Tweede Kamerverkiezingen 2025

• newEditor
• Burgerschap
• Mentorles
• +3
• Middelbare school
• MBO
• mavo, havo, vwo
• Leerjaar 4-6
• Studiejaar 1-4

Introductie

In deze les gaan de studenten/leerlingen ontdekken waarom ze in een democratie, zoals Nederland, mogen stemmen, krijgen ze inzicht in de standpunten van de 15 grootste partijen in Nederland en leren ze hoe ze kunnen bepalen welke partij het beste bij hun eigen overtuigingen aansluiten.

Tweede Kamerverkiezingen

Aan het eind van deze les:

• kun je uitleggen waarom je in een democratie,  
  zoals Nederland, mag stemmen;
  

• ben je bekend met enkele partijen van Nederland en waar ze voor staan;
  

• weet je welke partij bij jou past.

Schrijf in één minuut zo veel mogelijk losse woorden op waaraan jij moet denken bij het onderwerp:

stemmen voor de Tweede Kamer

1

minute

00

second

add30s

Braindump

Voorkennis activeren

Doe: Laat de leerlingen/studenten in één minuut zo veel mogelijk losse woorden opschrijven die zij vinden passen bij het onderwerp 'stemmen voor de Tweede Kamer'.

Hoe bereid jij je voor als jij zou gaan stemmen?

Vraag aan de leerlingen hoe zij stemmen aan gaan pakken.

Deze video legt de leerlingen uit hoe stemmen werkt.

Stemmen? Hoe doe je dat?!

Verdiep je

in partijen

Een beknopt 'stappenplan' maakt het hele proces inzichtelijker voor de leerlingen/studenten.

Verdiep je in de verschillende partijen (websites)

Doe een kieswijzer

Kijk TV programma's over verkiezingen:

 Collegetour, debatten, etc.

Stem!

Stemmen? Hoe doe je dat?!

Doe een 

kieswijzer

Verdiep je

in partijen

Verdiep je in de verschillende partijen (websites)

Doe een kieswijzer

Kijk TV programma's over verkiezingen:

 Collegetour, debatten, etc.

Stem!

Stemmen? Hoe doe je dat?!

Doe een 

kieswijzer

Verdiep je

in partijen

Kijk TV programma's

over verkiezingen

Verdiep je in de verschillende partijen (websites)

Doe een kieswijzer

Kijk TV programma's over verkiezingen:

 Collegetour, debatten, etc.

Stem!

Stemmen? Hoe doe je dat?!

Doe een 

kieswijzer

Stem!

Verdiep je

in partijen

Kijk TV programma's

over verkiezingen

Verdiep je in de verschillende partijen (websites)

Doe een kieswijzer

Kijk TV programma's over verkiezingen:

 Collegetour, debatten, etc.

Stem!

Politiek smoelenboek

1 PVV 2 GroenLinks-PvdA 3 CDA 4 VVD 5 D66

PVV

GroenLinks-PvdA

CDA

VVD

D66

Zet de partij bij de juiste kop.

Stellingen!

Hierna volgen 7 stellingen. Laat de studenten/leerlingen antwoord geven op de stellingen. Zijn ze voor, neutraal of tegen de stelling? 

Sta langer stil bij de stelling(en) als er een discussie ontstaat. Het is goed om argumenten van elkaar te horen. Zorg vooraf wel voor een veilige omgeving waarin ieder zich prettig voelt om zijn/haar mening te delen.

In de slide die na iedere stelling volgt zien de studenten welke partijen voor, neutraal of tegen de stelling zijn. Geef de studenten kort de tijd om de standpunten van de partijen door te nemen die hen interessant lijken.

Doe je deze les zonder devices? Stel dan voor dat de studenten/leerlingen naar een kant van het lokaal kunnen lopen als ze voor of tegen een stelling zijn (links, midden, rechts). Wisbordjes of A4tjes zijn ook altijd een optie.

In sommige gevallen komt het voor dat partijen geen reactie op een stelling geven. Partijen stellen prioriteiten. Dit kun je ook aan de studenten laten weten.

1

👍Eens

2

💭 Neutraal

3

👎 Oneens

De regering moet een leeftijdsgrens

van 15 jaar instellen voor sociale media.

Oneens

Neutraal

Eens

D66: Grote techbedrijven beschadigen het geluk en de gezondheid van onze kinderen. Sociale media zijn ontworpen om verslavend te zijn, stellen kinderen bloot aan schadelijke content en geven kinderen mentale problemen. Daarom heeft D66 voorgesteld om een minimumleeftijd van 15 jaar in te stellen.

