Methodiek - Gezin in beeld
Lesweek 5
Methodiek - Gezin in beeld
Lesweek 5
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik
Opvoeding en opvoedstijlen:
Pak hoofdstuk 11 van mensen en problematiek erbij en maak verwerkingsopdracht 4
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je al over risicofactoren in gezinnen?
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Aan het eind van de les kun je:
een MCP-gezin herkennen, risicofactoren en protectieve factoren benoemen.
het balansmodel van Bakker toepassen
Stap 4 van je eindopdracht uitwerken.
Deze slide heeft geen instructies
Startvraag
Wat zie jij als een risicofactor in een gezin?
Deel je antwoord in één zin.
Deze slide heeft geen instructies
Theorie: wat zijn risicofactoren?
Risicofactoren vergroten de kans op problemen in een gezin, zoals armoede of psychische klachten bij ouders.
Deze slide heeft geen instructies
Theorie: wat zijn protectieve factoren?
Protectieve factoren verkleinen de kans op problemen en versterken veerkracht, zoals een steunfiguur of sportclub.
Deze slide heeft geen instructies
Startactiviteit: over de streep
Deze slide heeft geen instructies
Stellingen over draaglast en draagkracht
Kies of onderstaande stellingen een risicofactor of protectieve factor zijn. Bespreek kort je keuze na elke stelling.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een MCP-gezin?
Meervoudige en complexe problematiek, stapeling van problemen (bijv. schulden, psychische klachten, weinig netwerk).
Samenwerking tussen hulpverleners en systemen is nodig om ieder aspect van het gezin aan te pakken.
Kenmerken
Waarom samenwerkende systemen?
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is dit een MCP-gezin?
Familie Van Dalen bestaat uit vader, moeder en twee kinderen.
Moeder heeft terugkerende depressieve periodes en werkt onregelmatig. Vader heeft wisselende banen en kampt met gokschulden, waardoor er regelmatig betalingsproblemen zijn. De oudste zoon Luca van 13 verzuimt veel van school en gamet ’s nachts. De jongste dochter Mila van 7 wordt vaak opgevangen door buren omdat er thuis weinig stabiliteit is. Het gezin verhuist om de paar maanden vanwege huurachterstanden. Hulpverlening is lastig op te starten omdat afspraken niet worden nagekomen.
Waarom is dit een MCP-gezin?
• Problemen spelen op meerdere leefgebieden (inkomen, psychische gezondheid, school, opvoeding, wonen, dagstructuur)
• Problemen versterken elkaar, waardoor de situatie complex wordt
• Er is weinig stabiliteit en structuur in het dagelijks leven
• Ondersteuning vanuit hulpverlening sluit niet goed aan of valt uit
Het balansmodel van Bakker
Het balansmodel van Bakker is een hulpmiddel om te begrijpen waarom het ene gezin beter overeind blijft bij problemen dan het andere gezin.
Het model kijkt naar de balans tussen draagkracht en draaglast.
Het idee is simpel:
Een gezin functioneert goed wanneer draagkracht ≥ draaglast.
De balans raakt verstoord wanneer draaglast groter wordt dan draagkracht.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is draaglast?
Draaglast = alle belastende factoren die spanning veroorzaken.
Voorbeelden:
• financiële problemen
• psychische problemen van ouder of kind
• chronische ziekte
• verslaving
• conflicten in het gezin
• woonproblemen, huurachterstand
• negatieve gebeurtenissen, zoals scheiding
• schoolproblemen of gedragsproblemen
• onveiligheid, stress, instabiliteit
Draaglast verhoogt druk en vermindert stabiliteit.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is draagkracht?
Draagkracht = alle beschermende factoren die helpen om problemen aan te kunnen.
Voorbeelden:
• steun van familie, vrienden, buren
• vaste dagstructuur en voorspelbaarheid
• goede band tussen ouder en kind
• veilig opvoedklimaat
• stabiel inkomen
• psychische veerkracht van ouder(s)
• positieve schoolervaringen
• sport, ritme, sociale contacten
• hulpverlening die goed aansluit
Draagkracht vergroot veerkracht en herstelvermogen.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe werkt het balansmodel?
Je kijkt naar:
Wat verhoogt de draaglast in dit gezin?
Wat vergroot de draagkracht?
Welke factoren kunnen de balans herstellen?
Het model maakt zichtbaar:
• welke risico’s prioriteit hebben
• waar kansen liggen om verandering te starten
• welke interventies logisch zijn
• hoe overbelasting ontstaat en waarom
Het is diagnostisch én oplossingsgericht.
Deze slide heeft geen instructies
Casus: familie Cheng
De familie Chen bestaat uit vader Ming, moeder Hana en hun twee zoons, Li van 8 en Tao van 5. Ming werkt veel avonden in de horeca en is daardoor weinig thuis. Hana probeert werk en opvoeding te combineren, maar voelt zich soms overvraagd. Li heeft moeite met rekenen en raakt snel gefrustreerd, terwijl Tao vaak overprikkeld thuiskomt na school. Het gezin heeft weinig familie in Nederland, maar wel een vaste en rustige dagstructuur. De jongens gaan graag naar school en de buren bieden af en toe hulp wanneer het gezin het druk heeft.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: analyseer de casus
Is de familie Cheng een MCP-gezin?
Noem risicofactoren en beschermende factoren.
Vul het balansmodel in.
Deze slide heeft geen instructies
Reflectie: grootste invloed?
Welke factor heeft volgens jou de meeste invloed op een gezin:
financiële problemen
psychische problemen
of gebrek aan netwerk?
Leg uit waarom.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Eindopdracht stap 4
Pas het balansmodel toe op je eigen gezin. Bedenk: wat zijn draagkracht, draaglast en mogelijke verbeterpunten?
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 2 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Deze slide heeft geen instructies