O P D E V L O E R
R E T A I L M E D E W E R K E R · N I V E A U 2
Artikelpresentatie en visual merchandising
Een klant ziet vaak eerst het schap of de tafel, en pas daarna jou. Hoe zorg jij dat producten opvallen en dat de klant ze wil kopen?
Les 10 · Verzorgt de artikelpresentatie
O P D E V L O E R
R E T A I L M E D E W E R K E R · N I V E A U 2
Artikelpresentatie en visual merchandising
Een klant ziet vaak eerst het schap of de tafel, en pas daarna jou. Hoe zorg jij dat producten opvallen en dat de klant ze wil kopen?
Les 10 · Verzorgt de artikelpresentatie
Over deze les: les 10 van de serie Op de vloer, beroepslessen voor de opleiding Retailmedewerker (mbo niveau 2), ongeveer 40 minuten. Studenten leren wat visual merchandising is, welke principes je gebruikt bij een productpresentatie, hoe ze een presentatieplan veilig en netjes uitvoeren en waarom de presentatie online en in de winkel bij elkaar moet passen.
Koppeling: kwalificatiedossier Retail operationeel (crebo 23324), kwalificatie Retailmedewerker (crebo 25808). Werkproces B1-K2-W3 Verzorgt de artikelpresentatie en/of visual merchandising. Resultaat: een aantrekkelijke artikelpresentatie of visual merchandising is verzorgd en/of verbeterd op basis van het presentatieplan, retailconcept en instructies. Gedrag: kiest geschikt materiaal en materieel en gebruikt deze veilig en verantwoord; toont begrip van het presentatieplan, constructies en materialen, vormen en kleurstellingen; houdt zich nauwgezet aan de instructies die hij/zij heeft gekregen; werkt ordelijk en systematisch; meldt problemen of afwijkingen bij de juiste persoon. Vakkennis: basiskennis van on- en offline productpresentatie en van de principes van visual merchandising; kan productpresentatieplannen uitvoeren.
Foto: Mike Petrucci (StockSnap), CC0 Image credit: Mike Petrucci (StockSnap), CC0 Image credit: LessonUp
L E E R D O E L E N
LES 10
Na deze les:
1
Je kan uitleggen wat visual merchandising is en welke principes je gebruikt.
2
Je kan een presentatie veilig en netjes opbouwen volgens het presentatieplan.
3
Je kan uitleggen waarom de presentatie online en in de winkel bij elkaar past.
Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.
S T A R T V R A A G
LES 10
Waardoor blijf jij in een winkel staan bij een schap of tafel?
Mooie kleuren of mooi licht
Een actie of een lage prijs
Iets nieuws dat ik nog niet ken
Producten die goed samengaan
Startvraag: er is geen goed of fout. Alle vier de antwoorden zijn manieren waarop een winkel de aandacht van de klant trekt. Dat is precies waar deze les over gaat. Vraag een paar studenten naar een schap, tafel of etalage die hun is opgevallen, en waarom.
K E R N B E G R I P
LES 10
Visual merchandising
Producten zo laten zien dat de klant ze opmerkt en wil kopen. Je let op de plek, de kleur, het licht en de volgorde. Alles past bij het retailconcept van de winkel.
Kernbegrip: merchandise is Engels voor koopwaar, visual betekent zichtbaar. Artikelpresentatie is het neerzetten van de producten zelf. Visual merchandising is breder: ook de etalage, de bordjes, het licht en de sfeer horen erbij. In les 3 zag je dat een retailconcept bepaalt hoe een winkel zich aan de klant laat zien. De presentatie is daar een groot deel van: een discountwinkel presenteert anders dan een modezaak.
P R E S E N T A T I E P L A N
LES 10
Je werkt volgens een plan
Je zet producten niet neer op gevoel. Er is een presentatieplan: een plan met foto's, tekeningen of instructies. Daarop staat welk product waar komt.
Jij voert het plan precies uit. Ziet iets er niet goed uit, of past het niet? Dan overleg je met je leidinggevende.
Uitleg: het kwalificatiedossier zegt dat de retailmedewerker de presentatie verzorgt op basis van instructies van de leidinggevende, en desgevraagd maatregelen neemt om de presentatie te verbeteren. Een presentatieplan komt vaak van het hoofdkantoor of de leidinggevende. In een supermarkt heet het plan voor één schap ook wel een schappenplan. Vraag studenten of ze op hun stage of bijbaan met zo'n plan werken, en hoe dat eruitziet: op papier, op een tablet of in een app?
