VOH leiderschapsLab - ws #3
Lesduur is: 75 minOnderdelen in deze les
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht
Pak pen en papier
3 minuten om antwoord te geven op de vragen
In stilte
1
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht
Tijd: Drie minuten
Hoe: schoudermaatje bespreken
Vraag: Hoe heb je dit ervaren?
Wat vond je van deze routine?
Zou deze routine op jouw school werken?
Deze slide heeft geen instructies
Programma
Startopdracht
Voorstellen
Vraagstuk en dilemma
Scholingsaanbod
Praktisch voorbeeld
Reflectie
Deze slide heeft geen instructies
Voorstellen
Stel je zelf kort voor:
School
Functie
Laatste scholingsactiviteit
Deze slide heeft geen instructies
Leiderschapsdilemma
Waar schuurt het?
Hoeveel richting geef je als schoolleider aan de professionele ontwikkeling van docenten, en hoeveel ruimte laat je voor hun eigen leervragen?
Leiderschapsvraagstuk
Hoe creëer je als schoolleider een omgeving waarin professionalisering leidt tot continu professioneel leren en dus zichtbaar beter lesgeven?
Praktijk JdW:
Van BSL naar BL en Instructional Coaching
In het lab:
Ervaren hoe gerichte feedback en coaching bijdragen aan groei en onderzoeken welke voorwaarden nodig zijn om professioneel leren onderdeel te maken van het dagelijks werk. --> casus IC in M1
Hoe krijgt dit bij ons vorm?
Deze slide heeft geen instructies
Meerwaarde van professionaliseren
Josh Goodrich – Responsive Coaching
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Meerwaarde van kennis
Joyce, B., & Showers, B. (1982).
The coaching of teaching. Educational Leadership
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Meerwaarde van voordoen
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Meerwaarde van oefenen en feedback
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Meerwaarde van coaching
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Praktijkvoorbeeld
Instructional Coaching in Mavo1
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Maar wat is Instructional Coaching eigenlijk?
Gelijkwaardig
Concreet
Gericht op verbetering
Cyclisch: observeren → feedback → oefenen → toepassen → opnieuw observeren.
Gericht op impact
(Goodrich, 2024; Knight, 2018; Sherrington & Caviglioli, 2020)
Deze slide heeft geen instructies
Ons mentaal model
Evidence-informed onderwijs
Cognitieve leerpsychologie
Cultureel responsiviteit
(Kirschner et al., 2006; Sweller et al., 2019; Bjork & Bjork, 2011; Ashman, 2021; Muijs & Reynolds, 2017; Gay, 2013; Agirdag, 2020; Alhanachi, 2023; Hammond, 2014; El Hadioui, 2022)
Deze slide heeft geen instructies
Ons dagelijks handelen
Leerlinghandelen –
JdW-Klimwijzer
Docenthandelen –
JdW-Kijkwijzer
Schoolleidershandelen –
JdW-Koerswijzer
Waarom?
Handelen vanuit gemeenschappelijkheid.
Evalueren van en reflecteren op onze onderwijskwaliteit.
Ontwikkelbehoefte van individuele docenten achterhalen en daarop inspelen.
Systematiek brengen in collegiale feedback.
Professionele cultuur ontwikkelen
Praktijkvoorbeeld
Instructional Coaching in Mavo1
Alle docenten die lesgeven aan MAVO 1 plenaire besproken
Uitkomst:
Eerste periode stiltegebaar inoefenen
Duidelijkheid voor leerlingen
Routine eerder ingeoefend
Winst voor nieuwe collega's
Winst in effectieve lestijd
Kleine tijdsinvestering groot effect
Olievlekwerking
Transfer naar andere klassen
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Praktijkvoorbeeld
Instructional Coaching in Mavo1
Eerste resultaten:
13 van de 20 docenten bezocht
Weerstand tijdens plenaire bijeenkomst
Tijdens lesbezoeken geen weerstand
Verschillen in stiltegebaar
Toepasbaar op verschillende momenten
Niet genoegen nemen met minder dan 100 procent
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Onze koers
Visie
Visie
Johan de Witt Scholengroep leidt jongeren op tot goed geïnformeerde, zelfverzekerde en maatschappelijk betrokken wereldburgers.
