Alexander.
of
De koning van Nederland is koning Willem-Alexander.
belangrijke functies
Laat de leerlingen voorbeeldzinnen noemen. Schrijf er eventueel een aantal op het bord.
directe rede
Een directe reden is iets dat
iemand letterlijk zegt of gezegd heeft, dat zet je tussen aanhalingstekens. De zin begint altijd met een hoofdletter.
Bijvoorbeeld:
Kate vroeg: “Ga je ook mee, Sara?”
Laat de leerlingen voorbeeldzinnen noemen. Schrijf er eventueel een aantal op het bord.
Wat zijn leestekens en waarvoor gebruiken we die?
Verschillende leestekens hebben de leerlingen in de loop der jaren al geleerd. Welke kennen ze? Welke vinden ze lastig?
Laat de leerlingen reageren op deze slide.
leestekens
klik hier
Luister naar de uitleg.
Zie het verschil in betekenis:
1. Katten, spinnen, ijsberen, vissen, gieren, vliegen en honden slapen
of
2. Katten spinnen, ijsberen vissen, gieren vliegen en honden slapen
Zo zie je dus, dat het heel belangrijk is om leestekens op de juiste plek te plaatsen.
Wat valt de leerlingen op? Zien ze nu hoe belangrijk het is waar je een leesteken plaats en wat dit met de zin doet?
Bekijk via het oogje de posters.
Bekijk samen de leestekenposters. Klik op het oogje om de poster te openen. Daarna heb je de mogelijkheid om de afbeelding te vergroten (inzoomen). Zodra je het volgende oogje opent, sluit automatisch het huidige oogje dat open staat.
We hebben al een heleboel leestekens geleerd de afgelopen jaren.
Die leestekens herhalen we in deze les.
Er gaat nu een korte herhaling komen en nieuwe instructie. Ook ga je vanaf hier meer differentiëren.
Het gebruik van een punt.
Wanneer de zin is afgelopen schrijf je aan het einde een punt. Op die manier laat je zien dat de zin is afgelopen en kan je een nieuwe zin starten.
Lees samen de uitleg.
Gebruik van een punt in getallen en tijd.
Bij grote getallen (vanaf vier cijfers) en in tijd gebruiken we een punt, zodat we het getal of de tijd beter kunnen lezen.
Bijvoorbeeld:
3.000
9.00 uur
Let op!
Bij de digitale tijd schrijven we een punt. Vaak zie je dat men een dubbele punt schrijft. Dit mag ook.
Leg uit.
Wat is een homoniem?
Een woord dat er hetzelfde uitziet maar verschillende betekenissen heeft.
Wanneer je in een zin een duidelijke pauze hoort, dan
schrijf je een komma.
Leg uit.
Wat is een homoniem?
Een woord dat er hetzelfde uitziet maar verschillende betekenissen heeft.
twee werkwoorden
Je gebruikt een komma tussen twee werkwoorden in.
(Wanneer Tim gaat werken, gaat hij op de fiets).
voegwoorden
Bij woorden als namelijk, zoals, omdat, maar gebruik je ook een komma.
Koen gaat naar de sportschool, want hij wil sterker worden.
Voor de voegwoorden 'en' en 'of' gebruiken we geen komma.
Laat de leerlingen voorbeeldzinnen noemen. Schrijf er eventueel een aantal op het bord.
opsomming
Een opsomming is meestal een lijstje van meerdere dingen of meerdere opties. Denk aan opties van iets dat je kan gaan doen of het maken van een to do-lijstje of boodschappenlijstje.
* In mijn koffer stop ik een broek, trui, t-shirt en schoenen.
* De juf schrijft het lesprogramma op het bord: taal, lezen, pauze, rekenen en gym.
* Wat drink je het liefst: koffie, thee of frisdrank?
* Zullen we naar het bos, de duinen of het strand gaan?
Lees samen de uitleg.
iemand aanspreken
Wanneer je iemand aanspreekt gebruik je een komma.
(Wil je voor mij even naar de winkel gaan, Pim?)
die en dat
Je plaatst niet altijd een komma voor die of dat.
Meestal wanneer de zin heel lang is plaats je wel een
komma.
