Dramales: spelen en uitbeelden

Spelen en uitbeelden

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorDramaMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 1,2

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Spelen en uitbeelden

Open met het idee dat drama niet alleen praten is: ook lichaam, gezicht en stem vertellen iets. Deze les bouwt van losse basisvaardigheden naar een kleine eindscène.

Drama begint met je lichaam

  • Je hele lichaam doet mee

  • Houding laat iets zien

  • Mimiek toont gevoel

  • Concentratie helpt je rol

  • Duidelijk spelen is belangrijk

Dit is de start van de eerste oefening. Leg eenvoudig uit dat leerlingen eerst zonder tekst werken, zodat ze letten op houding, mimiek en focus.

Oefening 1: zonder woorden spelen

Je laat iets zien zonder te praten.


  • een houding

  • een gevoel

  • een beroep

  • een alledaagse handeling


De ander moet het kunnen begrijpen door goed te kijken.

Houd de voorbeelden herkenbaar en eenvoudig, zoals moe, blij, bakker, tandenpoetsen of wachten op de bus. Vermijd het als raadspel op de slide; de focus ligt op duidelijk verbeelden.

Wat maakt het duidelijk?

  • stevige of slappe houding

  • passend gezicht

  • lang genoeg stil of rustig spelen

  • bewegingen die bij de handeling passen

Benadruk dat kleine signalen al veel betekenen. Laat zien dat te snel of te klein spelen vaak onduidelijk wordt voor het publiek.

Van voelen naar laten zien

Een gevoel wordt zichtbaar door je lichaam.


Bang, blij, boos of trots ziet er anders uit. In drama moet een toeschouwer het gevoel kunnen zien, ook als je niets zegt.

Gebruik deze slide als samenvatting van oefening 1: het doel is niet echt voelen, maar het gevoel duidelijk uitbeelden.

Nu komt je stem erbij

  • Spreek rustig en duidelijk

  • Gebruik korte tekst

  • Laat je stem passen bij de rol

  • Kijk naar je medespeler

  • Blijf in de situatie

Start hiermee de tweede oefening. Maak duidelijk dat leerlingen nog steeds houding en mimiek gebruiken, maar nu met 1 of 2 zinnen erbij.

Oefening 2: korte tekst spelen

Je speelt een eenvoudige rol of situatie met een heel kort tekstfragment van 1 of 2 zinnen.


Voorbeelden:

  • "Ik ben mijn tas kwijt. Heb jij hem gezien?"

  • "Kom snel, we zijn te laat."

  • "Ik durf dat niet."

Kies herkenbare situaties uit de leefwereld van leerlingen: school, thuis, winkel, bushalte. De tekst moet kort blijven zodat de aandacht op spel en stem ligt.

Hoe klinkt een rol?

  • hard genoeg spreken

  • niet te snel praten

  • gevoel in je stem laten horen

  • woorden duidelijk uitspreken

Leg uit dat dezelfde zin anders klinkt bij boos, bang, blij of onzeker. Laat de klas horen dat stemgebruik betekenis verandert.

Samenspel in een scène

Acteren doe je samen.


  • luisteren naar de ander

  • reageren op wat je ziet en hoort

  • elkaar ruimte geven

  • samen de scène duidelijk maken

Hier ligt het accent op samenwerking uit het leerdoel. Laat leerlingen begrijpen dat een scène sterker wordt als spelers op elkaar letten.

Twee dingen komen samen

Eerst leerde je zonder woorden spelen.

Daarna leerde je korte tekst spelen.

Nu gebruik je beide in één opdracht.

Deze overgang maakt zichtbaar waarom oefening 1 en 2 voorbereiding zijn op de eindopdracht.

Eindopdracht: spelen én uitbeelden

Maak een korte scène.


  • begin met uitbeelden zonder woorden

  • voeg daarna 1 of 2 zinnen toe

  • laat een duidelijke handeling of situatie zien

  • speel samen en blijf in je rol

De structuur van de scène is belangrijk: eerst zichtbaar maken, dan pas spreken. Zo moeten leerlingen beide vaardigheden echt combineren.

Wat moet het publiek zien?

  • wie je bent

  • wat je doet

  • welk gevoel erbij past

  • wat er verandert door de tekst

Leg uit dat de scène herkenbaar moet zijn voor een kijker. De gesproken tekst moet iets toevoegen aan wat al zichtbaar was.

Zo bouw je de scène op

Houding en mimiek → handeling wordt zichtbaar

Korte tekst → situatie wordt duidelijker

Samenwerking en concentratie → scène blijft geloofwaardig

Gebruik hier de causale opbouw van de les nog één keer. Dit is de inhoudelijke landing van het centrale doel.

Woordenlijst

houding - hoe je staat of zit met je lichaam

mimiek - wat je gezicht laat zien

stemgebruik - de manier waarop je praat

concentratie - je aandacht goed bij het spel houden

handeling - iets wat een speler doet

rol - wie je speelt in drama

scène - een kort gespeeld stukje drama

Deze slide heeft geen instructies