Foto: Chuttersnap (StockSnap), CC0 Image credit: Chuttersnap (StockSnap), CC0
V R A A G
LES 10
Je bouwt een tafel op volgens het plan. Er is te weinig plek voor alle producten. Wat doe je?
Je laat de duurste producten weg
Je zet de rest op een andere plek
Je overlegt met je leidinggevende
Je maakt zelf een nieuw plan
Antwoord: C. Het plan klopt niet met de echte situatie. Dat is een afwijking, en die meld je bij de juiste persoon. Zelf producten weglaten, verplaatsen of een eigen plan maken past niet bij je bevoegdheden: misschien hoort een product bij een actie die ook online loopt. Je kunt wel een voorstel doen: 'Er past te weinig op, zal ik de tafel ernaast erbij nemen?'
P R I N C I P E S
LES 10
Zo valt een product op
Op het schap
Wat de winkel graag verkoopt, staat op ooghoogte
De voorkant van het product wijst naar voren
Het schap is vol, netjes en schoon
De prijs staat duidelijk bij het product
Opvallen
Een blikvanger trekt de aandacht
Je groepeert op kleur of thema
Je herhaalt hetzelfde product in een rij
Licht valt op het product
Uitleg: het dossier noemt vormen en kleurstellingen als iets waar je begrip van moet hebben. Leg de woorden uit. Ooghoogte: de klant ziet eerst wat recht voor zijn ogen staat. Een blikvanger is iets dat meteen opvalt, zoals een pop met een complete outfit of een grote stapel van één product. Groeperen betekent producten die bij elkaar horen samen neerzetten, bijvoorbeeld alles voor de barbecue. De prijs bij het product is ook een wettelijke regel: de prijs moet duidelijk leesbaar zijn en op of in de buurt van het product staan, inclusief btw. Bij veel producten staat ook de prijs per kilo, liter of meter erbij. Bron: Ondernemersplein van de overheid, Prijs vermelden op een product.
Extra voor snelle studenten: zoek in het lokaal of op je telefoon een voorbeeld van een blikvanger.
V R A A G
LES 10
Op welke plek in een schap ziet de klant een product het eerst?
Op de onderste plank
Helemaal achter in het schap
Op de grond bij de ingang
Op ooghoogte van de klant
Antwoord: D. Wat recht voor de ogen van de klant staat, ziet hij het eerst. Daarom staat daar vaak wat de winkel het meest wil verkopen. De onderste plank ziet de klant pas als hij bukt. Laat studenten bedenken wat er in hun stagewinkel op ooghoogte staat, en wat onderin.
O P B O U W E N
LES 10
E E N P R E S E N T A T I E O P B O U W E N
1
Lees het presentatieplan of de instructie.
2
Maak de plek leeg en schoon.
3
Zet de producten neer volgens het plan.
4
Zet de prijzen en de bordjes erbij.
5
Doe een stap terug en kijk als een klant.
Kijk als een klant
Ziet het er netjes, vol en veilig uit? Klopt elke prijs? Pas dan is de presentatie klaar.
Uitleg: het dossier vraagt dat je ordelijk en systematisch werkt en je nauwgezet aan de instructies houdt. Bespreek stap 5: van dichtbij zie je andere dingen dan de klant. Een scheef bordje, een lege plek of een prijs die niet klopt, zie je pas als je een paar meter terugloopt. Een presentatie is nooit echt af: klanten pakken producten weg, dus je loopt er tijdens je dienst steeds even langs om bij te werken.
V E I L I G O P B O U W E N
LES 10
Netjes én veilig
Doe dit
Gebruik een trapje om hoog te werken
Zet zware producten onderin
Houd het gangpad vrij
Houd de nooduitgang vrij
Doe dit niet
Klimmen op een schap of een doos
Producten te hoog stapelen
Snoeren of dozen op de vloer laten
Glas aan de rand van een plank
Uitleg: het dossier noemt als gedrag dat je geschikt materiaal kiest en het veilig en verantwoord gebruikt, en dat je let op veiligheid, kwaliteit, tempo en de aanwezigheid van klanten. Werk je op de verkoopvloer terwijl de winkel open is, dan let je extra op: een klant met een kinderwagen of rolstoel moet er langs kunnen. Lege dozen en folie ruim je direct op. Vraag studenten welke regels hun stagewinkel heeft over trapjes en werken op hoogte.
O N L I N E E N O F F L I N E
LES 10
De webwinkel hoort er ook bij
Veel klanten kijken eerst online en komen dan naar de winkel. Of andersom.