(Het kind, dat moest huilen omdat hij gevallen was, krijgt nu een ijsje)
Laat de leerlingen voorbeeldzinnen noemen. Schrijf er eventueel een aantal op het bord.
vraagteken
Wanneer de zin die je schrijft een vraag is, dan schrijf je een vraagteken aan het einde van de zin.
uitroepteken
Wanneer iemand heel blij, boos of verdrietig is, dan
schrijf je een uitroepteken (je voelt een emotie).
Je gebruikt het uitroepteken ook wanneer iets geroepen wordt.
Let op wanneer je een vraagteken ziet staan
aan het einde van een zin, dan weet je dat dit
een vraag is. Je leest deze zin dan ook vragend.
Lees samen de uitleg.
dubbele punt bij een uitleg
Wanneer je wilt aangeven dat er een uitleg
komt gebruik je ook een dubbele punt.
dubbele punt bij een opsomming
Je kan door een dubbele punt aangeven dat
er een opsomming komt. In een opsomming komen woorden na elkaar, die met
elkaar te maken hebben.
Dat gerecht noemen we: moussaka.
Een grote verrassing: Koen is toch geslaagd!
We kunnen kiezen uit vier kleuren: rood,
blauw, roze of paars.
Lees samen de uitleg.
Nu jij!
Laat zien wat je kan en weet.
De gepresenteerde stof wordt nu "getoetst" en laten de leerlingen zien of ze het geleerde kunnen toepassen. Er zijn om en om slides voor groep 7 of 8.
Hoe noteer je de tijd op de juiste manier?
14 uur - half 10 - 11 uur (avond) - kwart over 5 (avond).
Antwoord: 14.00 uur 9.30 uur 23.00 uur 17.15 uur.
Geef aan dat de leerling ook uur achter de tijd schrijven.
Deze slide wordt gemaakt door groep 7.
Hoe noteer je de tijd op de juiste manier?
8 uur - kwart voor 9 - kwart over 10 (avond) - 5 voor half 7 (avond)
Antwoord: 8.00 uur 8.45 uur 22.15 uur 18.25 uur.
Geef aan dat de leerling ook uur achter de tijd schrijven.
Deze slide wordt gemaakt door groep 8.
Hoe noteer je de cijfers op de juiste manier?
duizend vijftig - zeventigduizend - dertienhonderd - miljoen
Antwoord: 1.050 70.000 1.300 1.000.000.
Deze slide wordt gemaakt door groep 7.
Hoe noteer je de cijfers op de juiste manier?
duizend vijfenzestig - zevenentachtig duizend - 26 honderd - 3, 2 miljoen
Antwoord: 1.065 87.000 2.600 3.200.000.
Deze slide wordt gemaakt door groep 8.
Plaats een dubbele punt op de juiste plek in de zin.
De laarzen die hij draagt noemen we regenlaarzen
Antwoord: de laarzen die hij draagt noemen we: regenlaarzen.
Deze slide wordt gemaakt door groep 7.
Plaats een dubbele punt op de juiste plek in de zin.
Wanneer het regent kan je een speciaal pak dragen. Zo'n pak noemen we regenpak.
Antwoord: wanneer het regent kan je een speciaal pak dragen. Zo'n pak noemen we: regenpak.
Deze slide wordt gemaakt door groep 8.
Plaats een dubbele punt op de juiste plek in de zin.
We hebben nodig friet, mayonaise, salade en een frikandel.
Antwoord: we hebben nodig: friet, mayonaise, salade en een frikandel.
Deze slide wordt gemaakt door groep 7.
Plaats een dubbele punt op de juiste plek in de zin.
We hebben nodig schroeven, een hamer, houtlijm, een schroevendraaier en een boor
Antwoord: we hebben nodig: schroeven, een hamer, houtlijm, een schroevendraaier en een boor.
Deze slide wordt gemaakt door groep 8.
Dit was nog niet alles, in de volgende les leer je nog meer leestekens.
Succes!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Reflecteren
Laat de leerlingen antwoord geven op de reflectievragen.
Je kan dit mondeling doen, maar je kan er ook voor kiezen om dit te laten invullen op het reflectieblad dat als bijlage is toegevoegd. Dit blad kan daarna ook opgenomen worden in de portfoliomap.
Deze les is gemaakt door TisTaal by Dutchily. Op de vermelde bronnen na, alle rechten voorbehouden aan team Dutchily.
Deze slide heeft geen instructies