DENK: Een grens van 15 jaar helpt kinderen te beschermen. Jongeren mogen sociale media gebruiken, maar moeten worden afgeschermd van iedereen met kwade bedoelingen richting kinderen.

CDA: We vinden het belangrijk dat we onze kinderen goed leren omgaan met sociale media. Daarom willen we een verplichte leeftijdscheck voor sociale media invoeren.

SGP: De SGP wil een verbod op sociale media voor kinderen jonger dan 15 jaar vanwege verslavingsgevoeligheid en schadelijke content waar zij aan blootgesteld kunnen worden.

Forum voor Democratie: Ouders en scholen zijn aan zet, niet Den Haag. Geen landelijke leeftijdsgrens; bestrijd verslaving via opvoeding en voorlichting.

ChristenUnie: Kinderen hebben het recht veilig op te groeien, ook online. Hierbij ligt de zorg in eerste instantie bij ouders. Het is de taak van de overheid om grenzen te stellen aan de grote techbedrijven. Hierbij hoort een leeftijdsgrens voor sociale media.

BBB: Nederland gaat zich binnen de EU inzetten op een uniform en privacyvriendelijk

leeftijdsverificatiesysteem dat apps zoals sociale media binnen de EU moeten hanteren om de veiligheid van persoonlijke data te garanderen. Daarbij past ook een hogere leeftijdsgrens.

SP: De overheid moet het gebruik van sociale media door kinderen waar mogelijk beperken. We verbieden sociale media voor kinderen onder de vijftien jaar. Leeftijdsverificatie moet plaatsvinden zonder opslag van persoonsgegevens, zodat de privacy gewaarborgd blijft.

JA21: Social media hebben veel positieve kanten. Tegelijkertijd moeten we niet blind zijn voor de keerzijde van social mediagebruik onder kinderen, waaronder verslaving en nadelige effecten op het mentale welzijn. Een leeftijdsgrens is daarom verdedigbaar.

PVV: Een leeftijdsgrens van 15 jaar voor sociale media is een betuttelende maatregel die geen problemen oplost. Ook beperkt het jongeren in de ontplooiing van hun digitale vaardigheden en daarmee hun digitale weerbaarheid.

GroenLinks-PvdA: ledereen moet online veilig zijn. Daarvoor is meer nodig dan een leeftijdsgrens. We pakken in Europa het verdienmodel van Big Tech aan, zodat zij geen geld verdienen aan telefoonverslaving en ophef. Nationaal komt er meer les over mediawijsheid en voeren we een Digitale Kijkwijzer in voor apps.

NSC: Sociale media hebben een grote invloed op jongeren en kunnen leiden tot verslaving, druk en mentale problemen. Een grens van 15 jaar helpt kinderen langer te beschermen in hun ontwikkeling, iets wat aansluit bij NSC's inzet op een weerbare samenleving en bescherming van jongeren.

Volt: Volt wil dat jongeren beter worden beschermd tegen verslaving, schadelijke algoritmes en manipulatie op sociale media. Daarom steunen we een leeftijdsgrens van 15 jaar. Online veiligheid van jongeren staat voorop.

Partij voor de Dieren: De minimumleeftijd voor het gebruik van sociale media wordt 16 jaar. Socialmediabedrijven worden verantwoordelijk voor de handhaving hiervan en krijgen een boete als een kind toch een account aanmaakt. Het is belangrijk om rekening te houden met privacy en de toegang van Big Tech tot deze data.

VVD: Sociale media zijn een steeds groter deel van ons leven uit gaan maken. Om kinderen tegen online pesten, seksuele intimidatie en ronselen door criminelen te beschermen, omarmen we het leeftijdsadvies voor het gebruik van sociale media en werken een effectief sociale media verbod uit voor jongeren.

1

👍Eens

2

💭 Neutraal

3

👎 Oneens

De regering moet ervoor zorgen dat er in 2030 minstens

de helft minder stikstof in de lucht komt ten opzichte van 2019.

Oneens

Neutraal

Eens

D66: D66 wil Nederland van het slot halen. De stikstofcrisis belemmert de starters, bedrijven en schaadt de natuur. Door eindelijk écht in actie te komen, ontstaat ruimte voor bouw en economie. D66 wil de landbouw helpen omschakelen naar een duurzamer model.