Daarom moeten de webwinkel, social media en de winkel bij elkaar passen. Dezelfde producten, dezelfde prijzen en dezelfde acties. Online zorg je voor een goede foto, een tekst die klopt en de juiste prijs.
Uitleg: het dossier noemt de presentatie in de betrokken verkoopkanalen en via eventuele (social) media-uitingen, en vraagt dat je up-to-date bent over online en offline acties. In les 2 zag je de klantreis: een klant die online een jas ziet, verwacht die jas in de winkel ook te vinden, voor dezelfde prijs. Als retailmedewerker op niveau 2 maak je meestal niet zelf de webwinkel. Wel maak je soms productfoto's, zet je een actie klaar in de winkel die ook online staat, of meld je dat iets online niet klopt.
Foto: Matthew Henry (StockSnap), CC0 Image credit: Matthew Henry (StockSnap), CC0
C A S U S
LES 10
Fietsenwinkel, maandagochtend
Je leidinggevende Hakan geeft je het plan voor de lenteactie. Drie e-bikes vooraan, helmen en tassen ernaast.
Als je klaar bent, is het pad naar de werkplaats nog maar smal. Een klant met een kinderwagen kan er niet langs. Op de website ziet een andere klant de actie nog niet staan.
Wat doe jij?
Bespreek in tweetallen: welke twee problemen zie je? Wat los je zelf op, en wat meld je aan Hakan?
Opdracht: ongeveer 5 minuten, in tweetallen. Voorbeeldantwoord: probleem 1 is de veiligheid: het pad is te smal. Je zet de fietsen zo dat het pad vrij is, bijvoorbeeld een fiets minder vooraan, en je meldt aan Hakan dat het plan niet helemaal past. Probleem 2 is online: de actie staat nog niet op de website. Dat los je meestal niet zelf op. Je meldt het aan Hakan, zodat de klant online en in de winkel hetzelfde ziet.
Hulp voor wie vastloopt: lees de laatste twee zinnen nog eens. Wat gaat daar mis voor de klant?
O P D R A C H T
LES 10
Verbeter een presentatie
1
Kies een schap, tafel of etalage uit een winkel die je kent.
2
Noem twee dingen die goed gaan.
3
Noem twee verbeterpunten met de principes van deze les.
4
Zeg wat je eerst met je leidinggevende overlegt.
minute
second
in tweetallen
Opdracht: 7 minuten in tweetallen, daarna kort klassikaal. Studenten mogen een foto van hun telefoon gebruiken, als er geen klanten of medewerkers herkenbaar op staan. Voorbeeldantwoord: 'Bij de bakker staan de broodjes op ooghoogte en de prijzen zijn duidelijk. Verbeterpunten: de onderste plank is half leeg, en de taarten staan niet bij elkaar. Ik vraag eerst of ik de taarten mag verplaatsen.'
Hulp voor wie vastloopt: loop de twee kolommen van de dia Zo valt een product op langs. Wat zie je wel, en wat niet?
Extra voor snelle studenten: hoe ziet dezelfde winkel eruit in de webwinkel of op social media? Past het bij elkaar?
S T E L L I N G
LES 10
Hoe meer producten je laat zien, hoe beter een presentatie verkoopt.
Eens
Oneens
Ik twijfel
Stelling: laat studenten hun keuze uitleggen. Een vol schap is belangrijk: een lege plek ziet er slordig uit en de klant vindt niet wat hij zoekt. Maar te veel verschillende producten door elkaar maakt het onrustig. Dan ziet de klant niets meer. Een goede presentatie is vol, maar overzichtelijk: gegroepeerd, met een blikvanger en de prijs erbij. Hoeveel ruimte en rust er is, hangt af van het retailconcept: een discountwinkel ziet er anders uit dan een woonwinkel.
T E R U G B L I K
LES 10
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
Principes van presenteren
Presentatieplan uitvoeren
Online en offline
Ik kan ze allemaal
Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.
V O L G E N D E L E S
Rekenen in de winkel
Elk product op het schap heeft een prijs. Volgende les leer je hoe die prijs is opgebouwd, en reken je met btw, winst en korting.
Je kan het verschil uitleggen tussen inkoopprijs, verkoopprijs en consumentenprijs.
Je kan btw van 9% en 21% bij een prijs optellen en uit een prijs halen.
Volgende les: les 11 van de serie, beroepsgericht rekenen.
Image credit: LessonUp