Koude sauzen en eieren
Koude sauzen en eieren
Deze les verbindt twee basisproducten uit de keukenpraktijk: koude sauzen en eieren. Leg de nadruk op toepassing, samenstelling en veilige omgang in de horeca.
Leerdoelen van deze les
Aan het einde van de les;
Kan je twee voorbeelden geven van koude sauzen
In eigen woorden uitleggen waarvoor eieren dienen in de keuken
Heb je de basiskennis gekregen over waarop je let bij bereiding en voedselveiligheid
Deze slide heeft geen instructies
Noem drie verschillende koude sauzen op
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als mayonaise, salade, binding, hygiëne of garnering.
Koude sauzen: wat zijn het?
Koude sauzen serveer je koud bij een gerecht.
Ze geven smaak, frisheid en soms ook binding.
Bekende soorten zijn:
vinaigrettes
dressings
marinades
mayonaisesauzen
Engelse sauzen
Maak duidelijk dat deze indeling functioneel is: sommige sauzen maak je aan voor salades, andere voor smaakopbouw of als begeleidende saus.
Vinaigrette
Een vinaigrette is een mengsel van:
ongeveer 3 delen olie
1 deel azijn
Je gebruikt een vinaigrette meestal om een salade aan te maken.
Benadruk de basisverhouding 3:1. Het gaat om een richtlijn; in de praktijk kan de smaak iets worden aangepast.
Dressing
Door extra ingrediënten toe te voegen aan een vinaigrette, krijg je een dressing.
Een dressing kan ook als basis hebben:
mayonaise
yoghurt
room
Leg uit dat een dressing vaak zachter, voller of romiger is dan een eenvoudige vinaigrette.
Marinades
Een marinade is een mengsel van:
kruiden
specerijen
wijn
azijn
Net als vinaigrettes en dressings geeft een marinade smaak aan een product.
Marinades maak je meestal tijdens de mise-en-place, omdat het product langer moet intrekken.
Koppel dit aan keukenorganisatie: marineren vraagt voorbereidingstijd en past dus goed in de mise-en-place.
Soorten marinades
Er zijn drie soorten marinades:
à la minute-marinade
droge marinade
natte marinade
Het verschil zit vooral in wanneer en hoe je de smaak aan het product geeft.
Je hoeft hier nog niet technisch uit te werken hoe elke marinade precies wordt toegepast; het gaat vooral om het herkennen van de drie soorten.
Welke verhouding hoort bij een vinaigrette?
3 delen olie, 1 deel azijn
1 deel olie, 3 delen azijn
2 delen olie, 2 delen azijn
3 delen azijn, 1 deel olie
Toetst de basisverhouding uit de slides over vinaigrette. Let op verwarring tussen juiste verhouding en omgekeerde volgorde.
Koude sauzen en marinades
Een vinaigrette bestaat uit ongeveer drie delen olie en één deel azijn. Voeg je extra ingrediënten toe, dan krijg je een dressing. Een product laat je vaak langer intrekken in een marinade tijdens de mise-en-place. Er zijn onder andere een à la minute-, droge en natte marinade.
Alle kernbegrippen komen uit het eerste subtopic. De laatste blank dwingt specifiek 'natte' af door de opsomming.
Mayonaisesaus
Een mayonaisesaus is een oliesaus op basis van:
olie
azijn
eidooier
De eidooier zorgt ervoor dat olie en azijn zich aan elkaar binden.
Gebruik hier het begrip binden: zonder eidooier mengen olie en azijn slecht, met eidooier ontstaat een samenhangende saus.
Mayonaise als basissaus
Mayonaise is één van de bekendste oliesauzen.
Van mayonaise kun je andere oliesauzen maken.
Mayonaise is dus niet alleen een saus op zichzelf, maar ook een basis voor variaties.
Noem eventueel mondeling voorbeelden van afgeleide sauzen, maar zet ze niet op de slide als ze niet in het bronmateriaal staan.
Engelse sauzen
Engelse sauzen bestaan meestal uit:
suiker
groente of fruit
kruiden
specerijen
een vloeistof
Bekende voorbeelden zijn chutney, muntsaus en marmelade.
Leg uit dat deze sauzen vaak een duidelijk zoet-zuur of kruidig karakter hebben en anders zijn opgebouwd dan olie-emulsies zoals mayonaise.
