15.2 vetten

• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

15.2 vetten en fosfolipiden

wat gaan we doen vandaag?

- tweede groep biomoleculen: vetten 

behandelen en hiermee oefenen

- kijken naar het celmembraan (heeft soortgelijke structuur)

aan het einde van de les kun je

- Tabel 67G aflezen 

- een vet opstellen met glycerol en drie vetzuren 

- verschil herkennen on/verzadigde vetten

- structuur van het celmembraan uitleggen

Vetten

Bestaan uit glycerol = propaan-1,2,3-triol, en drie vetzuren (welke haal je uit de tekst).

Tabel 67G 1 en 2

Vetten

 3x een ester vormen (met de OH en de zuurgroep)

ALTIJD GOED DE C's TELLEN

Tip:

In 67G1 staat een soort samenvatting van hoe het werkt met vetten

Vetten

Zijn hydrofoob (veel CH bindingen en geen OH of NH₂ of COOH groepen voor H-bruggen) 

Onverzadigde vetten en verzadigde vetten

onverzadigde vetten hebben tenminste 1 vetzuur met C=C

verzadigde hebben geen C=C

Je kunt van een onverzadigde een verzadigde maken door de C=C te laten reageren met waterstof naar C-C (additie)

Onverzadigde vetten en verzadigde vetten

onverzadigd zijn 'gezonde' vetten

verzadigde vetten zijn bij kamertemp vast 

essentiële vetzuren

- kan je lichaam niet maken maar die moet je eten. (olie/noten/vis)

vertering

- lipase zet vetten om

- er ontstaan vetzuren = pH daalt

fosfolipiden 

belangrijk bij celmembraan

gelijkenissen

- glycerol

- 2 vetzuren aan glycerol

- 1 OH van glycerol zit aan fosfaat groep en hydrofiele kop

gelijkenissen

knik komt door C=C (cis)

knik is belangrijk! 

VdW kracht gaat omlaag (vetzuren liggen niet strak tegen elkaar)

membraan kan vervormen = belangrijk voor transport van moleculen door membraan

maak een vet uit

glycerol en 3 moleculen stearinezuur 

glycerol en 2 moleculen oliezuur en 1 linolzuur (volgorde maakt niet uit)

weektaak

18, 19, 21, 24, 26