Week 9: Standpunten en handelingsmogelijkheden


LES 9 · THEMA B

Individu & Groep

Standpunten en Handelingsmogelijkheden

Wat vind jij — en wat doe jij ermee?

💬 Als jij ergens een onrechtvaardigheid ziet, wat doe jij dan?

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBurgerschapMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


LES 9 · THEMA B

Individu & Groep

Standpunten en Handelingsmogelijkheden

Wat vind jij — en wat doe jij ermee?

💬 Als jij ergens een onrechtvaardigheid ziet, wat doe jij dan?

Koppeling kwalificatie-eisen: doelzin 4 en 5

Aan het einde van de les kun jij:

  • reflecteren op een eigen ervaring met botsende belangen.

  • beschrijven welke keuzes jij hebt gemaakt en wat het effect was.

  • minimaal twee handelingsopties formuleren voor situaties met spanning.

  • uitleggen welke gevolgen deze opties hebben voor jezelf en voor anderen.

  • beargumenteren hoe jouw handelen aansluit bij democratische waarden.

🎯 Leerdoelen

Deze slide heeft geen instructies

📖 Theorie

Vijf analysevragen + Signalenlijst

1. Welke partijen zijn betrokken?

Om welke personen, groepen of organisaties gaat het?


2. Wat wil elke partij?

Is dat eigenbelang, groepsbelang of algemeen belang?


3. Welke belangen botsen?

Welke gaan ten koste van elkaar?


4. Waarom botst het?

Schaarste? Verschillende waarden? Maatschappelijke ontwikkelingen?


5. Hoe komen partijen op voor hun belang?

Onderhandelen, lobbyen, demonstreren, staken, rechter.


Signalenlijst: ✓ Voordeel van één gaat ten koste van ander  ✓ Mensen zijn het openlijk oneens  ✓ Partijen zoeken steun  ✓ Mensen organiseren acties  ✓ Er komen nieuwe regels


Deze slide heeft geen instructies

Je leest dat studenten demonstreren voor een hogere stagevergoeding. Wat is stap 3 van de analyse?

❓  Quizvraag

A

Welke partijen zijn betrokken bij de demonstratie?

B

Wat willen de studenten?

C

Welke belangen botsen — studenten vs. werkgevers vs. overheid?

D

Waarom demonstreren ze nu?

💡 Uitleg: Stap 3 = welke belangen botsen. Studenten: eerlijke vergoeding. Werkgevers: lage kosten. Overheid: arbeidsmarkt reguleren. Deze belangen gaan ten koste van elkaar.

📖 Theorie

Vijf manieren om invloed uit te oefenen

1. Iets bespreekbaar maken

Via social media, pers, gesprekken. Bijv: langstudeerboete weken lang in het nieuws.


2. Meedoen via officiële wegen

Gesprekken met politici en bestuurders. Bijv: studentenorganisaties spraken Kamerleden.


3. Actie of protest organiseren

Demonstreren, petities. Bijv: >130.000 handtekeningen op het Malieveld.


4. Onderzoeken

Uitzoeken wie het hardst geraakt wordt. Bijv: studentenorganisatie ISO deed onderzoek.


5. Mensen bij elkaar brengen

Vakbonden, docenten en bestuurders steunden protest. Samen sterker.


In december 2024 werd de langstudeerboete geschrapt — alle acties bij elkaar maakten het verschil.

Vijf manieren om invloed uit te oefenen (boek #4.3)


🖱️ Sleepvraag — Sleep de kaartjes naar de juiste categorie


📱 LessonUp

Sleep elke vraag naar de bijbehorende democratische waarde.


Vrijheid


← sleep hier naartoe


Gelijkwaardigheid


← sleep hier naartoe


Solidariteit


← sleep hier naartoe


Verdraagzaamheid


← sleep hier naartoe


Rechtszekerheid


← sleep hier naartoe

Te slepen kaartjes:

Is iedereen vrij een eigen keuze te maken?

Wordt iedereen gelijkwaardig behandeld?

Is er aandacht voor kwetsbare groepen?

Wordt een andere manier van leven geaccepteerd?

Gelden de wetten voor iedereen gelijk?

💡 Deze waarden gebruik je om jouw standpunt én jouw handelingsoptie te toetsen.

Deze slide heeft geen instructies

Sleep elke situatie naar het juiste type belang.

🖱️  Sleepvraag — Sleep de kaartjes naar de juiste categorie

💡 Deze waarden gebruik je om jouw standpunt én jouw handelingsoptie te toetsen.

Vrijheid

Gelijkwaardigheid

Solidariteit

Rechtszekerheid

Verdraagzaamheid

Wordt iedereen gelijkwaardig behandeld?

Is iedereen vrij een eigen keuze te maken?

Wordt een andere manier van leven geaccepteerd?

Is er aandacht voor kwetsbare groepen?

Gelden de wetten voor iedereen gelijk?

Deze slide heeft geen instructies

Formuleer jouw standpunt over de stagevergoeding voor MBO-studenten.

Geef je standpunt + twee argumenten + welke democratische waarde daarbij past.

✏️  Open vraag

1) Standpunt: ik vind dat... • 2) Argument 1: want... • 3) Argument 2: bovendien... • 4) Democratische waarde: dit past bij...

Deze slide heeft geen instructies

✏️ Werkvorm – Groepsopdracht – Plannen → Presenteren

Stagevergoeding-actie: jouw plan!

  1. Situatie: Als MBO-student krijg je weinig of geen stagevergoeding. Jij vindt dit oneerlijk.

  2. Stap 1: Analyseer de spanning (vijf analysevragen).

  3. Stap 2: Formuleer een standpunt + twee argumenten. Toets aan democratische waarden.

  4. Stap 3: Bedenk een actieplan — welke twee manieren van invloed kiezen jullie?

  5. Stap 4: Zet jullie plan in je portfolio.


Deze slide heeft geen instructies

💛 Jouw perspectief

Afsluiting Thema B — grote reflectie

Wat heb jij geleerd over de spanning tussen individuele en collectieve belangen?


Welke les of moment heeft jou het meest geraakt of verrast?


Hoe ga jij in jouw toekomstige beroep om met botsende belangen?


Deze slide heeft geen instructies

🪞 Reflectie

Reflecteer op jouw handelingsmogelijkheden

Welke van de vijf manieren van invloed past het best bij jouw karakter?


Hoe wil jij groeien in het omgaan met spanningen — privé én op de werkvloer?


Schrijf in drie zinnen: situatie, handelingsoptie en democratische waarde.


Deze slide heeft geen instructies

Vraag 1: Welke handelingsmogelijkheid is het meest direct?

❓ Afsluitquiz

A

Iets bespreekbaar maken

B

Onderzoeken

C

Mensen bij elkaar brengen

D

Actie of protest organiseren

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 2: Welke democratische waarde vraagt: wordt iedereen gelijkwaardig behandeld?

❓ Afsluitquiz

A

Vrijheid

B

Solidariteit

C

Gelijkwaardigheid

D

Rechtszekerheid

Deze slide heeft geen instructies


🔒 Afsluiting

🔑 Kernboodschap

Thema B klaar! Jij weet hoe spanning ontstaat, hoe regels helpen, hoe je een standpunt onderbouwt en hoe je invloed uitoefent.

📝 Exitticket

Schrijf in drie zinnen: een situatie, jouw handelingsoptie (met twee argumenten) en welke democratische waarde daarbij past.

⏱ Portfoliouur volgt — gebruik de tijd voor je portfolioopdracht. Dit doe je in het Examenplatform CEM.

Koppeling: doelzin 4 en 5