Tussen productie en verkoop (Groen vmbo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Groen
• Middelbare school
• vmbo b, k, g

Introductie

Examentraining met werksituaties: methode kiezen, werkvolgorde, rekenen met recept en voorraad, en een etiket of pakbon lezen. 9 vragen met uitwerking in de notities.

Tomaten en andere groenten sorteren op een markt

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Examentraining

Tussen productie en verkoop: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: SharonDawn / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Wat ga je kunnen?

Ik kan bij een werksituatie in de groene sector de juiste methode, volgorde, berekening of bron kiezen.

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: de werksituatie: wat maak, sorteer of verstuur je?

• 2. Zoek: de gegevens in de vraag of op de bron: aantallen, etiket, pakbon.

• 3. Kies of reken: schrijf elke stap op en reken twee keer na.

• 4. Controleer: is je antwoord hygiënisch, veilig en passend bij de klant?

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Vraagtype 1: methode kiezen

• Je krijgt een product en een doel.

• Kies de methode of keuze die daarbij past.

• Denk aan hygiëne, houdbaarheid en kwaliteit.

Je wilt sperziebonen in de vriezer bewaren. Wat doe je eerst?

A

Blancheren

B

Pasteuriseren

C

Verzuren

D

Versuikeren

Syllabus P/GR/2.1.1.6. Groente blancheer je kort voor het vriezen: dat stopt de rijping. Verwachte fout: pasteuriseren kiezen; dat is kort verhitten van bijvoorbeeld melk of sap.

Bij het sorteren zie je aardappels met een snee en groene plekken. Wat doe je?

A

Bij de goede aardappels leggen

B

Wassen en meeverkopen

C

Apart leggen als afkeur

D

Alleen de snee wegsnijden

Syllabus P/GR/2.2.1.1 (BB en KB) en 2.2.2.1 (GL: de werkwijze toelichten). Producten met afwijkingen voldoen niet aan de kwaliteitsvoorschriften. Verwachte fout: de afwijking wegwerken en toch meeverkopen.

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Vraagtype 2: werkvolgorde

• Zet de stappen van een handeling op volgorde.

• Denk: eerst voorbereiden, dan bewerken, dan afronden.

• Controleer na afloop of alles klopt.

Je maakt jam in potten. Zet de stappen op volgorde.

1

Fruit en suiker koken

2

Fruit wassen en sorteren

3

Hete jam in schone potten doen

4

Potten sluiten en een etiket plakken

Syllabus P/GR/2.1.1.1 en 2.1.3.1: voorbereiding, bewerking, nabewerking. Verwachte fout: de potten sluiten voor het vullen, of het etiket te vroeg plakken.

Er komt een levering binnen. Zet de stappen op volgorde.

1

Aantallen in het systeem bijboeken

2

Levering vergelijken met de pakbon

3

Producten op de juiste plek opslaan

4

Beschadigingen controleren

Syllabus P/GR/2.3.1.1, 2.1.2.1 (ingangscontrole) en 2.3.3.1: eerst controleren, dan inboeken, dan opslaan. Verwachte fout: bijboeken voordat je hebt gecontroleerd.

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Vraagtype 3: rekenen

• Alle gegevens staan in de vraag of op de bron.

• Schrijf elke stap op en reken twee keer na.

• Controleer of je antwoord logisch is.

Recept voor 8 potten: 1,5 kg suiker. Hoeveel suiker voor 20 potten?

A

3 kg

B

3,5 kg

C

3,75 kg

D

4,5 kg

Syllabus P/GR/2.1.3.1 (receptuur omrekenen). Factor: 20 gedeeld door 8 is 2,5. Dan 1,5 keer 2,5 is 3,75 kg. Controle: 1,5 keer 2 is 3, plus 1,5 keer 0,5 is 0,75, samen 3,75. Verwachte fout: 4,5 kg door met factor 3 te rekenen.

Bekijk de voorraad. Hoeveel potten aardbeienjam bestel je tot het maximum?

A

42 potten

B

20 potten

C

38 potten

D

60 potten

Syllabus P/GR/2.3.2.2 en 2.3.3.1. Maximum 60, voorraad 18: 60 min 18 is 42. Controle: 18 plus 42 is 60. Verwachte fout: 60 potten bestellen (het maximum zelf) of 38 (20 plus 18). Alleen KB en GL (minimum- en maximumvoorraad, 2.3.3.1). Image credit: Examenstof groen, eigen figuur, CC0

Je bestelt 42 potten à € 2,50. Wat kost de bestelling?

Syllabus P/GR/2.3.2.3 (inkoop) en 2.3.3.2 (bestelformulier). Goed: € 105,00. Uitwerking: 42 keer 2,50: 40 keer 2,50 is 100, 2 keer 2,50 is 5, samen 105. Controle: 42 keer 5 is 210, de helft is 105. Verwachte fout: € 10,50 door een komma te verschuiven.

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Vraagtype 4: een bron lezen

• Lees het etiket of de pakbon goed.

• Zoek het gegeven waar de vraag om gaat.

• Kies wat daar logisch uit volgt.

Een klant is allergisch voor melk. Wat zie je op het etiket?

A

Alleen in de voedingstabel

B

Er staat geen melk, alleen boter

C

Bij de houdbaarheidsdatum

D

MELK in hoofdletters bij boter

Syllabus P/GR/2.1.4.2 en 2.1.5.1. Allergenen vallen op in de ingrediëntenlijst, bijvoorbeeld in hoofdletters of dikgedrukt (europa.eu). Boter is gemaakt van melk, dus ook TARWE (tarwebloem) valt op. Verwachte fout: denken dat boter geen melk bevat. Image credit: Examenstof groen, eigen figuur, CC0

Bij de jam is 10 potten geleverd, maar je bestelde 12. Wat doe je?

A

Niets, het scheelt weinig

B

Melden aan de leverancier

C

Zelf bijbestellen, zonder melden

D

Alleen de pakbon aanpassen

Syllabus P/GR/2.3.1.1, 2.3.4.2 (controle bestel- en pakbonnen). Een verschil meld je en noteer je, zodat de voorraad klopt en je de rest kunt laten nalevereren. Verwachte fout: het verschil negeren. Image credit: Examenstof groen, eigen figuur, CC0

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Methode kiezen

2

Werkvolgorde

3

Rekenen

4

Een bron lezen

TUSSEN · ETEN EN VOORRAAD

Tips voor op het examen

• Lees de hele werksituatie voordat je kiest.

• Bij volgorde: eerst controleren, dan bewerken, dan afronden.

• Rekenen: schrijf elke stap op en reken twee keer na.

• Bij een etiket of pakbon: zoek eerst het gegeven uit de vraag.