Welk ingrediënt zorgt voor binding in mayonaisesaus?
olie
azijn
eidooier
suiker
Controleert begrip van emulgeren: de eidooier bindt olie en azijn.
Eieren in de horeca
Eieren hebben veel verschillende toepassingen.
Je kunt ze gebruiken:
als zelfstandig gerecht
als garnering
als ingrediënt
Ze zijn het hele jaar door verkrijgbaar, vers en geconserveerd.
Koppel dit aan de brede inzetbaarheid van eieren in zowel warme als koude bereidingen.
Functies van ei
Een ei kan in gerechten werken als:
bindmiddel
rijsmiddel
glansmiddel
plakmiddel
Daardoor is ei niet alleen een product, maar ook een technisch hulpmiddel in de keuken.
Licht mondeling kort toe wat die functies betekenen in bereidingen, bijvoorbeeld binden in een mengsel of glans geven aan deeg.
Onderdelen van een ei
Een ei bestaat uit meerdere onderdelen.
De delen die geschikt zijn voor consumptie zijn:
de dooier
het eiwit
Gebruik hier consequent de term dooier of eigeel als hetzelfde onderdeel, maar kies in de uitleg één term en houd die vast.
Bewaren van eieren
Eieren moeten bewaard worden bij een constante temperatuur.
In de koeling blijft de kwaliteit van het ei het beste.
Goede bewaring helpt om kwaliteit en voedselveiligheid te behouden.
Benadruk dat temperatuurschommelingen ongunstig zijn voor de kwaliteit.
Soorten kippeneieren
In Nederland zijn er vier erkende soorten kippeneieren.
Deze klassen zeggen iets over de leefruimte van de kip.
Van de meeste naar de minste ruimte:
vrije uitloop extensief systeem
vrije uitloop
in volières gehouden hennen
scharreleieren
Leg uit dat deze indeling over houderijsystemen gaat en niet over maat of versheid.
Maten en kenmerken
Kippeneieren zijn verkrijgbaar in de maten:
S
M
L
XL
De opdruk DD betekent dat het ei een dubbele dooier heeft.
Wijs erop dat maat iets anders is dan de houderijklasse van het ei.
Kwarteleieren
Kwarteleieren zijn kleiner dan kippeneieren en hebben een gespikkelde schaal.
Door hun formaat worden ze vaak als garnering gebruikt.
De smaak is romig en lijkt op die van kippenei, maar is iets uitgesprokener en kruidiger.
Laat leerlingen het verschil zien tussen gebruik als hoofdingrediënt en als verfijnde garnering.
Eendeneieren
Eendeneieren smaken anders dan kippeneieren.
Dat komt doordat:
de dooier vetter is
het ei meer mineralen bevat
een eend algen eet
Daardoor heeft het ei een uitgesproken smaak.
Benadruk dat smaakverschil samenhangt met samenstelling en voeding van het dier.
Evaluatie
Aan het einde van de les;
Geeft wee voorbeelden van koude sauzen
Leg in eigen woorden uit welke functies een ei heeft in de keuken
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
koude saus - saus die koud bij een gerecht wordt geserveerd
vinaigrette - mengsel van ongeveer drie delen olie en één deel azijn
dressing - saus die ontstaat door extra ingrediënten toe te voegen of door een romige basis te gebruiken
marinade - mengsel waarmee je een product smaak geeft voordat het wordt bereid
mise-en-place - voorbereidende werkzaamheden in de keuken
mayonaisesaus - oliesaus op basis van olie, azijn en eidooier
Engelse saus - saus op basis van onder andere suiker, groente of fruit, kruiden, specerijen en vloeistof
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
dooier - het gele deel van het ei dat meehelpt bij binding
eiwit - het heldere deel van het ei dat geschikt is voor consumptie
bindmiddel - ingrediënt dat onderdelen van een gerecht samenhoudt
rijsmiddel - ingrediënt dat helpt om een product luchtiger te maken
glansmiddel - ingrediënt dat een product een glanzend uiterlijk geeft
plakmiddel - ingrediënt dat helpt om onderdelen aan elkaar te laten hechten
salmonella - bacterie die risico geeft voor voedselveiligheid
Deze slide heeft geen instructies