Biesta's drieslag:
Kwalificatie
Persoonsvorming
Socialisatie
Deze slide heeft geen instructies
Mentale modellen: de “plattegrond” achter professioneel handelen
Kernidee: een mentaal model is een vereenvoudigde, situationele voorstelling van hoe
een systeem of situatie werkt.
(Sieck et al., 2007; Ford & Sterman, 1998; Jones et al., 2011; Khemlani et al., 2014)
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebeurd hier?
Je bent begonnen met je uitleg.
Na twee minuten zie je:
3 leerlingen kijken niet naar jou
1 leerling fluistert met zijn buurman
2 leerlingen hebben hun schrift nog niet open
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag (Individueel)
Mentale modellen
Werk eerst individueel op het werkblad.
Doorloop de vier stappen en noteer per onderdeel:
Waarnemen. Welke signalen merk je op? Welke zijn relevant voor het leren?
Interpreteren. Wat denk je dat er gebeurt? Waardoor denk je dat?
Voorspellen. Wat verwacht je dat er gebeurt als je wel of niet ingrijpt?
Beslissen. Wat wil je bereiken? Wat doe je, gegeven deze leerlingen en deze situatie?
Maak daarna je redenering zichtbaar:
Als ik zie… → dan denk ik… → omdat… → daarom kies ik… → ik verwacht…
10
minute
00
second
Denk vanuit de gewenste situatie: hoe willen we dat het eruitziet als we dit écht goed doen?
visie → concreet gedrag/praktijk → zichtbaar bewijs
Aan de slag (In duo's)
Daag je mentale model uit
Vergelijk jullie redeneringen. Niet: wie heeft gelijk? Wel: waarom kom je tot deze keuze?
Bespreek samen:
Waar namen jullie verschillende signalen waar?
Welke andere verklaring is mogelijk?
Welke informatie mis je misschien nog?
Wanneer zou jouw gekozen aanpak juist níét werken?
Wat zou je een volgende keer uitproberen en welk effect verwacht je?
5
minute
00
second
Kernvraag: Wat maakt jouw beslissing passend voor déze leerlingen, op dít moment, met dít doel?
Vragenronde
Wat zijn jullie gedachtes bij ons scholingsaanbod?
Hoeveel richting geef je als schoolleider aan de professionele ontwikkeling van docenten, en hoeveel ruimte laat je voor hun eigen leervragen?
Wat is er bij jullie op school nodig om ervoor te zorgen dat professionalisering niet stopt bij scholing, maar zichtbaar wordt in de klas?
“We zeggen nu dat professioneel leren tot ander handelen moet leiden. Maar waar komt dat handelen eigenlijk vandaan?”
→ wat iemand weet
→ hoe iemand een situatie waarneemt en interpreteert
→ het mentale model waarmee iemand redeneert
→ de keuze die iemand maakt
→ het handelen dat je uiteindelijk ziet.
En daarmee kun je Instructional Coaching introduceren als een manier om niet alleen aan zichtbaar docentgedrag te werken, maar ook aan het professionele denken dat daaronder ligt.
Waar zit jouw grootste leiderschapsopgave?
scherper krijgen wat docenten daadwerkelijk moeten leren
professionalisering sterker verbinden aan de dagelijkse lespraktijk
beter zicht krijgen op de mentale modellen achter het handelen van docenten
professionalisering minder als losse activiteit en meer als continu leerproces organiseren
beter onderzoeken wat professioneel leren uiteindelijk oplevert voor het leren van leerlingen
Deze slide heeft geen instructies
Eindslide.
Dank!
Deze slide heeft geen instructies