SGP: De overheid heeft zich terecht altijd afzijdig gehouden van toezicht op informele levenssfeer van burgers in kerken en maatsch.organisaties, omdat het een inbreuk maakt op klassieke vrijheden.Specifieke problemen zoals het ondermijnen van de rechtsstaat moeten op een gerichte manier beschermd worden.

Forum voor Democratie: Het stikstofbeleid is onzinnig en schadelijk. Schrap de 2030- doelstelling en geef ruimte aan boeren en bouw.

ChristenUnie: De stikstofcrisis verlamt ons land. Huizen en infrastructuur kunnen niet meer worden gebouwd. De uitstoot van stikstof door mobiliteit, industrie en landbouw wordt daarom de komende tien jaar gehalveerd ten opzichte van 2019. 2030 is niet realistisch. Alle sectoren dragen eerlijk bij.

BBB: BBB kiest voor een koers waarbij juridische houdbaarheid, innovatie en praktische uitvoerbaarheid centraal staan. Doel is het lostrekken van de vergunningverlening, herstel van vertrouwen in de rechtsstaat en een einde aan krimp als standaardoplossing.

SP: Het terugdringen van stikstof is noodzakelijk voor natuur, boeren en gezondheid. De SP heeft dit gesteund, want zonder drastische verlagingen verliezen we natuur, loopt de bouw vast en blijven boeren klem zitten. We doen dit echter niet over de rug van boeren en geven hen voldoende steun.

JA21: Nederland heeft zichzelf opgezadeld met onwerkbaar strenge stikstofnormen. De gevolgen voor de agrarische sector, de bouw en de industrie zijn dramatisch. JA21 wil het stikstofbeleid grondig herzien, de KDW uit de wet schrappen en

Nederland van het stikstofslot halen.

PVV: Door stikstof gaat de natuur niet kapot, ze verandert slechts een beetje. En dat is helemaal niet erg. Wat ons betreft gaan de stikstofregels van tafel.

GroenLinks-PvdA: ledereen zou recht moeten hebben op schone lucht, water en grond. Maar de hoge stikstoofuitstoot schaadt de natuur, de kwaliteit van ons water en de bodem. Wij kiezen voor schone industrie, minder luchtvaart en een kleinere veestapel. Zo maken we ruimte voor woningen en natuurherstel.

NSC: Zo'n harde halvering in 2030 is onrealistisch en leidt tot onuitvoerbare maatregelen die de landbouw en woningbouw lamleggen. NSC wil stikstof wel stevig aanpakken, maar met haalbare doelen en meer regie vanuit de overheid, zodat natuurherstel hand in hand gaat met ruimte voor wonen en werken.

Volt: Volt vindt dat de hoeveelheid stikstof in de lucht omlaag moet. Te veel stikstof is schadelijk voor de water- en luchtkwaliteit. Wij kiezen voor structurele oplossingen met een eerlijke behandeling voor alle boeren. Zo zorgen we voor schone lucht, herstel van natuur en een gezonde leefomgeving.

Partij voor de Dieren: Het halveren van stikstof in 2030 is niet genoeg: wij willen snellere en verdere vermindering. Uiterlijk in 2030 moet 75% van de stikstofgevoelige natuur onder de veilige stikstofgrens liggen. Alleen met stevige reductie beschermen we biodiversiteit, gezondheid en toekomstbestendige landbouw.

VVD: Wij willen een substantiële, geborgde reductie van de stikstofuitstoot in 2035, inclusief tussendoelen en evaluatie-momenten, zodat er weer ruimte komt voor onze economie; om huizen te bouwen, bedrijven te verduurzamen en boeren-bedrijven klaar te maken voor de toekomst. Daarbovenop bekijken we per natuurgebied wat aanvullend nodig is om vergunningverlening los te

trekken.

DENK: Nederland moet van het slot af om de woningbouw, het verkeer en economische activiteit weer mogelijk te maken. DENK vindt daarom dat de uitstoot van stikstof drastisch verlaagd moet worden.

CDA: Nederland moet van het stikstofslot. Vergunningverlening voor woningbouw, infrastructuur en landbouw moet weer op gang komen. Het CDA wil sturen op stikstofreductie in 2035 via emissienormen per bedrijf en het stikstoffonds herstellen voor de transitie in landbouw en natuurbeheer.

Even terugblikken

Schrijf drie dingen op die je deze les hebt geleerd.

Enter your question here

Door deze les weet ik beter op wie ik zou stemmen.