Variatie en improvisatie (Muziek vwo), les 3: Terugblik quiz
VAKTHEORIE · VARIATIE
QUIZ
Terugblik: Variatie en improvisatie
Lesduur is: 30 minIntroductie
Onderdelen in deze les
VAKTHEORIE · VARIATIE
QUIZ
Terugblik: Variatie en improvisatie
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Dirk Neven / Wikimedia Commons, publiek domein
Video: Bach: Het Muzikalisch Offer, canon cancrizans, BWV 1079 (kanaal: Netherlands Bach Society). Wat leerlingen horen: twee stemmen die tegelijk beginnen. De ene speelt het motief van voor naar achter, de andere van achter naar voren: kreeft. Goede antwoord: de tweede stem speelt de melodie van achter naar voren.
De tweede stem is de eerste in kreeft. Wat betekent dat?
De tweede stem speelt de melodie ondersteboven
De tweede stem speelt de melodie een octaaf lager
De tweede stem speelt een ostinate bas
De tweede stem speelt de melodie van achter naar voren
Kreeft: de noten in omgekeerde volgorde. Wie ondersteboven kiest, verwart kreeft met omkering.
Video: Brahms: Variaties op een thema van Haydn, variatie 4 (Andante con moto), Karajan (kanaal: Herbert von Karajan - Topic). Wat leerlingen horen: dezelfde melodie als in het thema, maar nu in mineur en zangerig gespeeld. Tonale variatie, met herkenbare melodie. Goede antwoord: in mineur, met herkenbare melodie.
Het thema klonk in majeur. Hoe klinkt het in deze variatie?
In majeur, maar veel langzamer
In mineur, met herkenbare melodie
Achterstevoren gespeeld
Als een ostinate bas
Variatie 4 is een tonale variatie: mineur, melodie herkenbaar.
Video: Brahms: Variaties op een thema van Haydn, finale (Andante), Karajan (kanaal: Herbert von Karajan - Topic). Wat leerlingen horen: het finale begint met het basthema in de lage instrumenten. Daarna klinkt hetzelfde basthema steeds opnieuw terwijl de bovenstemmen telkens iets nieuws spelen. Goede antwoord: de bovenstemmen variëren terwijl het basthema terugkeert.
Het fragment begint met een basthema. Wat gebeurt er in de bovenstemmen?
Ze spelen steeds hetzelfde patroon
Ze spelen het basthema achterstevoren
Ze variëren terwijl het basthema terugkeert
Ze zwijgen tot het einde
Het basthema klinkt steeds opnieuw, erboven is steeds iets nieuws: variatie op een ostinate bas.
Vul in
Bij omkering gaat elke stap de andere kant op, bij kreeft klinkt de melodie van achter naar voren.
Omkering: richting van de stappen. Kreeft: volgorde van de noten.
Wat bedenkt de solist zelf bij een bluesschema?
De melodie boven de akkoorden
Het aantal maten van het schema
De akkoorden in elke maat
De maatsoort van het hele nummer
Het schema is afgesproken, de solist improviseert de melodie.
Noem twee soorten variatie op een thema.
Twee van: melodische, ritmische, tonale of harmonische variatie. Verwachte fout: omkering noemen, dat is een techniek.
Een menuet speelt zijn tweede helft achterstevoren. Welke techniek is dat?
Omkering
Kreeft
Ritmische variatie
Tonale variatie
Achterstevoren: kreeft. Wie omkering kiest, verwart volgorde met richting.
Welke variatie verandert de melodie niet, maar wel de akkoorden eronder?
Ritmische variatie
Melodische variatie
Omkering
Harmonische variatie
Melodie gelijk, akkoorden anders: harmonische variatie.
Welke uitspraak over variatie en improvisatie klopt?
Improvisatie wordt bedacht, variatie kan opgeschreven zijn
Variatie wordt altijd ter plekke bedacht
Improvisatie heeft altijd een thema in mineur
Variatie komt alleen voor in jazz
Een thema met variaties kan volledig in de partituur staan.
Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
♪ VAKTHEORIE · VARIATIE
GOED GEDAAN!
Je kunt nu de aard van een variatie beschrijven, omkering en kreeft herkennen en improvisatie onderscheiden.
Deze slide heeft geen instructies
