13-4 HV4 2.2 Looninkomen in een mensenleven en 2.3 Consumptie
Welkom
HV4
Onderdelen in deze les
Welkom
HV4
Leerdoel
Je kunt de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit gedurende een mensenleven beschrijven.
Je kunt uitleggen dat investeringen in menselijk kapitaal de toekomstige verdiencapaciteit van arbeid vergroten.
Agenda
HV4:
H. 2.2 en 2.3
§2 Looninkomen in een mensenleven
Arbeidsproductiviteit en looninkomen
Vanaf het startsalaris stijgt het looninkomen, door de stijging van de arbeidsproductiviteit.
Collectieve arbeidsovereenkomst
Afspraak tussen vakbonden van werknemers (FNV, CNV) en werkgevers (VNO-NCW, MKB-Nederland) in de Sociaal-Economische Raad
Sociaal-Economische Raad
Overlegorgaan voor werkgevers, werknemers en de overheid over de stand van de economie
Module 4 Heden, verleden en toekomst
De ontwikkeling van het looninkomen door de tijd
§2 Looninkomen in een mensenleven – Vakbond
Bron 2 Aantal werknemers als percentage van de beroepsbevolking dat lid is van een vakbond, uitgesplitst naar leeftijdscategorie (2005-2019).
Module 4 Heden, verleden en toekomst
Lidmaatschap vakbonden
§2 Looninkomen in een mensenleven – Onderwijs
Startsalaris
Hoe hoger opgeleid, hoe hoger het startsalaris
Onderwijs als investering
Een opleiding is een investering in menselijk kapitaal: ze verhoogt de toekomstige verdiencapaciteit van arbeid.
Verstandige ruil (tijd tegen geld): uitstellen van looninkomen om een opleiding te volgen, verhoogt het startsalaris.
Module 4 Heden, verleden en toekomst
§3 Consumptie in een mensenleven – Consumptieniveau
Consumptie uitstellen of vervroegen
Iemand die spaart, stelt consumptie uit.
Iemand die leent, vervroegt consumptie.
Permanent consumptieniveau
Gedurende een mensenleven blijft het consumptieniveau gelijk.
Bij stijgend inkomen: sparen en/of aflossen
Bij dalend inkomen: spaargeld gebruiken (ontsparen) of lenen
Levensloop: lenen en sparen
Financieel vermogen = spaargeld − schulden (lenen)
Het resultaat van de ontwikkeling van looninkomen en permanent consumptieniveau
Module 4 Heden, verleden en toekomst
§3 Consumptie in een mensenleven – Levensloop
Bron 3 De economische levensloop.
Economische levensloop
Inkomen
Investeren
Sparen
Ontsparen
Module 4 Heden, verleden en toekomst
§3 Consumptie in een mensenleven – Looninkomen
Looninkomen en consumptie
Consumenten verschuiven consumptie van een periode met een hoog inkomen naar een periode met een laag inkomen.
Looninkomen en pensionering
Sparen voor pensioen: alleen als het looninkomen hoog genoeg is.
Staatspensioen: maatregel voor weinig productieve mensen (laag looninkomen) die niet of onvoldoende sparen voor een pensioen.
Module 4 Heden, verleden en toekomst
Afsluiting
Je kunt de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit gedurende een mensenleven beschrijven.
Je kunt uitleggen dat investeringen in menselijk kapitaal de toekomstige verdiencapaciteit van arbeid vergroten.
