Bewegingsleer 2 - Les 5

• Voeding
• MBO
• Studiejaar 2

Bewegingsleer 2

Weekplanning

• Week 2: Herhaling Bewegingsleer 1
• Week 3: Anatomie - Skelet & gewrichten
• Week 4: Anatomie - Spieren & gewrichten
• Week 5: Soorten bewegingen en bewegingsanalyses
• Week 6: Biomechanica
• Week 7: Invloed van training; belastbaarheid per doelgroep
  + uitleg eindopdracht
• Week 8: Eindopdracht

Inhoud

• Leerdoelen
• Wat is biomechanica?
• Begrippen kracht, massa, zwaartepunt, stabiliteit en evenwicht
• Krachten analyseren
• Toepassing biomechanica

Leerdoelen

Jij: 

- Kunt uitleggen wat biomechanica is en waarom kennis daarvan belangrijk is bij het analyseren van bewegingen;

- Kunt de begrippen kracht, massa, zwaartepunt, stabiliteit en evenwicht uitleggen;

- Kunt eenvoudige krachten in een beweging analyseren (bijv. tillen, springen of opstaan uit een stoel);

- Kunt toelichten hoe kennis van biomechanica kan helpen om blessures te voorkomen of prestaties te verbeteren. 

Waar denk je aan bij de term biomechanica?

Biomechanica  |  Definitie

Biomechanica = de wetenschap die onderzoekt hoe krachten invloed hebben op het menselijk lichaam en hoe het lichaam hiermee beweegt. 

Simpel gezegd is het een combinatie van biologie (het menselijk lichaam) en mechanica (de natuurkunde van beweging en krachten). 

Toepassing: 

Deze kennis gebruik je o.a. om bewegingen te analyseren, prestaties te verbeteren en blessures te voorkomen.

Biomechanica  |  Toepassing

Waar houdt biomechanica zich mee bezig?

Binnen de biomechanica kijk je naar twee soorten krachten:

• Interne krachten: Krachten die binnenin het lichaam ontstaan, zoals het aanspannen van je spieren en de druk op je gewrichten en botten.
• Externe krachten: Krachten van buitenaf die op het lichaam inwerken, zoals de zwaartekracht, de weerstand van de wind of de grondreactiekracht (de klap die je lichaam opvangt als je voet de grond raakt tijdens het hardlopen).

Filmpje: Wellicht niet volledig laten zien, maar stukken eruit gebruiken. 

Inhoud

• Leerdoelen
• Wat is biomechanica?
• Begrippen kracht, massa, zwaartepunt, stabiliteit en evenwicht
• Krachten analyseren
• Toepassing biomechanica

Vijf kernbegrippen

De vijf begrippen in de praktijk

Kernbegrip:	Hoe herken je het?	Voorbeeld:
Kracht	Je voelt weerstand: iets voelt zwaar of je moet duwen/trekken.	Een cliënt die een kettlebell optilt of zelfstandig opstaat uit een stoel.
Massa	Hoeveel materie iets heeft; zwaarder voorwerp vraagt meer kracht.	Een cliënt met een hoger lichaamsgewicht heeft meer kracht nodig om op te staan of te springen.
Zwaartepunt	Verschuift met je houding; je voelt het als je naar balans zoekt.	Bij een deadlift verschuift het zwaartepunt naar voren als een cliënt vooroverbuigt.
Stabiliteit	Groter steunvlak of lager zwaartepunt maakt je stabieler.	Een cliënt breder laten staan tijdens een squat met gewicht.
Evenwicht	Je houdt en positie vast zonder om te vallen.	Een cliënt die tijdens een stabiliteitsoefening op één been staat.

Inhoud

• Leerdoelen
• Wat is biomechanica?
• Begrippen kracht, massa, zwaartepunt, stabiliteit en evenwicht
• Krachten analyseren
• Toepassing biomechanica

Kracht x arm = ergonomie

Hoe verder een last van je lichaam af wordt gedragen, hoe groter de hefboomarm en hoe meer kracht en belasting dit kost.

Krachten analyseren: het stappenplan

1. Beschrijf: Start en eindpositie. Wat beweegt, en wat wordt er eventueel getild of verplaatst? 
2. Zwaartepunt: Waar ligt het zwaartepunt van lichaam en last, en hoe verschuift dit tijdens de beweging? 
3. Steunvlak: Hoe groot is het steunvlak en hoe stabiel is de houding op dat moment? 
4. Hefboomarm: Hoe ver is de last van het lichaam of gewricht, en wat vraagt dit aan kracht? 

Let vooral op: 

• Rug recht of gebogen
• Afstand van de last tot het lichaam
• Breedte van de voetstand
• Snelheid van de beweging

Uitgewerkt voorbeeld: een cliënt tilt een kettlebell

1. Beschrijf

Een cliënt komt gehurkt vanaf de grond rechtop met een kettlebell in de handen. 

2. Zwaartepunt

Verschuift van laag bij de knieën naar boven, richting de heupen. 

3. Steunvlak

Voeten schouderbreedte uit elkaar: een stabiele, brede basis.

4. Hefboomarm

Kettlebell dicht tegen het lichaam: korte hefboomarm, minder kracht nodig. 

Hoe kom je tot een conclusie?

Vergelijk de vier stappen met elkaar: een klein steunvlak of een grote hefboomarm vraagt meer kracht en geeft meer risico. In dit voorbeeld is het steunvlak breed (voeten heupbreedte), de hefboom kort (gewicht dicht tegen het lichaam) en de rug recht. Dit is een veilige, efficiënte techniek die je de cliënt kunt aanleren. 

Mogelijke uitkomsten: 

• Veilig, efficiënt (zoals in deze casus), of
• risicovol, belastend; Bijvoorbeeld bij een smal steunvlak, gebogen rug of een grote hefboomarm. 

Benoem altijd wat er concreet beter kan. 

Opdracht: analyseer de krachten

Kies in tweetallen een beweging, voer hem uit en vul de tabel in. Tijd: 10 minuten.

Voor uitwerking: zie laatste slide van de LessonUp.

Inhoud

• Leerdoelen
• Wat is biomechanica?
• Begrippen kracht, massa, zwaartepunt, stabiliteit en evenwicht
• Krachten analyseren
• Toepassing biomechanica

Waarom is kennis over biomechanica nuttig voor jou als leefstijladviseur?

Kennis over biomechanica

Blessurepreventie

Een grote hefboomarm of instabiele houding vergroot het risico op rugklachten. Een breed steunvlak en een laag zwaartepunt geven meer stabiliteit. 

Prestatie verbeteren

Een efficiënte hefboomwerking en een goede balans tussen kracht en houding leveren meer kracht op met minder energie. 

Leerdoelen

Jij: 

- Kunt uitleggen wat biomechanica is en waarom kennis daarvan belangrijk is bij het analyseren van bewegingen;

- Kunt de begrippen kracht, massa, zwaartepunt, stabiliteit en evenwicht uitleggen;

- Kunt eenvoudige krachten in een beweging analyseren (bijv. tillen, springen of opstaan uit een stoel);

- Kunt toelichten hoe kennis van biomechanica kan helpen om blessures te voorkomen of prestaties te verbeteren. 

Huiswerk

Vul jouw samenvatting/overzicht van dit vak in Canva aan met de kennis uit deze les. 

Opdracht uitwerking: analyseer de krachten