Social skills, periode 2 les 1
Les 2.1a – Introductie: Branches & doelgroepen + gesprekstechnieken
Social skills, periode 2 les 1
Les 2.1a – Introductie: Branches & doelgroepen + gesprekstechnieken
Lesdoelen
Wat gaan we leren vandaag?
Aan het einde van de les kun je:
👉 Verschillende branches in de zorg benoemen
👉 Uitleggen wat een doelgroep is en een voorbeeld geven
👉 Vertellen welke professionals je tegenkomt in de zorg
👉 Korte gesprekjes voeren met basis gespreksvaardigheden
👉 Je kennis uit verleden (periode 1) herhalen
Wat gaan we deze periode doen?
In periode 2 ga je:
Verschillende zorgbranches leren kennen
Doelgroepen ontdekken (bijv. ouderen, kinderen, psychiatrie, VG)
Communicatie verder oefenen
Leren hoe de zorg is georganiseerd
Professionals leren herkennen (bijv. verzorgende, VS, arts)
Doelgroepen in de zorg
Voorbeelden:
Ouderen
Kinderen
Mensen met psychiatrische problemen
Mensen met een lichamelijke beperking
Mensen met een verstandelijke beperking
Welke doelgroep lijkt jou het meest interessant? En waarom?
Professionals in de zorg
Je kunt verschillende zorgverleners tegenkomen:
Verpleegkundige (MBO/HBO)
Verzorgende IG
Arts
Praktijkondersteuner
Fysiotherapeut
Activiteitenbegeleider
Je helpt een cliënt die onrustig is tijdens de ADL.
De cliënt zegt:
"Ik wil dit niet. Ga weg."
Wat is de beste eerste reactie volgens goede gesprekstechnieken?
Ik moet je toch helpen, dus we gaan gewoon door
Waarom doe je zo moeilijk? Ik ben er om te helpen
Ik zie dat je onrustig bent. Kun je vertellen wat er aan de hand is?
Dan kom ik later wel terug
Reflectief luisteren betekent dat je letterlijk herhaalt wat iemand zegt.
Juist
onjuist
Welke combinatie van communicatievormen is het meest effectief in de zorg?
Directief + autoritair
Empathisch + assertief
Passief + afwachtend
Dominant + sturend
Een bewoner met dementie vertelt voor de derde keer hetzelfde verhaal.
Noem twee gesprekstechnieken die jij kunt toepassen in deze situatie.
Een cliënt geeft onduidelijke antwoorden op jouw vragen. Welke vraag helpt het meest om duidelijkheid te krijgen?
Waarom zeg je dat zo?
Kun je een voorbeeld geven van wat je bedoelt?
Is het ja of nee?
Hoezo?
Je merkt tijdens een gesprek dat een cliënt boos wordt.
Je blijft strak in je houding staan om je positie te behouden.
Dit is een goede manier van non-verbaal communiceren.
Juist
Onjuist
Leg uit waarom non-verbale communicatie soms belangrijker is dan verbale communicatie in de zorg.
Welke uitspraak laat samenvatten op een professionele manier zien?
Dus eigenlijk is het allemaal jouw eigen fout?
Laat maar, ik begrijp het al.
Als ik het goed begrijp, bedoel je dat…
Ik denk dat je iets anders wilt zeggen.
Je voert een gesprek met een cliënt die niet goed begrijpt wat er gaat gebeuren bij een handeling.
Noem twee manieren om informatie duidelijker te maken.
Een familiegesprek verloopt gespannen. De dochter van een cliënt zegt boos:
"Niemand luistert hier naar ons! Mijn moeder krijgt slechte zorg!"
Wat is de beste professionele reactie?
Dat klopt niet, wij doen alles goed.
Dit gesprek heeft zo geen zin, we stoppen.
Ik hoor dat u zich zorgen maakt. Kunt u vertellen wat u precies bedoelt?
U moet rustig blijven, anders kunnen we niet praten
Je komt bij een cliënt die stil en teruggetrokken reageert. De cliënt zegt zachtjes:
"Het hoeft allemaal niet meer voor mij…"
Wat is de beste eerste reactie?
Dat moet u niet zeggen
Iedereen voelt zich wel eens somber
Ik hoor dat het zwaar voor u is. Kunt u mij vertellen wat u bedoelt?
We gaan nu eerst even wassen, daarna praten we verder
Een cliënt praat heel snel en springt van onderwerp naar onderwerp.
Welke twee gesprekstechnieken kun jij inzetten om structuur te brengen?
De zoon van een cliënt komt boos naar je toe:
"Mijn vader krijgt nooit op tijd zijn medicatie!"
Wat is een professionele reactie?
Dat is niet waar
Daar ga ik niet over, vraag het iemand anders
Ik zie dat u boos bent. Kunt u uitleggen war er precies gebeurt volgens u?
Rustig blijven, we doen ons best
Je legt een handeling uit maar de cliënt zegt daarna: “Ik snap het nog steeds niet.”
Noem twee manieren om je uitleg te verbeteren.
Een cliënt zegt geen pijn te hebben, maar jij ziet duidelijk pijnsignalen (kreunen, vasthouden, zweten).
Welke gesprekstechniek kun je gebruiken om dit bespreekbaar te maken?
Tijdens het gesprek vertelt de cliënt veel informatie door elkaar.
Welke reactie laat goed samenvatten zien?
Ja, ja... ik begrijp het wel
even checken: u heeft sinds gisteravond pijn en het wordt erger, klopt dat?
Ik heb geen tijd voor dit, ga door
Ik weet genoeg, we stoppen
Wat is het Rots & Water-programma?
Het Rots & Water-programma is een training die jongeren helpt om sterker en zekerder in het leven te staan. Het combineert fysieke oefeningen met gesprekken om vaardigheden te ontwikkelen.
Doelen van Rots & Water
Weerbaarheid vergroten (mentaal en fysiek)
Grenzen aangeven en respecteren
Zelfcontrole en emotieregulatie verbeteren
Beter samenwerken en communiceren
Rots & Water
Rots
Staat voor kracht, duidelijkheid en grenzen
Je komt op voor jezelf
Je blijft stevig staan in moeilijke situaties
Water
Staat voor flexibiliteit, samenwerken en empathie
Je kunt je verplaatsen in anderen
Je zoekt verbinding en oplossingen
Wat leer je?
Zelfvertrouwen opbouwen
Omgaan met stress en conflicten
Effectief communiceren
Herkennen van eigen gevoelens en gedrag
Keuzes maken: wanneer Rots? Wanneer Water?
Waarom is dit relevant voor verpleegkundigen?
Je moet professionele grenzen kunnen aangeven
Je werkt intensief samen met cliënten en collega’s
Je hebt stressbestendigheid en zelfcontrole nodig
Je leert op een respectvolle manier assertief te zijn
Het helpt in omgang met agressie, weerstand of spanningen
Werken in duo's:
Stap 1 – Situaties (2 min)
- Een cliënt weigert medicatie.
- Een collega vraagt je om een dienst over te nemen.
- Twee cliënten maken ruzie.
- Een arts geeft snelle instructies die je niet helemaal begrijpt.
Stap 2 – Bespreken (10 min)
- Is dit een Rots- of Water-situatie?
- Waarom?
- Hoe reageer je professioneel?
Afsluiting
Wat neem je mee uit deze les?
Tips & tops