LES 1: Leren en Geheugen

NLT Periode 2
Hersenen en Leren

Wat kan hersenkennis ons wel en niet zeggen

over hoe we (beter) kunnen leren?


Hoofdstuk 1 & Hoofdstuk 2

1 / 23
volgende
Slide 1: Tekstslide
newEditorNatuur, Leven en TechnologieMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 5,6

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

NLT Periode 2
Hersenen en Leren

Wat kan hersenkennis ons wel en niet zeggen

over hoe we (beter) kunnen leren?


Hoofdstuk 1 & Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 1: Leerdoelen

  • In een persoonlijk rapport kunnen terugkijken op je leerwerk in de afgelopen periode

  • Beschrijven hoe je geleerd hebt voor een toets die goed verliep

  • Beschrijven hoe je geleerd hebt voor een toets die niet goed verliep

  • Tips opstellen voor jezelf om je leerwerk beter aan te pakken

  • Beschrijven wat een neuro-mythe is

Wat weet je al over hoe we leren en onthouden?

Reflectie op je leerwerk

Door terug te kijken naar het verleden kun je kijken wat wel en niet voor jou werkt. Open een (Word)-document en geef kort antwoord op de volgende vragen:

  1. Noteer hoe je hebt geleerd in de afgelopen periode. Welke methoden werkten goed? Welke niet?

  2. Beschrijf een toets waarvoor je goed hebt geleerd. Welke technieken hielpen je succesvol te zijn?

  3. Beschrijf een toets waarvoor je een slecht cijfer hebt gehaald. Wat ging er mis bij de voorbereiding?

Jullie krijgen hiervoor 5 minuten.

Persoonlijke leertips


Stel drie tips op voor jezelf (in je document) om je leerwerk in de toekomst effectiever aan te pakken.

Noteer de beste hier als antwoord.

Korte geschiedenis over het geheugen

Oude Grieken:

  • Erkende associatie als een belangrijk punt bij onthouden

  • Ook veel achterhaalde ideeën: inademen, wasbord, snelheid bloedcirculatie

Romeinen:

  • Loci-methode: koppel delen van het te leren aan voorwerpen.

  • Galenus: onthouden is onderdeel van lagere dierlijke geesten

  • Pas tijdens Renaissance weer nieuwe ontwikkelingen

Nieuwe tijd:

  • Vergeetcurve van Ebbinhaus (1885)

  • Geheugenmodel Atkinson en Shiffrin (1968)

  • Geheugenproces Brysbaert (2006)

Geheugentest

Ga naar de link en doe deze geheugentest drie keer: raam individueel en kast in duo's. Noteer je hoogste score als antwoord.

Wat is een neuro-mythe?

Een neuro-mythe is een misvatting over hoe het brein werkt, vaak gebaseerd op verkeerd geïnterpreteerd onderzoek. Gedurende deze en de rest van de lessen komen een aantal stellingen hierover voorbij.

Neuro-mythe: juist of onjuist

We gebruiken doorgaans maar 10% van ons brein.

A

Juist

B

Onjuist

C

Answer C

D

Answer D

Hoofdstuk 2: Leerdoelen

  • De rol van zintuigen, verwerking en opslag van informatie en het ontstaan van gedrag van een organisme beschrijven in termen van input, black box, output.

  • Verschillende vormen van leergedrag onderscheiden, zoals je bijvoorbeeld in hoofdstuk 1 beschreven hebt.

  • Aangeven waarom wetenschappers onderscheid maken tussen verschillende vormen van geheugen en die typen geheugen kunnen benoemen.

  • Beschrijven hoe onderzoek naar geheugenprocessen gedaan wordt.

Psychologie van het leren

Leren omvat de rol van zintuigen, verwerking en opslag van informatie.

Gedrag ontstaat via input, black box, en output.

Het uitgangspunt dat de informatieverwerking niet te onderzoeken is

(en daarom een black box), hoort bij het behabviorisme.

Input: zintuigen ontvangen informatie.

Black box: verwerking in de hersenen.

Output: gedrag en actie.

Ben je er wel met je aandacht bij?

  • Prikkels komen van meerdere zintuigen.

  • De aandacht kan dmv het expliciete geheugen worden gericht.

  • Betekenisvolle input helpt met richten van de aandacht.

Beschrijf wat er op het t-shirt van de docent staat.

Alles op zijn tijd: een paar voorbeelden

  • Lezen pas als de mondelinge taal en de motoriek daar aan toe zijn.

  • Uitspraak van een taal zo jong mogelijk

  • Scheikunde pas in de derde omdat het abstractie-vermogen vraagt.

Vormen van leergedrag

  • Imitatie

  • Trial and error

  • Gewenning

  • Inprenting tijdens gevoelige periode

  • Conditioneren (klassiek of operant)

  • Inzichtelijk leren


Neuro-mythe: juist of onjuist

Welke hersenhelft dominant is, de linker of de rechter, kan helpen bij het verklaren waarom de ene persoon anders leert dan de andere.

A

Juist

B

Onjuist

C

Answer C

D

Answer D

Geheugen en zijn vormen

  • Werkgeheugen

  • Langetermijngeheugen

    • Declaratieve geheugen

      • Episodisch

      • Semantisch

    • Procedurele geheugen


Heb je wat geleerd?

Dit geheugenschema is nog niet compleet.

Dat mogen jullie doen...

Onderzoek naar geheugenprocessen

  • Onderzoeksmethoden omvatten experimenten, hersenscans en geheugentests om processen te begrijpen.

  • Bij mensen kan dit gericht omdat de mensen instructie kunnen krijgen.

  • Bij dieren gaat met uit beïnvloeding van het natuurlijke gedrag.


Samenvatting en discussie

  • In een persoonlijk rapport kunnen terugkijken op je leerwerk in de afgelopen periode

  • Beschrijven hoe je geleerd hebt voor een toets die goed verliep

  • Beschrijven hoe je geleerd hebt voor een toets die niet goed verliep

  • Tips opstellen voor jezelf om je leerwerk beter aan te pakken

  • Beschrijven wat een neuro-mythe is

  • De rol van zintuigen, verwerking en opslag van informatie en het ontstaan van gedrag van een organisme beschrijven in termen van input, black box, output.

  • Verschillende vormen van leergedrag onderscheiden, zoals je bijvoorbeeld in hoofdstuk 1 beschreven hebt.

  • Aangeven waarom wetenschappers onderscheid maken tussen verschillende vormen van geheugen en die typen geheugen kunnen benoemen.

  • Beschrijven hoe onderzoek naar geheugenprocessen gedaan wordt.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.